Voorschotense deel Horstlaan nu fietsstraat, overige deel binnen De Horsten onveranderd

Het Voorschotense deel van de Horstlaan, tussen de Veurseweg en de fietstweesprong voor de tunnel onder het spoor, is de afgelopen weken opnieuw geasfalteerd en met een belijning aan weerszijden die de weg visueel versmallen, ingericht als een zogeheten fietsstraat, waar auto’s ‘te gast zijn’. Geen overbodige luxe zo bleek afgelopen weekend, toen het rustige najaarsweer niet alleen zorgde voor veel fietsverkeer tussen Voorschoten, Wassenaar en Leidschendam, maar ook waren er nogal wat auto’s te gast op de nieuwe fietsstraat, die de enige Voorschotens ontsluitingsweg voor autoverkeer naar en van de Koninklijke landgoederen De Horsten vormt. Dat is steevast een populair wandelgebied bij dit soort weersomstandigheden.

Door Jos Knijnenburg

De gloednieuwe fietsstraat Horstlaan heeft als weg een bijzondere historie. Het was oorspronkelijk de ontsluiting van Ter Horst, dat samen met het Wassenaarse Raaphorst en Eikenhorst deeluitmaakt van de Horsten. In 1665 wordt toestemming verleend om de weg in westelijke richting te verlengen tot aan de ‘Heerewech naer den Haeghe en Leyden’, tegenwoordig betet bekend als de Rijksstraatweg in Wassenaar (N44). Het zou nog bijna een eeuw duren voordat de Horstlaan daadwerkelijk tot in Wassenaar werd verlengd. 

Op 7 december 1843 wordt er vrijwel letterlijk een streep dwars over de Horstlaan getrokken als de spoorlijn tussen Voorschoten en Den Haag door de dan jarige Koning Willem II feestelijk in gebruik wordt genomen. Op dat moment was het spoor tussen Leiden en Voorschoten net een half jaar in bedrijf. Tot op de dag van vandaag is aan het stukje fietspad rechts op de foto te zien hoe de Horstlaan oorspronkelijk westwaarts kaarsrecht op Ter Horst af liep en daar met een bocht naar links om wat nu nog het Huis Ter Horst is, heenliep en als een streep door De Horsten verder richting Wassenaar. 

Vanaf de nieuwe fietsstraat loopt de route als Horst en Voordelaan in de vorm van een stukje autoweg met fietsstroken schuin onder het spoor door richting Wassenaar. De kolossale omvang en lengte van de fietstunnel onder het spoor staat in schril contrast met het miniscule fietstunneltje onder hetzelfde spoor, even verderop in Leidschendam ter hoogte van het Achterbos. Het kolossale gevaarte is destijds aangelegd met het idee dat de Leidse Baan er over heen zou gaan lopen. Deze geplande autoverbinding tussen het Haagse Mariahoeve en het verkeersplein bij de Leidse Vink, waartoe ook alvast een viaduct over de Papelaan werd aangelegd, werd mede door felle protesten van hoeders van polders, uiteindelijk in 1971 afgeblazen. 

De tegenwoordige Horst en Voordelaan is een soort jongere parallelweg van de veel oudere Horstlaan die binnen De Horsten tussen Ter Horst en het grensgebied Eikenhorst/Raaphorst deels op Voorschotense grond en deels op Wassenaarse grond is gelegen. Horstlaan 1,3 en 6 t/m 14 zijn binnen de Koninklijke Landgoederen De Horsten gelegen en worden ontsloten via de ingang van het landgoed aan de Horst en Voordelaan. Het hoogste huisnummer behoort toe aan de woning van prins Floris en zijn gezin. Zij wonen sinds 2023 in Voorschoten op de plek van de oude boerderij van de gebroeders J. en J. Wassenaar (whats in a name?) stond. 

Het heeft jaren geduurd maar rijksmonument Ter Horst werd in 2019 na jaren leegstand verkocht aan een veertiger, die naar eigen zeggen een huis “met lekker veel groen” zocht. Het rijtje woningen nabij Ter Horst kregen nieuwe eigenaren en zelfs het voormalige koetshuis is inmiddels bewoond. Voor alle bewoners vormt de fietsstraat Horstlaan en ontsluitingsroute richting de Veurseweg (Voorschoten – Leidschendam). Maar op mooie dagen zoals afgelopen weekend zijn het vooral de wandelaars die per auto naar Ter Horst komen, die dan ‘te gast zijn’ op de fietsstraat. Beschikt de Wassenaarse entree van De Horsten over een riant parkeerterrein voor bezoekers, bij de Voorschotense entree valt buiten de hekken het bermtoerisme langs de Horst en Voordelaan op. 

De Horstlaan in Voorschoten en de Horst en Voordelaan vormen samen een zeer populaire fietsroute tussen Voorschoten en Wassenaar, waarbij aan weerszijden van het spoor aftakkingen zijn die samen met een stukje fietstunnel een snelfietsroute tussen de Leidse en Haagse regio vormen, de Velostrada.