Achtergrond: ‘Debat over Duindigt in een ander perspectief’

Vorige week dinsdag is in de gemeenteraad gedebatteerd over plannen voor Renbaan Duindigt. Het was een rommelig debat. Een concreet besluit lag niet voor. Het eindigde met een motie van wantrouwen tegen de verantwoordelijke wethouder, Koetsier, waarbij de stemmen staakten. Deze en twee andere moties komen dus binnenkort weer op de agenda. Veel gedoe over documenten en een college dat niet adequaat genoeg handelt of meebeweegt met de wisselende plannen van eigenaar en partijen en zijn partners. Er kwamen nauwelijks steekhoudende inhoudelijke argumenten over de toekomst van de renbaan op langere termijn en het omliggende gebied op tafel.

Door De Redactie

De renbaan is eigendom van de Stichting Nederlandse Draf- en Rensport (NDR). De stichting en de renbaan verkeren al jaren in financieel zwaar weer. Er is sprake van verval en er dreigt sluiting van de baan. De draf- en rensport krimpt in Nederland al jaren. Er zijn al verschillende banen opgeheven en verschillende ‘reddingsplannen’ geweest. Banen in Alkmaar en Wolvega staan op eigen benen en kunnen zich financieel redden. Duindigt is de laatste baan in eigendom van de NDR. Behoud van Duindigt wordt door de NDR gezien als cruciaal in het creëren van een gezonde basis voor de hele sector en om de laatste ‘kroonjuwelen’ van de draf- en rensport optimaal te benutten. Het valt op dat niemand daar vraagtekens bij durft te zetten.

Wolvega is ondertussen dé toonaangevende drafbaan in Nederland en wordt door velen gezien als één van de mooiste drafbanen van Europa. Vrijwel elke week worden er koersen verreden. In 2010 verkocht NDR de baan aan particuliere investeerders. De tribunes kregen een flinke renovatie en de naam werd Victoria Park. Er kwam een managementteam en het complex werd professioneel geleid. In het begin moest er dik geld bij want de wedomzetten waren te laag. Daar kwam verandering in toen de Franse wed-organisatie PMU met een aantal Europese drafbanen overeenkomsten sloot om zo buitenlandse koersen te kunnen aanbieden aan de Franse wedders. 

Wolvega deed het erg goed en werd een vaste partner voor de PMU. Dit betekende wel dat er soms op “onmogelijke” tijdstippen moest worden gekoerst, de zogenaamde “Premium-meetings”, wanneer er in Frankrijk geen koersen waren. Victoria Park is de belangrijkste pijler onder het NL-drafsportbestel geworden. Alkmaar is behouden met geld van de gesloten baan in Hilversum. Mede omdat de tribune aldaar een Rijksmonument is en uiteraard behouden moet blijven. Het aantal koersen is beperkt. Voor gesloten banen zoals Hilversum, Landgraaf, Nootdorp zijn goede alternatieve bestemmingen gevonden.
Afgezet tegen Alkmaar en zeker Wolvega is Duindigt een plek in verval. Er is veel historisch sentiment als over deze baan wordt gesproken. Wat in ieder geval bij het laatste reddingsplan, de aanleiding voor het debat, opvalt is dat het feitelijk over twee afzonderlijke zaken gaat. De baan en de gebouwen daarom heen, die opgeknapt moeten worden en woningbouw. Het tweede levert geld op dat voor het eerste wordt ingezet. In eerdere plannen was sprake van een meer integrale aanpak en visie op de exploitatie van het complex, met o.a. hotel- en vergaderaccommodatie. Wat nodig is om op Duindigt tot een rendabele exploitatie te komen blijft volstrekt onduidelijk. Dat de projectontwikkelaar bereid is de komende 10 jaar een € 250.000 per jaar bij te dragen kan nauwelijks een toekomstbestendig exploitatieplan worden genoemd. Wat kunnen we leren van Wolvega? Gaan Wolvega en een gerevitaliseerd Duindigt elkaar niet in de weg zitten?

