In gesprek met wethouder Van Doeveren over de Kadernota 2024-2027

Door Roël Karamat-Ali

In de eerste alinea van de inleiding van de Kadernota zeg je dat de gemeenschap niet wacht op politici. Wat bedoel je daar precies mee? 

Ik zie heel veel Wassenaarders, maatschappelijke organisaties, sportclubs, ondernemers, inwoners en buurtverenigingen, die meedenken over plannen, bijvoorbeeld het plan om het centrum te versterken, maar ook tal van andere plekken zoals de groene zone. En als er dan na jarenlang praten er nog steeds geen enkel resultaat is door bestuurlijk onvermogen of anderszins, dan zie je dat mensen afhaken of dat mensen gewoon zelf verder gaan met eigen plannen zonder de gemeente. Het is aan politici is om daar op een gezonde manier invulling aan te geven. Maar tegelijkertijd blijft de samenleving niet eindeloos op de gemeenteraad wachten. Mijn collega’s en ik hopen vooral met Wassenaarders aan de slag te gaan in de resterende bestuursperiode. 

Er zijn initiatieven vanuit de samenleving, zoals je net al hebt genoemd, maar de samenleving wijst ook heel snel naar de gemeente. Zo van jongens, uiteindelijk dragen wij het aan, maar moet de gemeente het oplossen. Dus is dat ook niet een beetje geven en nemen? 

Het is geven en nemen. Maar ik denk dat de afgelopen periode zich te veel heeft gekenmerkt, door dat we te weinig hebben gegeven en te veel mensen in de wacht hebben gezet. Nee, de gemeente kan niet alles voor je oplossen of alles voor je doen, maar je mag wel verwachten dat grote maatschappelijke vraagstukken waar inwoners een richting verwachten. Dat geldt zeker voor ondernemers, maatschappelijke organisaties of inwoners die mee willen doen. Tegelijkertijd is het nooit; “u vraagt, wij draaien”. Een mooi voorbeeld vind ik bijvoorbeeld de ondernemersvisie. Ondernemers vragen al heel lang van; gemeente geef duidelijkheid over waar er nog ruimte voor ons is om te ondernemen. Naast bijvoorbeeld groenbeheer of woningbouw. Waar is ruimte voor ondernemerschap? Dat ligt er al een hele tijd. En nu zijn de ondernemers zelf begonnen met het maken van een economische visie. Daarvan heb ik nu gezegd, dat gaan we oppakken. Om dat als gemeente samen met ondernemers te doen, waarbij de gemeente ook andere belangen als woningbouw of natuur meeweegt. Maar het is natuurlijk wel tekenend dat ondernemers zelf al zijn begonnen zonder de gemeente, omdat het zo lang duurde. Hetzelfde geldt voor het maken van nieuw sportbeleid met sporters en vrijwilligers, dat gaan we ook oppakken. Een ander mooi plan vind ik het plan om het centrum te revitaliseren. Meer woningbouw mogelijk te maken. Mooie winkels, een gezellig en levendig dorpscentrum. Er ligt al zeven jaar echt een mooi plan helemaal uitgedacht met ondernemers en buurtverenigingen om onze dorpskern te versterken. Dat is meerdere keren uitgesteld waardoor het project nu een stuk duurder is geworden. Terwijl er heel veel mensen zijn die daar ook aan mee hebben gewerkt en aan mee willen blijven werken. Alleen die mensen haken wel een keer af als er na zeven jaar nog niks van de grond komt. Behoud van een mooi centrum waar we allemaal graag komen is te belangrijk. 

In de inleiding heb je het ook over onze zelfstandigheid versterken en geen hogere OZB. In hoeverre is die financiële huishouding belangrijk voor de zelfstandigheid? Want het is vaker genoemd, zeker een paar jaar geleden. Dat wij onze zelfstandigheid niet konden behouden. Omdat onze financiële huishouding niet op orde was.

Laat ik beginnen met de zelfstandigheid. Ik denk het belangrijkste om te zeggen dat onze zelfstandigheid niet wordt bepaald door ons banksaldo. Als ons banksaldo leidend was, zaten we niet in het verkeerde rijtje bij de provincie. We zijn namelijk een van de weinige gemeenten met überhaupt geld op de bank. Bestuurskracht bepaalt onze zelfstandigheid. Daar word je uiteindelijk op getoetst. Kan je met elkaar samenwerken en los je knelpunten die je hebt op? Vul je je taken als gemeente goed in richting de Wassenaarders? Dat kan alleen met een gemeente die maatschappelijke vraagstukken oplost en waarin de politiek samenwerkt met elkaar en betrokken inwoners.

