Rekwisieten Commissie Koninklijke Landmacht wil zich tijdens viering 80 jaar vrijheid laten zien

Het Ministerie van Defensie mag in het kader van het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) nog druk aan het studeren zijn op de beoogde opschaling van het Mobilisatiecomplex Maaldrift tot een opleidings- en trainingscentrum ten behoeve van de Koninklijke Marechaussee, de eerste knopen van NPRD als geheel zijn reeds doorgehakt. Intussen floreert een vaste gebruiker van de Maaldrift, de Rekwisietencommissie van de Koninklijke Landmacht (RCKL), in deze tijd van internationale spanningen niet alleen, maar wil zij zich in het kader van de viering van 80 jaar vrijheid zo veel mogelijk laten zien.

Door Jos Knijnenburg

Tijdens de laatste vergadering van de raadscommissie Bestuur & Middelen op 12 november jl. gaf wethouder Van Doeveren een korte mondelinge update over de plannen voor het complex Maaldrift die Defensie vorig jaar december in het kader van haar NPRD bekendmaakte. De aanleiding was een bestuurlijk overlegtussen de gemeente Wassenaar en staatssecretaris Gijs Tuinman (Defensie) waaruit de wethouder concludeerde dat het geheel zich nog in de onderzoeksfase bevond. Op 12 november jl. zette de staatssecretaris niet alleen een video online met uitleg van hem zelf over de ruimtelijke dilemma’s die bij alle locaties van het NPRD een rol spelen, hij stuurde die dag ook een brief met een nota aan de Tweede Kamer. Daaruit bleek dat de eerste knopen reeds zijn doorgehakt. Defensie heeft het over een proces van “trechteren” van locaties. Tientallen eerder beoogde plekken voor extra militaire activiteiten zoals oefendorpen en -terreinen, munitieopslagplaatsen en amfibische trainingen zijn geschrapt. De gevolgen voor mens en natuur zijn er te ingrijpend. En inderdaad, de Maaldrift zit niet bij de eerste afvallers. In het eerste kwartaal van 2025 moet meer bekend worden. Intussen bleek de afgelopen week dat het ontwerpprogramma voor de Groene Zone gereed is en door B en W is vrijgegeven voor inspraak tijdens een termijn die in de eerste week van januari afloopt. Het afgelopen jaar kwam via het NPRD niet alleen de ruimtelijke toekomst van het circa 70 jaar oude mobilisatiecomplex nadrukkelijk in het nieuws, ook enkele van de huidige gebruikers trokken de aandacht. Zo wil minister Faber (Asiel en Migratie) de Koninklijke Marechaussee die Maaldrift nu al gebruikt voor logistiek en onderhoud van voertuigen, op korte termijn inzetten voor grenscontroles terwijl deze al flink wat taken op het gebied van beveiligen, bewaken, controles op luchthavens en ondersteuning van de politie op haar bord heeft gekregen. De eveneens op Maaldrift gevestigde Rekwisieten Commissie van de Koninklijke Landmacht houdt tijdsbepalende ‘rekwisieten’ zoals voertuigen en wapens in stand door deze te verzamelen, te onderhouden en op te slaan waarbij men overigens beschikt over meerdere locaties. Het gaat hierbij om zaken die de Landmacht sinds de Tweede Wereldoorlog heeft gebruikt. De RCKL, formeel opgericht in 2001, is nadrukkelijk geen museum, het gaat er juist om dat de spullen actief ingezet kunnen worden om mensen er blijvend aan te kunnen herinneren hoe Defensie en in het bijzonder de Landmacht, in vroeger tijden functioneerde. Geen wonder dat een deel van het in loodsen gestalde materieel een deel van het jaar ‘op reis’ is. Zo worden de authentieke voertuigen ingezet bij Open Dagen, herdenkingen, reünies, veteranenevenementen, parades maar ook bij filmopnames. Rijdend materieel van de RCKL is in het kader van de viering van 80 jaar vrijheid van september al op meerdere plekken ingezet bij manifestaties en dat gaat in 2025 onverminderd verder, ook in onze regio. In 2021 verscheen het boek ‘Wiel en Rups, Voertuigen van de Landmacht 1945 -2015’. Een studie in de vorm van een loodzware, 558 pagina’s omvattende ‘stoeptegel’ die een goed beeld geeft van de vele tienduizenden voertuigen die bij de Landmacht dienst hebben gedaan en waaruit de collectie van de RCKL is samengesteld. Met ook veel foto’s van materieel op de Maaldrift, waaronder de laatste dienstauto van Prins Bernhard als inspecteur-generaal die een militair, maar ook een civiel kenteken heeft. Plus een mobiel blauw zwaailicht voor als de prins haast had. Het voertuig is inmiddels vanuit Maaldrift, waar de auto jarenlang stond gestald, opgenomen in de collectie van het Nationaal Militair Museum in Soesterberg. De oorlog in Oekraïne zorgde eerder al voor een onverwachte inzet van vrijwilligers van de Rekwisieten Commissie Koninklijke Landmacht. Hun technische kennis bleek van grote waarde bij het gereedmaken van afgeschreven voertuigen die aan Oekraïne werden overgedragen. Foto: Het boek ‘Wiel en Rups’ met rechts enkele foto’s van Jos Knijnenburg van rijdend materieel van de RCKL, gemaakt net buiten de hoofdingang van Maaldrift.