Tweede informatiebijeenkomst van Defensie in Van der Valk Blijdorp over MOB Maaldrift

Daags nadat de Amerikaanse president Donald Trump vorige week na de NAVO-top Nederland verliet en de ogenschijnlijke belegering van N44-kruispunten zoals Den Deijl en de Rozenweg met militaire voertuigen was opgeheven, hield Defensie in Motel Van der Valk Blijdorp in Rotterdam een tweede informatieve bijeenkomst over haar plan om het bestaande Mobilisatiecomplex Maaldrift (MOB) te herontwikkelen tot een opleidings-en trainingscentrum voor de Koninklijke Marechaussee, inclusief een schietbaan van 50 meter.

Door Jos Knijnenburg

Met de overvloedige hoeveelheid beschikbare hapjes voor bij de koffie leek Defensie afgelopen donderdagavond in Rotterdam al direct voor te sorteren op nieuwe tijden waarin het departement vele miljarden aan extra revenuen tegemoet kan zien. Geen bijeenkomst met toespraken over nut en noodzaak van het overkoepelende Nationaal Programma Ruimte (NPRD) voor Defensie (waar Maaldrift onderdeel van uitmaakt), zoals vorig jaar juni tijdens de eerste informatieve sessie in Rotterdam-Zuid, maar een inloopbijeenkomst.

Gezien de ontwikkelingen op het mondiale toneel, waarbij Defensie zo ongeveer dagelijks in het nieuws is, is de vraag waarom Defensie op zoek is naar meer ruimte niet meer aan de orde. Het vorige week genomen besluit van de NAVO om de budgetten voor Defensie flink op te trekken, maakt dat de krijgsmacht ook in Nederland – zoals dat zo mooi heet – het maatschappelijke momentum heeft om flink te gaan investeren. Het NPRD omvat de geografische component daarvan.

Er is inmiddels veel gebeurd sinds medio december 2023 bekend werd dat ook het MOB Maaldrift op de nationale groslijst van voorkeurlocaties stond. Op dit moment loopt er nog (tot en met 9 juli a.s.) een inspraakronde voor het op 23 mei jl. gepubliceerde Ontwerp-NPRD en bijbehorende planMER-onderzoek. Daarin is de groslijst vervangen door een lijst met voorkeurlocaties, waarbij Maaldrift door is naar de volgende ronde. Alles is digitaal te vinden op defensie.nl/ruimtevoordefensie.

Tijdens de informatieve bijeenkomst in Van der Valk Blijdorp lagen alle documenten in fysieke vorm op een tafel en daar is toch wel een lege boekenplank voor nodig om het netjes op te bergen. De belangrijkste conclusies waren op grote billboards samengevat. Een kaart van het Wassenaarse complex maakte in één oogopslag duidelijk dat het nieuwe opleidings- en trainingscentrum voor de Koninklijke Marechaussee binnen de hekken van het bestaande MOB-complex blijft.

Opmerkelijk, want in december 2023 werd bekend dat de ruimtebehoefte 30 hectare omvat, terwijl het bestaande militaire complex - dat aanvankelijk ook het vroegere MEOB-complex (thans het bedrijventerrein Maaldrift 2) omvatte - krap 17 hectare schoon aan de haak telt. We schreven eind mei al: Defensie moet daarvoor binnen de Noordrand de lucht in, al wilde niemand donderdag een uitspraak doen aan welke hoogte men daarbij denkt. Wel werd voorzichtig gesuggereerd dat er mogelijk, zoals voor wat betreft de schietbaan, ook ondergronds zou kunnen worden gebouwd.

Nadat de reacties na 9 juli worden verwerkt in een Nota van Antwoord, is het aan het kabinet om het NPRD (eind 2025) vast te stellen, waarmee de voorkeurlocaties het predicaat definitief krijgen. Pas daarna worden per locatie concrete plannen gemaakt en moeten ruimtelijke procedures worden doorlopen. Op één van de billboards staat “voorziene ingebruikname 2035–2040”, maar donderdag werd wel duidelijk dat Defensiestaatssecretaris Gijs Tuinman zo snel mogelijk spijkers met koppen wil slaan.

In dat verband staat de Wet op de Defensiegereedheid (Wodg) in de steigers, een wet die het voor de krijgsmacht eenvoudiger moet maken om uit te breiden door bijvoorbeeld milieu- en natuurregels te versoepelen en procedures te versnellen. Toevallig loopt er ook (tot en met 4 juli a.s.) een met aanzienlijk minder publiciteit dan het NPRD omgeven consultatieprocedure over de Wodg, die op defensie.nl als “noodzakelijk en urgent” wordt omschreven. Maar wie op de desbetreffende link doorklikt, kan een waslijst met veelal zeer kritische reacties vinden.

Er zijn nog wel wat meer beren op de weg. Zo is het de vraag of ondanks de enorme budgetten die Defensie ter beschikking krijgt, het ook gaat lukken om de vele investeringen die op stapel staan daadwerkelijk snel uit te voeren. Met geld is veel te koop, maar niet alles. Voor wat betreft de herontwikkeling in Maaldrift werd vorige week nog eens duidelijk dat de ontsluiting van en de verkeersafwikkeling rondom de Maaldrift een uitdaging gaat worden.

Het liefst wil men pal ten zuiden van Maaldrift 2 een directe aansluiting op de A44, maar daarvoor is Defensie afhankelijk van wegbeheerder Rijkswaterstaat. Los van de vraag of die een nieuw kunstwerk (in welke vorm dan ook) op de filegevoelige A44 halverwege de Rozenweg en het Knooppunt Ommedijk wel ziet zitten, is de planningslijst van Rijkswaterstaat de komende jaren al bomvol – zo is ook Defensie niet ontgaan, bleek vorige week.

Burgemeester en wethouders zijn tijdens een werkbezoek op 18 april jl. op het MOB Maaldrift ter plaatse door Defensie geïnformeerd. Of ook de omwonenden nog een keer welkom zijn binnen de omheining? De projectleider Vastgoed van de Koninklijke Marechaussee toonde zich bereid die suggestie intern op stafniveau te bespreken.