Er hangen de nodige plannen in de lucht boven smalste deel van veelbezongen Groene Zone

Ruim twee weken geleden werd de officiële opening van de faunapassage onder de A44 luister bijgezet door de plaatsing van twee informatieborden met daarop bijgaande kaart. Als over een maand de Rijnlandroute en daarmee het nieuwe Knooppunt Ommedijk formeel in gebruik worden genomen, zou men ter plekke kunnen denken dat het smalste deel van de Groene Zone tussen Katwijk en Wassenaar volledig toekomstbestendig is aangeharkt. Terwijl Wassenaar en Katwijk nog bezig zijn met planologisch armpje drukken over het grensgebied tussen de Groene Zone en het toekomstige Valkenhorst, hangt er in de smalle corridor tussen Wassenaar, Katwijk en Leiden nog van alles in de lucht.

Door Jos Knijnenburg

Wie bijgaande foto van de kaart op het informatiebord goed bekijkt ziet bovenaan niet de hoek van het bestaande, maar het toekomstige Valkenburgse Meer. Het is inmiddels 17 jaar geleden dat Wassenaar de vlag bij de Raad van State streek. Haar verzet tegen een omvangrijke uitbreiding van het meer ten behoeve van de zandwinning tot op haar grondgebied werd gestaakt en later vastgelegd in het bestemmingsplan Landelijke Gebied. De kaart maakt duidelijk dat een veel bejubeld onderdeel van de plannen voor de Groene Zone, de aanleg van een ecologische verbindingszone tussen Lentevreugd, via de rand van de Ommedijkse Polder, de faunapassage en verder oostwaarts van de A44 richting De Horsten, in dit deel van Wassenaar als het ware wordt gedicteerd door de uitbreiding van de plas. 

De ecologische zone, een combinatie van natte en droge stukken groen, deels begeleid door de nodige nieuwe aanplant, komt hier noodzakelijkerwijs midden in het open weide gebied te liggen dat zich thans nog weids uitstrekt en goed is te beleven vanaf het fietspad tussen laten we zeggen Camping Maaldrift en de gemeentegrens van Wassenaar. Helemaal rechtsboven zijn vaag de contouren zichtbaar van Automontagebedrijf De Graaf. Uit 2014 dateren de eerste plannen om zo ongeveer naast de autosloper één van in totaal drie gigantische windmolens rond het Valkenburgse Meer te plaatsen. Katwijk zag er uiteindelijk geen brood in en gaf de opdracht voor de bouw van de windturbines in juli 2023 terug aan de provincie Zuid-Holland. Die houdt blijkens een eerder dit jaar opgestelde actualisering van haar lange termijn omgevingsbeleid zich nog altijd vast aan de plannen. Er ligt immers een Regionale energie Strategie om de regio Holland Rijnland in 2050 energieneutraal te krijgen en windenergie is daarbij onontbeerlijk. 

Het Valkenburgse Meer en daarmee ook de toekomstige uitbreiding richting Wassenaar, gaat vanaf 2030 mogelijk een belangrijke rol spelen in de alsmaar stijgende vraag naar drinkwater. Duin- en Waterbedrijf Dunea heeft hiertoe in 2022 naast het meer een tijdelijke zuiveringsinstallatie gebouwd waarin onderzoek wordt gedaan. Dunea is nu nog afhankelijk van de drinkwaterproductie in de duinen. In de jaren negentig werd hiertoe een tweede ondergrondse transportleiding voor rivierwater tussen Bergambacht en Wassenaar aangelegd. De leiding loopt grofweg schuin door het midden van de kaart van linksboven naar rechtsonder. In het linkerdeel van het gebied op de kaart ligt ook een regionale hogedruk gasleiding van de Gasunie. Hoewel de water- en de gasleiding bovengronds subtiel zijn gemarkeerd, kunnen zij zeker gezien de nieuwe Omgevingswet de plannen van de gemeente Wassenaar om de milieustraat van Avalex te verplaatsen van de Hogeboomseweg naar het open gebied (weiland) op de kaart links naast het nieuwe verkeersknooppunt, lelijk in de wielen gaan rijden. In een rapport van Adviesbureau Brink uit december 2022 wordt de huidige en toekomstige ondergrondse infrastructuur door bijbehorende restricties hier als “minpunt” omschreven. 

Dat geldt ook voor de plannen van een warmteleiding tussen Rotterdam en Leiden waarvoor een mogelijk tracé is opgesteld dat zo ongeveer in het midden van de kaart loopt en naar rechts afbuigt niet ver van de zuidoever van het Valkenburgse Meer. Eind februari werd nog een mega-infrastructureel project bekend waarbij het gebied op de kaart in beeld is. Uit het concept Programma Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee (2031-2040) van het Ministerie van Economische Zaken & Klimaat blijkt dat een tracé (WS-BLW) in Wassenaar (Wassenaarse Slag – Groene Zone-Voorschoten-Bleiswijk) in beeld is gekomen voor de mogelijke aanleg van een hoogspanningskabel tussen een windpark op de Noordzee en het hoogspanningsstation Bleiswijk. U raadt het al, het beoogde tracé loopt door het op bijgaande kaart aangegeven gebied. Ben W van Wassenaar hebben begin april gereageerd op de plannen met een korte brief waarin wordt gesteld dat een aanlandingspunt in Wassenaar moet stroken met de nieuwe Strandvisie en tevens is het Rijk fijntjes gewezen op de kwetsbaarheid van de duinen waar de mega-stroomkabel doorheen moet.