Roadshow Ondermijning

Wat is ondermijning en hoe herken je het? Ondermijning is zo’n woord dat lastig uit te leggen valt. “Het is het raakpunt tussen de onder- en de bovenwereld”, vertelt Niels Balk. Hij is sinds begin dit jaar regisseur ondermijning bij de gemeente Wassenaar en heeft mede een ‘Roadshow Ondermijning’ georganiseerd. Afgelopen donderdag werd aan verschillende raadsleden, wethouders en gemeenteambtenaren uitgelegd wat ondermijning is en hoe je het kan herkennen.

Door Iris Oostlander

“Het is gelukt!” Met nog vijf seconden op de klok is het de eerste collega’s gelukt de escaperoom te verlaten. Door het oplossen van allerlei puzzels hebben ze meteen geleerd hoe een drugslaboratorium er vanbinnen uitziet. “Eigenlijk is een drugslab waar crystal meth wordt gemaakt heel simpel. Ik zag een ketel waarin koffie wordt gemaakt, een bierfust en wat aluminiumfolie”. Maar wat vooral opvalt is de geur: “Anijs”.
De gemeente Wassenaar heeft voor haar medewerkers deze Roadshow georganiseerd, met onder andere een kijkje in een hennepkwekerij en uitleg over uitbuiting en mensenhandel. “De signalen kenbaar maken aan gemeenteambtenaren is heel belangrijk, want hier kan het signaleren van ondermijning een grote rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan het inschrijven van meerdere personen op één adres. Of de bouwinspecteur die een pand niet helemaal vertrouwt”, vertelt burgemeester Leendert de Lange.
“In Wassenaar zijn ze wellicht wat naïef geweest”, vervolgt de burgemeester. “Wij dachten dat we minder kwetsbaar waren. Maar juist in en rond grote panden die in ons mooie groen liggen, gebeurt veel strafbaars. Denk aan vastgoed dat met crimineel geld is opgeknapt en duur wordt doorverkocht. Dat kan een vorm van witwassen van geld zijn.”
Criminelen hebben, naast ruimte om hun werk te doen, ook andere spullen nodig. En daar komt de maatschappij bij kijken, zo is de boodschap deze dag. Want soms faciliteren inwoners van Wassenaar, onbewust, criminelen. “Het gaat om dat onderbuikgevoel, dat je gewoon voelt dat er iets niet pluis is. Wat we helaas veel zien in Wassenaar, zijn jongeren die denken snel een zakcentje te verdienen door hun bankrekeninggegevens ‘uit te lenen’. Criminelen gebruiken dan hun identiteit om strafbare feiten te plegen. En dat is ondermijning. Wees dus alert en meld het bij de politie. Desnoods anoniem via ‘Meld Misdaad Anoniem’ (0800-7000)”.
“We hopen binnenkort ook de inwoners van Wassenaar bekend te maken met het herkennen en signaleren van ondermijning”, sluit Niels af. “We steken heel veel energie in samenwerking, want zo komen alle puzzelstukjes samen. Samenwerking met de belastingdienst, de energiemaatschappijen, maar ook met de inwoners. Ook zijn we intensief bezig met het uitbreiden van het Wassenaarse Bibob-beleid. Deze wet regelt dat de overheid vergunningen, subsidies, aanbestedingen en vastgoedtransacties mag weigeren of intrekken als er gevaar bestaat dat criminelen daar misbruik van maken. We zorgen er zo sámen voor dat criminelen in Wassenaar hun werk niet kunnen doen”.