Het Huis met het Blauwe Dak

Door Anton Overklift Vaupel Klein & Carl Doeke Eisma

Een markant monument aan de Rijksstraatweg
Wie over de Rijksstraatweg tussen Den Haag en Wassenaar rijdt, moét het opvallen. Tussen het groen en de statige lanen doemt plots een villa op met een dak dat onmiskenbaar afwijkt van zijn omgeving: diep blauw, bijna paars, en al meer dan een eeuw een bron van verwondering. Dit is Villa Beukenhage, beter bekend als het Huis met het Blauwe Dak — een rijksmonument met een rijke geschiedenis, bijzondere architectuur en een blijvende rol in het Wassenaarse landschap.

Een villa met ambitie
De villa werd in 1913 gebouwd in opdracht van W. Kreukniet, accountant van beroep, die zich aan de rand van het prestigieuze buitenplaatsenlandschap rond Backershagen een representatief landhuis kon veroorloven. De officiële naam Villa Beukenhage verwijst naar het bosrijke karakter van de omgeving, maar al snel zou het huis onder een andere naam bekend komen te staan. Het opvallende dak, bedekt met geglazuurde pannen in een uitgesproken blauw-paarse tint, maakte zo’n indruk dat het gebouw in de volksmond al snel werd omgedoopt tot het Huis met het Blauwe Dak. De locatie was geen toeval. Langs de Rijksstraatweg ontwikkelde zich vanaf de 18e eeuw een aaneenschakeling van buitenplaatsen en landhuizen voor de Haagse elite. Beukenhage paste naadloos in deze traditie van comfort, status en landschappelijke allure.

Architectuur tussen Engeland en Den Haag
Het ontwerp van de villa kwam van de Haagse architecten Meijers en Molema, die zich lieten inspireren door de Engelse landhuisarchitectuur. Dat is te zien aan de royale opzet, de asymmetrische volumes en de zorgvuldige afwerking. De villa bestaat uit een souterrain, een bel-etage en een verdieping, met risalieten aan voor- en achterzijde, meerdere dakkapellen en een lichtkoepel op de nok. De gevels zijn ruw gepleisterd en rusten op een rode bakstenen plint, wat het gebouw een solide, bijna landelijk karakter geeft. Het blauwe dak vormt daarbij het visuele hoogtepunt: uitgevoerd in geglazuurde tuille-du-Nord-pannen, die het huis al van verre herkenbaar maken. In 1917 werd de villa nog verbouwd door de architecten Wouters en Brandes, waarmee het huis zijn huidige vorm kreeg. Op het terrein bevonden zich bovendien een dienstwoning tegenwoordig aan de Pauwlaan 1 en een zorgvuldig aangelegde tuin, waarvan nog altijd resten zichtbaar zijn.

Bewoners en geschiedenis
Over de eerste eigenaar, W. Kreukniet, is opvallend weinig bekend. Zijn naam leeft vooral voort via het huis dat hij liet bouwen. Dat geldt des te minder voor een van de latere bewoners: mr. Joseph Luns. De oud-minister van Buitenlandse Zaken en latere secretaris-generaal van de NAVO bewoonde het huis gedurende een periode waarin hij een centrale rol speelde op het wereldtoneel. Hoewel veel anekdotes eerder met Luns zelf dan met de villa verbonden zijn, draagt zijn aanwezigheid bij aan de bijzondere status van het pand. Een hardnekkig verhaal wil zelfs dat in het Huis met het Blauwe Dak het Onafhankelijkheidsverdrag van Indonesië zou zijn ondertekend. Deze claim duikt regelmatig op in projectbeschrijvingen en overleveringen, maar is historisch niet onomstotelijk bewezen. Toch voegt het verhaal een extra laag toe aan de mythevorming rond het huis.

Van landhuis naar landmark
Vandaag de dag heeft Villa Beukenhage een nieuwe functie gekregen. Het rijksmonument wordt gebruikt als kantoorgebouw en business center, met moderne voorzieningen zoals vergaderruimten, parkeergelegenheid en flexibele kantoorunits. Daarbij is bewust gekozen om het monumentale karakter van het gebouw zoveel mogelijk te behouden een balans tussen historie en hedendaags gebruik. Voor veel inwoners van Wassenaar en passanten is het huis inmiddels meer dan een gebouw. Het is een herkenningspunt, een vast baken langs de N44, en een bron van nieuwsgierigheid. Waarom is dat dak blauw? Was het een esthetische keuze, een statussymbool of simpelweg een persoonlijke voorkeur van de opdrachtgever? Het antwoord is nooit definitief vastgelegd, en juist dat mysterie houdt het huis levend in de collectieve verbeelding.

Een blijvende blikvanger
Meer dan honderd jaar na de bouw staat het Huis met het Blauwe Dak nog altijd fier langs de Rijksstraatweg. Als stille getuige van Wassenaarse grandeur, diplomatieke geschiedenis en architectonische durf vormt Villa Beukenhage een zeldzame combinatie van monument, werkplek en verhaal. En zolang het blauwe dak blijft schitteren tussen het groen, zal het huis blijven uitnodigen tot ernaar kijken en tot vragen die misschien wel nooit opgelost zullen worden.