Veel communicatief en informatief huiswerk voor krijgsmacht inzake Ruimte voor Defensie

Het Ministerie van Defensie heeft vorige week donderdag een kort videoverslag online gezet van informatiebijeenkomst over de plannen die de krijgsmacht binnen de provincie Zuid-Holland heeft in het kader van het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD), waaronder de herontwikkeling van het Mobilisatiecomplex Maaldrift tot een opleidings- en trainingscentrum voor de Koninklijke Marechaussee. In een eveneens gepubliceerde Nota van Reactie trekt Defensie lessen uit alle tot nu toe (per provincie) gehouden bijeenkomsten, waarbij heldere accenten worden geplaatst op het belang van informatie en communicatie.

Door Jos Knijnenburg

Opvallend in het videoverslag van de bijeenkomst die op 17 juni jl. in Rotterdam Zuid (zie bijgaande foto) werd gehouden is de constatering van luitenant-kolonel en omgevingsmanager NPRB) Egge Jan de Jonge dat bewoners van de Zuidhollandse eilanden waar Defensie behoorlijk ingrijpende plannen op stapel heeft staan, schitterden door afwezigheid. Of men gezien de plek van samenkomst op de voormalige RDM-werf kan spreken van een geografisch strategische miskleun of een inschattingsfout laten we in het midden, maar de absentie van de eilanders maakte wel dat de relatief forse afvaardiging uit Wassenaar volop de kans kreeg om met Defensie in gesprek te gaan. Dat die kans werd aangegrepen is logisch want Defensie communiceerde de afgelopen jaren met haar buren niet veel meer dan via korte briefjes over militair gevoelige zaken. Zoals iets te weelderig groen dat vanuit achtertuinen het complex via de omheining wilde veroveren of geparkeerde auto’s die een gevaar voor de bereikbaarheid vormden. 

Het videoverslag dat gespreksleider Joost Hoebink produceerde oogt door de strakke montage met het onvermijdelijke muziekje als een gelikte reclamespot voor Defensie. De Wassenaarse inbreng komt weliswaar veelvuldig in beeld, maar is qua geluid gereduceerd tot enkele quotes. Een gemiste kans, want een goed gesprek tussen plannenmakers en zij die daar de (in-) directe gevolgen van ondervinden vormt een belangrijk onderdeel van de nieuwe Omgevingswet, waarin participatie spreekwoordelijk met een hoofdletter en uitroepteken wordt geschreven. 

Het neemt allemaal niet weg dat Defensie, in ieder geval op papier, wel degelijk stelt lessen uit de informatieve bijeenkomsten te hebben getrokken en die zijn zeker ook op de plannen in Wassenaar van toepassing. “Bezoekers gaven aan dat juist de onzekerheid over hun situatie datgene is waar ze zich grote zorgen over maken”, zo schrijft Defensie. De krijgsmacht heeft die boodschap begrepen en stelt informatie te zullen delen zodra dat kan. Terwijl politiek momenteel vooral met spanning wordt uitgekeken naar het oordeel van de Raad van State over het Katwijkse bestemmingsplan Valkenhorst voor wat betreft de effecten op de Groene zone, verzuchtte wethouder Koetsier al eens dat er “verschrikkelijk veel” op de zuidoostelijke deel van de buffer afkomt. 

Naast de plannen van Defensie, de voorgenomen verplaatsing van de milieustraat oostwaarts, de wensen van gemeente en ondernemers met het plaatselijke bedrijventerrein dat uit zijn voegen barst, heeft ook de Amerikaanse School maar vast de grond van de buurman gekocht om flink uit te breiden. De Amerikanen gaven eind juni in een nieuwsbrief aan de buurt te kennen dat het voor hen “weinig zin” heeft om verder te werken aan hun plannen “zolang de gemeente nog geen besluit heeft genomen over het programma groene zone”. 

De gemeente heeft zij die reageerden op het voorontwerp van dat programma deze zomer laten weten deze maand (september) met het ontwerp-plan en een nota van beantwoording te komen, waarop een nieuwe reactietermijn volgt. Defensie heeft eerder al een uitvoerige nota gepubliceerd met haar reactie op alle zienswijzen op haar ruimtelijke plannen. Voor wat betreft de Maaldrift is daarbij veelvuldig gewezen naar het lopende onderzoek inzake de milieu-effecten (MER). De verwachting is dat daar pas in 2025 meer duidelijkheid over komt.