Juist daarom is het zo belangrijk dat we langlopend dossiers als het centrum, maar ook het saneren van de gemeentewerf op de Johan de Witstraat bijvoorbeeld, oplossen. Hoe lang ligt de sanering al te wachten? Ik ben blij dat ik inwoners nu perspectief heb geschetst, dat we daadwerkelijk gaan beginnen. Of het invullen van de groene zone met Valkenburg waar we toe verplicht zijn als wassenaar zijnde. Dat we die dingen gaan doen die nodig zijn. Je bestuurskracht bepaalt weer of je zelfbewust en zelfstandig een gemeente kan blijven Wat betreft de financiën blijft de gemeente gezond. Op het gebied van woningbouw, ruimtelijke ordering, het sociaal domein, de ambtelijke organisatie, economie en sport, gaan we investeren. Ik ben er trots op dat het lukt om voor bijna 2 miljoen nieuw beleid te maken de komende jaren. Zonder de OZB te verhogen voor 2024 en 2025. Die maatregel is op dit moment gewoon onnodig. Vanuit mijn politieke filosofie is het verhogen van de belastingen altijd de laatste oplossing, niet de eerste. Dat is mijn commitment. 

Het financiële weegmoment voor 2026. Wanneer verwacht je duidelijkheid van het rijk?

Voor 2026 kijken we tegen een behoorlijk tekort aan, net als alle 342 gemeentes in Nederland, omdat het Rijk nog duidelijkheid moet geven over hoe een aantal landelijke tekorten worden opgelost. Omdat het een probleem van iedereen is, verwachten we dat het wordt opgelost. Wellicht niet volledig, maar dan nemen we maatregelen. Het zou dom zijn als wij twee jaar voorafgaand aan een discussie als enige gemeente in Nederland gaan bezuinigen of de lasten gaan verhogen en het probleem van de landelijke overheid oplossen. Geen extra taken zonder knaken of er gaan taken terug naar het Rijk, als tekorten niet worden opgelost. Zo simpel zou het moeten zijn.  We zouden Wassenaarders te kort doen als ik nu zou ingrijpen. Want dat betekent nu hele pijnlijke maatregelen die later niet (deels) nodig zouden blijken. En als het wel nodig zou zijn, dan voeren we ze in op dat moment in. Maar niet eerder dan dat. Eigenlijk is mijn boodschap ook dat de OZB-verhoging die vorig jaar was voorgesteld gewoon onnodig was. Als je de algemene reserve wil aanvullen, ja. Als je gewoon een sluitende begroting wil presenteren niet. En ik zeg dan met een inflatie van 10 procent, met alle stijgende kosten, met alle projecten die zijn blijven liggen en die gewoon niet zijn gerealiseerd. Dan is het spekken van de spaarpot tegelijkertijd je geld laten verdampen als je noodzakelijke investeringen uitstelt.. 

Samen verder bouwen en geen geld laten verdampen. Wat bedoel je daarmee?

Dat is denk ik ook echt een nieuw perspectief. Het plan dorpskern is blijven liggen. De sanering van de gemeentewerf, dat is ook wel echt een van de headlines die we kunnen benoemen. De inwoners hebben de brief binnen dat we gaan saneren nu. Dus dat gaat nu echt gebeuren. Die tijd van praten is ook voorbij. Maar bijna elk project, rechtsom of linksom, wordt of duurder door stijgende bouwkosten... of het wordt duurder dat een hoop ambtelijke capaciteit opnieuw moet worden ingezet voor hetzelfde vraagstuk. En dat kost uiteindelijk de inwoners ook geld. Want die kunnen zich dan niet bezighouden met andere taken waarvoor we dan weer mensen moeten inhuren of moeten bij-begroten. Dus uiteindelijk, noodzakelijke investeringen moet je gewoon zo snel mogelijk doen. Hoe langer je blijft praten, hoe meer het kost. 

Hoe verder?

We moeten nu vooral aan de slag. Met nieuwe plannen uit de Kadernota samen met de hele gemeenteraad en alle Wassenaarders. En natuurlijk met heel veel lopend beleid dat blijvend aandacht vraagt vanuit het bestuur. De uitvoering van bijvoorbeeld het sociaal domein, jeugd- en ouderenzorg, loopt natuurlijk gewoon door. Elke bestuursperiode kent weer een nieuwe dynamiek. Met nieuwe onderwerpen als woningbouwlocaties of ruimtelijke ontwikkelingen die erbij of eraf gaan. Maar laten we in ieder geval ervoor zorgen, dat de paar in het oog springende onderwerpen die nu al heel lang spelen, dat die deze bestuursperiode worden oplost. Met dit college gaan wij ook heel veel nieuwe dingen in de stijgers zetten. Bijvoorbeeld een nieuwe sportvisie of strandvisie. Ik wil heel graag kijken met ondernemers en met sportverenigingen, hoe we sport in Wassenaar kunnen versterken. Er moet ook nog een doel worden gevonden voor de Schulpwei, die nu leeg staat. Hetzelfde met de ondernemersvisie. De nieuwe gemeentewinkel willen we in het dorp realiseren. Maar ook de nieuwe huisvestingsplannen en het opknappen van de Paauw als volwaardig bestuurscentrum zodat we de gemeentewerf vrij maken voor woningbouw. Belangrijk om niet weer door te schuiven. En hoe langer je daarmee wacht, hoe meer het Wassenaar uiteindelijk kost. Dus staar je niet blind op je banksaldo en doe noodzakelijk investeringen zo snel mogelijk. Punt!