Meerdere zienswijzen Ontwerpprogramma Noordrand omvatten fundamentele kritiek op strategie en inhoud

De inspraaktermijn op de het Ontwerpprogramma Noordrand (voorheen bekend als de Groene Zone) die op 9 januari jl. ten einde liep, heeft geleid tot meerdere zienswijzen waarin opvallend scherpe kritiek wordt geuit op zowel de inhoud van het stuk als de gekozen strategie. De formele vaststelling van het Ontwerpprogramma Noordrand door de gemeenteraad staat gezien de slepende voortgang van het proces gedurende de afgelopen vier jaar, de komst van de nieuwe Omgevingswet, de aflopende termijn van de onderliggende Structuurvisie (2017 -2025) en de urgentie om met een vaststelling in 2025 aanspraak te kunnen maken op een goedgevulde subsidiepot voor het Zuidhollandse landelijk gebied, inmiddels onder een stevige tijdsdruk.

Door Jos Knijnenburg

Inmiddels is het bijna vier jaar geleden dat de raad de Nota van Uitgangspunten voor het open gebied tussen Wassenaar en Katwijk heeft vastgesteld. Meerdere versies van een beperkte gebiedsvisie op wat toen nog de Groene Zone heette en waarin de bouw- en ontwikkelmogelijkheden in enkele deelgebieden centraal stond, verdwenen in het ronde archief. De gemeente koos zoals oud-wethouder Bart Boon het tijdens een lezing in november 2022 omschreef voor “het grote verhaal”, een visie of zoals het in het jargon van de nieuwe omgevingswet heet, een ‘programma’ voor de Groene Zone als geheel. De (niet-groene) ontwikkelmogelijkheden voor enkele deelgebieden verdwenen niet van het toneel, maar keerden terug in wat in het Ontwerpprogramma consequent wordt geduid als “wensen”. 

Voor dat grote verhaal trok de gemeente ook alles uit de kast om een zo breed mogelijke participatie van bewoners, ondernemers en andere stakeholders op te tuigen. Het leverde versie 1 van het programma op, het zogeheten ontwerp met daarbij een nota van B en W waarin werd gereageerd op de inspraak en hoe dat allemaal in het stuk was verwerkt. Het geheel werd tot 10 januari jl. opnieuw ter inzage gelegd en dat leverde een aantal opmerkelijke zienswijzen op. Opmerkelijk omdat er zeer fundamentele kritiek op het proces en op de inhoud van het Ontwerpprogramma Noordrand wordt geuit. De Vereniging van Vrienden van Wassenaar hebben hun uitvoerige reactie onmiddellijk online gezet. Hierin wordt erkent dat het ontwerpprogramma tot stand is gekomen na “een uitgebreide consultatie van de omgeving”. Het stuk is volgens de letter van de Omgevingswet echter geen programma oftewel “een uitwerking van het te voeren beleid”, maar een “visiedocument”. 

De Vrienden wijzen op de bijna 8 jaar geleden vastgestelde Structuurvisie, die een visie tot 2025 omvat, “wanneer kunnen we een programma in de zin van de Omgevingswet verwachten?”. Het valt de lobbyclub op dat inzake de veelgenoemde ecologische corridor tussen de duinen en de polder er veel aandacht is voor de af te verkeerstechnisch waarderen N441 (Katwijkseweg) terwijl uitgerekend bij de bijna onneembare vesting (de A44) een optie ligt om daar de gemeentewerf en milieustraat te vestigen. Felle kritiek is er op het leidende beginsel “agrarisch met ruimte voor de natuur” want hoe dat in de praktijk vorm moet krijgen blijft in het ongewisse. “Respect voor waarden en leefbaarheid”, ook een goed klinkend credo maar de Vrienden willen weten wat dat voor de noordrand betekent. Als het gaat om ambities zoals paardenbeleid dan spreken de structuurvisie en het programma elkaar tegen. 

De opgenomen onderzoeksgebieden voor de ASH en Avalex “doen afbreuk aan de geloofwaardigheid van het ruimtelijk beleid met betrekking tot de Noordrand”. De Stichting Valkenburg Groen, momenteel zij aan zij met Wassenaar verwikkelt in de lopende Raad van State procedure over het bestemmingsplan Valkenhorst, stelt dat op er voor wat betreft de vier belangrijkste discussiepunten (de ASH op de Deijlerhoeve, de Defensieplannen op Maaldrift, mogelijke al dan niet individuele woningbouw in de Noordrand en de nieuwe plek voor de Gemeentewerf en Avalex tussen de A44 en camping Maaldrift) sprake is van “een absoluut manco” in het Ontwerpprogramma Noordrand. De gemeente neemt immers voor geen van de vier een standpunt voor wat betreft de ruimtelijke ordening in. “Dat maakt het voor de bevolking onmogelijk serieus en gefundeerd mee te kunnen denken”. 

De stichting pleit voor een meer uitgewerkt stuk met een ruimtelijke ordening benadering . Alleen dan “kan een belangrijk gebied als de Noordrand worden beschermd en kunnen ontwikkelingen worden gestuurd”. In een gezamenlijke zienswijze zeggen tientallen bewoners van de Noordrand in wezen hetzelfde maar dan in hun eigen bewoordingen. Zij verwachten van de gemeente een programma met een visie waarin zij aangeeft wat zij wil en niet een document waarin ruimtelijke wensen al zijn opgenomen. Een stuk waarin initiatiefnemers als de ASH of een ontwikkelaar kunnen zien wat er wel en niet kan en mag. “We verwachten van een gemeente een ontwerpprogramma dat een consistente visie toont en niet, zoals het huidige ontwerpprogramman, innerlijk tegenstrijdig is ”.