Prinses Margarita voegt nieuw hoofdstuk toe aan vijf eeuwen historie van de Kerkewoning

Ooit resideerde prinses Margarita (52) in een kasteel in Zuid-Frankrijk maar in 2012 verhuisde ze met haar tweede echtgenoot Tjalling ten Cate en beide dochters vanuit Amsterdam naar een vrijstaande woning op de Raaphorst, onderdeel van de Koninklijke Landgoederen De Horsten. In 2017 volgde de aankoop van de monumentale boerderij Kerkewoning, waarvan de eerste vermelding teruggaat tot 1493. Met de koninklijke aankoop, die werd gevolgd door een drie jaar durende verbouwing, is letterlijk een nieuw hoofdstuk toegevoegd aan ruim vijf eeuwen Kerkewoning. “Ik heb nooit op een plek gewoond die mooier is dan deze”, aldus prinses Margarita in de nieuwste editie van het tijdschrift ‘Vorsten’, dat exclusieve foto’s toont van het interieur van de Kerkewoning anno 2025.

Door Jos Knijnenburg

Anders dan Villa Eikenhorst, het bekendste woonhuis dat de Oranjes in nog altijd Wassenaar bezitten en dat hermetisch van de buitenwereld is afgesloten, is de op de rand van de schitterende Duivenvoordse-Veenzijdse polder gelegen Kerkewoning voor veel dorpsgenoten in zekere zin bekend terrein. Dat heeft alles te maken met het echtpaar Albert en Marry Niphuis Nell dat in mei 1969 als huurders in de eeuwenoude en op dat moment al enige jaren leegstaande boerderij gingen wonen en acht jaar later het pand aankochten.

Na de koop volgden er tussen 1989 en 1998 enkele ingrijpende restauraties die tot gevolg hadden dat de eigenaren zich vanaf 1983 uitputtend gingen verdiepen in de lange en zeer bijzondere geschiedenis van de Kerkewoning. Dat leidde weer tot allerlei publicaties over het pand in de vorm van krantenartikelen en bijdragen aan boeken. Menig Wassenaarder las niet alleen verhalen over de Kerkewoning, maar kwam er ook over de vloer. Het gastvrije echtpaar ontving jarenlang belangstellenden tijdens Open Monumentendag.

In mei 2016 werd in de vroegere stal van de Kerkewoning het boek De boerderij Kerkewoning in Wassenaar, een geschiedenis van vijf eeuwen gepresenteerd, geschreven door Marry Nell en Albert Niphuis. Hun boerderij was al een van de oudste woonhuizen in Wassenaar, maar werd dankzij het indrukwekkende boek in één klap ook een van de best gedocumenteerde panden in het dorp. De betekenis ervan beperkt zich geografisch zeker niet alleen tot de Kerkewoning zelf, maar strekt zich nadrukkelijk ook verder uit, al was het maar omdat het pand deel uitmaakt van een boerderijencomplex.

Foto’s van het interieur van prinses Margarita, waarop eeuwenoude balken zijn te zien, weerspiegelen het rijke verleden van de monumentale Kerkewoning. “Toen we het huis kochten stonden er net geen voederbakken meer binnen. Alles was nog in originele staat maar moest grondig worden vernieuwd. Samen met een architect bekeek ik hoe we structurele verbeteringen konden aanbrengen zonder verlies van authentieke elementen,” noteerde Vorsten. Zo zijn vroegere bedstedes in het huis omgetoverd tot nissen. De prinses maakte zelf het ontwerp voor de tuin, die ze vervolgens liet aanleggen en die verandert met de seizoenen.

Hoewel prinses Margarita stelt dat ze nog nooit op een plek heeft gewoond die mooier is dan deze, “weet ze niet hoelang ik hier zal blijven. Ik word altijd weer aangetrokken door een nieuw project.” Over projecten gesproken: even leek een groot deel van de ongerept ogende Duivenvoordse-Veenzijdse polder pal achter haar woning te worden bestemd voor de aanleg van een 27-holesgolfbaan. De Leidschendamse Golfvereniging Leeuwenbergh, ruimtelijk in de knel gekomen door de aanleg van de Rotterdamsebaan, lanceerde het plan Green 2 om te verkassen naar de polder achter de wijk Kerkehout. Maar B en W van Wassenaar zagen dat niet zitten, en nadat ook de raad zich in november 2010 faliekant tegen het plan keerde, was het einde verhaal.

Dat geldt niet voor de plannen met het pal naast de Kerkewoning gelegen voormalige melkveebedrijf, waartoe al in 2019 een principeverzoek bij de gemeente werd ingediend. Onderdeel daarvan was om het agrarische bedrijf in planologische zin op te heffen, alle agrarische opstallen (in totaal 1.650 m²) te verwijderen en de in 1909 gebouwde en beeldbepalende bedrijfswoning een woonbestemming te geven. Momenteel wordt het laatste stalgebouw ontmanteld. Dat ligt hemelsbreed op enkele tientallen meters afstand van de zuidwestelijke gevel van het huis van prinses Margarita.

Ontwikkelaar Opmaat Wonen heeft een ronkende site gemaakt waarop is te zien hoe de ‘Nieuwe Kerkewoning’ eruit komt te zien. Een oude naam voor wat gerust een spectaculaire metamorfose kan worden genoemd. Het geheel komt binnenkort in de verkoop. Zover is het nog niet met het plan om op de plek van de oude stallen een extra woonhuis te realiseren, waarmee de prinses nog meer nieuwe buren zou krijgen.

Een ander project dat eveneens deel uitmaakte van hetzelfde principeverzoek, de sloop van vervallen kassen aan de Laan van Pluymestein waarna het terrein een woonbestemming zou kunnen krijgen, is in een aanzienlijk verder stadium. De fundering van een villa die door Opmaat Wonen de ‘Parel van Pluymestein’ wordt genoemd, is inmiddels gereed.