Over wonen - deel 2

Over de aantallen te bouwen nieuwbouwwoningen is al het nodige gezegd. Daarnaast gaat het in de politieke en publieke debat over het beschikbaar zijn van woningen voor Wassenaarders.

Door Ad Zopfi

Het is goed om te weten dat circa de 40% van alle woningen in Wassenaar een huurhuis is. Van de huurwoningen is iets meer dan 60% eigendom van een sociale verhuurder/woningcorporatie. Zo’n 15% van alle woningen in Wassenaar is een particuliere huurwoning. Als je het hebt over woningen die beschikbaar komen voor Wassenaarders dan is het relevant onderscheid te maken tussen nieuwbouwwoningen die voor het eerst op de markt komen en bestaande woningen.

Bij nieuwbouw kan je (in beperkte mate) eisen stellen naar wie de woningen gaan. Veel nieuwbouwwoningen – vooral koopappartementen – zijn in het verleden terecht gekomen bij beleggers. Zij wisten vaak als eersten beslag te leggen op een nieuwbouwwoning. Dat kan ook anders door bij nieuwbouw zelfbewoning verplicht te stellen al dan niet in combinatie met een doorverkoopbeperking. Zeg maar een anti-speculatiebeding. Hoewel de gemeente in vergunningtrajecten eisen kan stellen is dit in Wassenaar in het verleden overgelaten aan de projectontwikkelaars. Een ontwikkelaar, de Wassenaarse Bouwstichting, heeft consequent gekozen voor zelfbewoning en potentiële kopers die daar niet aan konden voldoen afgewezen.

In de sociale huur, nieuwbouw en bestaand, zijn er (bindende) regels, o.a. inkomensgrenzen. Als je in 2026 meer verdient dan € 51.537 bruto per jaar (eenpersoonshuishouden) of € 56.910 (meerpersoonshuishouden) kom je in principe niet voor een sociale huurwoning in aanmerking. Woningcorporaties zijn verplicht om sociale huurwoningen passend toe te wijzen (omvanghuishouden en inkomen). Daarnaast worden huurwoningen toegewezen op basis van regionale afspraken en inschrijving via Woonnet Haaglanden. Binnen die regels is ruimte voor lokaal maatwerk. Bij nieuwbouw is het zeer wel mogelijk 50% of meer van de woningen aan lokale woningzoekenden te verhuren, mits dat passend is. Bij dit laatste wringt soms de schoen, vooral bij eengezinswoningen.

Wassenaar telt 40% huurwoningen. Een kwart van alle bestaande woningen in Wassenaar is een sociale huurwoning. De discussie over woningen voor Wassenaarders spitst zich altijd toe op dit deel van de woningmarkt. Het is algemeen aanvaard dat koop- en huurwoningen in de ‘vrije sector’ voor ieder dit dat wil beschikbaar zijn, Wassenaarders en niet-Wassenaarders. Zo zijn velen in Wassenaar terecht gekomen, ook al woonden ze er eerst niet. Schaarste is er op de hele woningmarkt zowel in de sociale huursector als in de vrije sector. Je kunt er niet een deel uitlichten, zonder ook naar het andere te kijken.

De druk op het beschikbaar hebben van betaalbare huur- en koopwoningen voor starters op de woningmarkt is groot. Die druk wordt niet kleiner door de ene groep meer voorrang te geven dan de andere. Toevoegen van woningen en dan specifiek woningen voor de grootste groep woningzoekenden helpt het meest. In Wassenaar zijn dat vooral (huur)woningen voor jonge een- en twee persoonshuishoudens en betaalbare koopwoningen voor koopstarters. Helaas zie je deze focus (nog) niet in het politieke debat terug. Dat er daarnaast ook voldoende geschikte woningen voor ouderen moeten zijn is evident.