Een zonnige begroting met zwaar weer op komst

De financiële situatie in Wassenaar oogt nog steeds gezond. Als we beter kijken zien we ons dorp echter langzaam afglijden naar een banksaldo van nul. Gevolg zal zijn dat investeringen dan gefinancierd moeten worden uit leningen. Bovendien dreigt vanaf 2026 een moeilijke situatie te ontstaan door minder geld uit het gemeentefonds. Vooralsnog zal het gemeentebestuur de OZB echter niet verhogen.

Door Jan H. de Roij

In deze eerste begroting van de coalitie van VVD, CDA, D66, PvdA en DLW is ervoor gekozen om de belastingen –OZB en Toerismebelasting- niet te verhogen. Tegelijkertijd loopt het financieringsoverschot als gevolg van een “ambitieus investeringsprogramma” fors terug. In 2026 zou de liquiditeitspositie op nul uitkomen; in 2022 was die nog € 30 mln en in 2023 € 14 mln. Simpel gezegd hebben we dan geen geld meer op de bank en zal Wassenaar schulden moeten maken om investeringen te financieren. Dit is een duidelijke ommezwaai van het begrotingsbeleid tot nu toe dat gericht was op het schuldenvrij houden van onze gemeente.

Voor de jaren 2024 en 2025 is de begroting sluitend. Dat is niet het geval voor de jaren daarna. De wethouder van Financiën, Laurens van Doeveren, verwacht voor 2026 een begrotingstekort van € 4,3 mln. De reden is dat alle gemeentes in dat jaar worden geconfronteerd met een nieuwe rekenmethode om vast te stellen hoeveel geld er beschikbaar is uit het gemeentefonds. Als het nieuwe kabinet hier niet op terugkomt dan staat Wassenaar zwaar weer te wachten. Uit de voorliggende begroting blijkt niet dat hierop wordt geanticipeerd door bijvoorbeeld de gemeentelijke lasten te verhogen of te bezuinigen. Het college lijkt erop te vertrouwen dat het de VNG gaat lukken om het regeringsbeleid aan te passen.

Als we naar de begroting kijken enkel vanuit het perspectief van 2024 dan staan onze financiën er wederom goed voor. Wel zijn er een paar zorgpunten. Afgezien van de reeds genoemde ontwikkeling dat we in 2026 geen ‘cash’ meer hebben, is er sprake van een onvoldoende exploitatieruimte. Dat wil zeggen dat Wassenaar onvoldoende in staat zal zijn structurele tegenvallers op te vangen. Er zit te weinig flexibiliteit in de begroting: we sparen te weinig. Daarbij komt dat het ambitieuze investeringsprogramma leidt tot een enorm bedrag dat vastgelegd wordt in kredieten. Alleen al voor 2024 vraagt het college om circa € 19 mln aan kredieten voor onder andere de dorpskern, gemeentewerf, verkeer en scholen. Tot 2027 gaat het om een bedrag van reeds verleende en nog te verlenen kredieten van maar liefst € 83 mln. Dat wil niet zeggen dat die bedragen in het geheel in de begrotingsperiode worden uitgegeven, maar uiteindelijk in de komende jaren een keer wel en daar moeten dan liquiditeiten of leningen tegenover staan. Als de gemeenteraad instemt met deze begroting, wordt in principe ook ingestemd met deze kredieten en dus uitgaven op termijn. Het is evenwel geen blanco mandaat; het definitieve akkoord volgt pas nadat het college met uitgewerkte investeringsvoorstellen komt.

Daadwerkelijke investeringen zijn in 2024 niet al te hoog. Men gaat voortvarend aan de slag met de renovatie van het centrum (totale kredietaanvraag € 6,5) en de ombouw van de wegen naar 30 km/u (totaal over 3 jaar € 5,2 mln), maar andere grote projecten zoals renovatie van de Paauw, Gemeentewerf, Warenar en Jozefkerk blijven steken in de voorbereiding- en studiefase. Zo zal de renovatie en restauratie van de Paauw pas daadwerkelijk eind 2025 beginnen. De sanering van de Gemeentewerf, die 50% duurder zal uitpakken dan gepland, zal ook pas ergens in 2025 een aanvang nemen.

De woonlasten in Wassenaar in relatie tot het gemiddelde in Nederland blijven heel hoog. Kijken we naar de totale woonlasten dan zijn die in ons dorp hoger dan in omringende gemeentes en in Bloemendaal. Wat de OZB betreft; die wordt in ieder geval in 2024 en 2025 niet verhoogd, afgezien van een inflatiecorrectie van 3,2%. Wat daarna gaat gebeuren is zoals gezegd nog ongewis.