Gemeente voert ‘constructieve gesprekken’ met eigenaar over toekomst van Huize Ivicke

Komende maandagavond buigt de raadscommissie Fysieke leefomgeving zich op verzoek van de VVD over een informatieve brief die B en W op 9 december jl. aan de raad stuurden en waarin een elftal opties in kaart zijn gebracht voor de toekomst van het monumentale Huize Ivicke aan de Rust en Vreugdlaan. Het betreft opties om de eigenaar “ertoe te bewegen verantwoordelijkheid te nemen om ervoor te zorgen dat het pand hersteld wordt en in gebruik wordt genomen om kraak te voorkomen”.

Door Jos Knijnenburg

Met de brief geeft het college uitvoering aan een motie die de VVD nedio oktober indiende. Kort daarvoor, op 4 oktober was het leegstaande Huize Ivicke gekraakt door naar later bleek 33 personen. Het betrof een heterdaad waarna in overleg tussen de burgemeester, de politie en het Openbaar Ministerie werd besloten tot een onmiddellijke ontruiming. Er werd een noodbevel uitgevaardigd waarna met een grote politieinzet de krakers uit Ivicke werden gehaald en afgevoerd. Zoals bekend werd Huize Ivicke eerder gekraakt maar dat verliep anders. Destijds liet de gemeente diverse inspecties uitvoeren waaruit bleek niet dat de nieuwe bewoners het pand beschadigden. Destijds voerden de krakers een uitgebreid charmeoffensief in de media waarin ze uitvoerig uit de doeken deden hoe ze het beste met Ivicke voorhadden en aan het opknappen waren geslagen. De kraak duurde enkele jaren waarin het omliggende landgoed soms meer op een camping leek. En ja, er moest iets gebeuren met de monumentaal beschermde buitenplaats op de hoek van deRust en Vreugdlaan en de Rijksstraatweg. Sinds 2016 geldt op grond van de Erfgoedwet een zogeheten instandhoudingsplicht en begin 2017 werd de eigenaar door B en W gelast noodmaatregelen te nemen om verder verval tegen te gaan. Er werden oranje dekzeilen aangebracht maar structurele maatregelen bleven uit. Uiteindelijk liet de gemeente Wassenaar in 2020-2021 werkzaamheden uitvoeren om verdere verwaarlozing te voorkomen. De kosten werden op de eigenaar verhaald die hiertegen in beroep ging. Uiteindelijk oordeelde de Raad van State begin april 2025 dat Wassenaar terecht had ingegrepen en dat de kosten van circa een miljoen euro inderdaad ten laste van de eigenaar mochten komen. De gemeente reageerde euforisch op de uitspraak van de Raad van state en wethouder Zoutendijk sprak in een persbericht van “een doorbraak voor de bescherming van erfgoed in Nederland”. Prachtig natuurlijk maar rond het corpus delictum Ivicke bleef het oorverdovend stil totdat een nieuw contingent krakers zich begin oktober toegang tot het met hekken en bouwcamera’s beveiligde pand verschafte. Hoewel Wassenaar kordaat optrad en de actie snel in de kiem smoorde, was het de VVD die B en W middels een motie opdroeg om de opties voor een sructurele oplossing van het slepende dossier Huize Ivicke voor het einde van 2025 op een rijtje te zetten. De meest interessante alinea in de raadsinformatiebrief die dat opleverde staat aan het einde. Want de gemeente stelt dat “er op dit moment op ambtelijk niveau constructieve gesprekken worden gevoerd met de eigenaar over realistische en uitvoerbare plannen voor de restauratie, herstel en ingebruikname van Huize Ivicke”. B en W voegt daar nog een open deur aan toe met de stelling dat “alleen met met een verder herstel van de hele buitenplaats en het op een toekomstbestendigde wijze in gebruik nemen, kunnen kraakpogingen worden voorkomen”. Het venijn voor de eigenaar, die Wassenaar al vele jaren aan het lijntje houdt, zit hem in de laatste zin. Want mocht het “uiteindelijk niet tot het gewenste resultaat leiden” dat belooft het college de raad te informeren en aan te geven “welke rechtsmiddelen het college zal inzetten”. Klinkt voortvarend, maar B en W maken direct melding van de nodige kanttekeningen. Zo wordt bij maar liefst 6 van de 11 opties melding gemaakt van een randvoorwaarde die rechtstreeks is gerelateerd aan de nieuwe Omgevingswet en het daarmee samenhangende, maar nog in de steigers staande, Omgevingsplan. Dat heeft invloed op doorlooptijden en financiële risico’s, maar ook op mogelijke bezwaar- en beroepsprocedures. Een tak van sport waar de eigenaar van Huize Ivicke (die volgens B en W doorgaans “geen rechtsmiddel onbenut laat”) kampioen in is. Zo kan de simpele plaatsing van een hek om kraken te voorkomen alleen als de eigenaar een aanvraag voor een vergunning indient.