Vele ontwikkelingen hebben er in de afgelopen 20 jaar toe geleid dat de NDR is de positie zit waarin ze nu verkeert. De positie van de NDR en de toekomst van Duindigt zijn met elkaar verweven. Daar zou je iets van moeten vinden. Is de draf- en rensport voor Nederland verloren als de NDR er niet meer is en/of Duindigt noodgedwongen moet sluiten? Dit zouden niet de zorgen voor Wassenaar moeten zijn. Het is wel noodzakelijk daar duidelijkheid over te hebben alvorens ingrijpende ruimtelijk besluiten te nemen ter wille van NDR en Duindigt. 

Los van Duindigt blijft te toekomst van de draf- en rensport in Nederland onzeker. Onder andere vanwege de huidige wettelijke afdrachten van de wedomzet. Daarbij speelt de afdracht van wedomzet op buitenlandse koersen een rol. De sector is nu ook (te) sterk afhankelijk van het Franse PMU/LeTrot.

Een debat zonder een concreet voorstel en besluiten zou een prima mogelijkheid zijn geweest eens met een ‘open blik’ naar de situatie te kijken. Dat is afgelopen dinsdag niet gebeurd. Het was verbaal procedureel bekvechten en afrekenen. Geheel in lijn met veel genoemde Wassenaarse bestuurscultuur. Dat is jammer. Voor de Wassenaarse burgers en voor de werkorganisatie, die tijd en energie in de voorbereiding van het debat heeft moeten steken. Maar vooral voor de NDR en de betrokkenen bij de reddingsplannen. Zij hebben niet zozeer baat bij een snel besluit, al willen ze dat om begrijpelijke (financiële) redenen wel. Iedereen is gebaat bij een adequaat gesprek over reële toekomstkansen voor Duindigt en vervolgens goede en consistente besluitvorming. Het klinkt paradoxaal, maar een scherpe blik op de toekomst aan de hand van kritische vragen kan helpen. Anders is straks het voorliggende reddingsplan de laatste nagel aan de doodskist. Hoe (on)zeker is het bijvoorbeeld dat toekomstige bewoners van de villa’s rondom de renbaan straks wel/geen bezwaar gaan maken tegen de overlast, waar ze ongetwijfeld mee geconfronteerd gaan worden? Reikt de toekomst niet verder dan 10 jaar na nu?

Wassenaar aan de nadere kant moet zich afvragen of woningbouwontwikkelingen op deze plek gewenst zijn en uiteindelijk geen precedent scheppen. Wassenaar zou zich de vraag kunnen stellen wat op de langere termijn de toekomstige waarden van dit gebied zijn. Het is een unieke en kwetsbare zone. De laatste open vlakte tussen de strandwallen. De renbaan ligt er uiteindelijk al en dan is een keuze voor behoud te rechtvaardigen. Zeker vanuit historisch perspectief en als dat bijdraagt aan het behoud van die open vlakte. Waar Wassenaar in noord alles op alles zet om een ruime groene zone te behouden, is meewerken aan woningbouw op deze plek echter weer wat anders. Dat is in zekere zin inconsequent beleid. Het is goed als de politiek zich hier nader over uitspreekt.

De sluiting van andere drafbanen heeft unieke locaties opgeleverd. In Nootdorp is op die plek een winkelcentrum gerealiseerd. In Hilversum o.a. het kantoor van Nike. In Landgraaf heet het terrein nu Megaland en is het de thuisbasis van Pinkpop en andere concerten. In Wassenaar ligt een niet-commerciële benutting in de vorm van bijzondere natuur, meer voor de hand. Daar zal ook een stukje van de ‘financiële pijn’ bij de NDR zitten. Al is het dan weer de vraag of ‘uitkopen’ van de NDR niet meer voor de hand ligt dan ‘uitverkopen’ aan een projectontwikkelaar. Daar is in onze omgeving al ervaring mee opgedaan, denk aan Lentevreugd en Griffioen.