Raad trekt regie naar zich toe

Tijdens een Raadsvergadering op dinsdag werd gesproken over het onderzoeksrapport naar de bestuurscultuur in Wassenaar. Het debat – en de besluitvorming- dreigde uit te draaien op de klassieke oppositiecoalitie tegenstelling. Tijdens lange schorsingen van de beraadslagingen wist men het toch eens te worden over een gezamenlijk besluit. In ieder geval voorkwam men daarmee dat er een verdeelde gemeenteraad tegenover de Commissaris van de Koning zat afgelopen donderdag.

Door Jan H. de Roij

Het debat over het Berenschotrapport over de bestuurscultuur en sociale veiligheid begon met twee interessant insprekers. Eerst meldde zich de voorzitter van de Vrienden van Wassenaar, die blijk gaf van grote “droefheid” over de onderzoeksbevindingen. Hij riep alle politici op mee te doen aan een verbetertraject om zodoende het vertrouwen van de dorpsgenoten terug te winnen en een afglijden naar een verlies van zelfstandigheid te voorkomen. Ook voormalig wethouder Aart van Sloten trad op als inspreker en nam op basis van zijn ervaringen met name de raadsleden de maat. Het gaat volgens hem meer om de “man dan de inhoud”. Hij pleitte voor meer zelfreflectie.

Tijdens het debat lag een Raadsvoorstel voor dat uitgaande van de aanbevelingen in het rapport vroeg om de instelling van een stuurgroep, onder leiding van de burgemeester, die een verbeterplan zou moeten opstellen. Sommige raadsleden - Gankema (LW) en Hibbert (GL) - vonden echter dat daaraan voorafgaand eerst gesproken zou moeten worden over het rapport zelf. Jeroen Gankema kwam zelfs met een paar concrete vragen richting de VVD over de ontwikkelingen die hebben geleid tot het vertrek van die partij uit het college. Sonja Hibbert kwalificeerde het rapport als ”niet volledig, eenzijdig, verhalen uit de oude doos”. Ook hikten beiden, maar ook een partij als de PvdA, tegen de kosten van meer dan 3 ton aan. De coalitiepartijen lieten een ander geluid horen. Zij steunden het voorgestelde verbetertraject. Ettema (CDA): “ We staan aan een dieptepunt en moeten omhoog; we drinken veel koffie met elkaar’. Van Smirren (PvdA): “Tijd nemen om de wonden te helen”. Krabbendam (D66): ”Samen een streep trekken; ons richten op de toekomst”. Gerbrand Nijman (VVD) begon al aan de zelfreflectie door te erkennen dat het vertrek van de VVD uit het college “pijn bij andere partijen heeft veroorzaakt”. De VVD is bereid om het oude zeer uit te praten om zo er samen een streep onder te zetten. Ben Paulides (DLW) zat de vergadering verdienstelijk voor en kon zodoende niet inspreken. Henri Hendrickx greep dit debat aan voor een frontale aanval op de burgemeester: “Het vertrouwen in de burgemeester bij ons is tanend”. Hij redeneerde dat dit onderzoeksrapport voortkomt uit de beschuldigingen van Caroline Klaver; eerder heeft de burgemeester verklaard die beschuldigingen niet te herkennen; waarom dan toch dit onderzoek? Hendrickx laakt het optreden van de burgemeester en vindt dat hij onrechtmatig gehandeld heeft, want de onderzoeksopdracht zou niet rechtsgeldig zijn verstrekt. En als klap op de vuurpijl: “de burgemeester is onderdeel van het probleem”. Het onderzoeksrapport zelf vond hij een “waste of time en onnuttig en een poppenkast”. In zijn reactie stelde burgemeester de Lange dat alvorens de onderzoeksopdracht werd verleend alle fractievoorzitters zijn geconsulteerd; dus dat hij niets stiekem heeft gedaan. Het onderzoek was belangrijk omdat “ bepaalde omgangsvormen niet normaal zijn”. Hij heeft een voorstel gedaan namens het college om tot een verbetertraject te komen, maar het mocht wat hem betreft ook anders.

Duidelijk was na deze eerste termijn dat als er niet ingegrepen zou worden dit belangrijke voorstel, gericht op verzoening en heling, met de oppositiepartijen tegen zou worden aangenomen. Eenieder leek te beseffen dat dat niet wenselijk was. Op voorstel van Gankema en Hibbert werd daarom geschorst en in een fractievoorzittersoverleg een compromis geformuleerd. Het voorstel voor een stuurgroep onder voorzitterschap van de burgemeester ging van tafel evenals de oproep om de aanbevelingen uit het rapport over te nemen. Zelfs de passage in het oorspronkelijke raadsvoorstel waarin staat dat men kennis neemt van het rapport sneuvelde. De coalitiepartijen lieten blijken ver te willen gaan om iedereen binnen boord te krijgen. De Raad besloot de regie helemaal over te nemen. Het fractievoorzittersoverleg krijgt de taak een concreet actieplan op te stellen voor de Raad. Daarvoor zullen geen financiële middelen worden aangewend. De gemeenteraad draagt het college op een vergelijkbaar traject op te pakken voor zichzelf en de ambtelijke organisatie. Alle partijen steunden dit besluit en zodoende werd hen een ‘afgang’ bespaard tijdens het bezoek van de fractievoorzitters aan de Commissaris van de Koning afgelopen donderdag.

Jeroen Gankema (LW) trad dinsdagavond op als ‘oliemannetje’ om alle partijen achter een compromistekst te krijgen. Een knappe prestatie, maar dat geldt eigenlijk voor alle fractievoorzitters die soms ‘kreunend’ zich achter een gemeenschappelijk besluit schaarden. Wel kan men zich afvragen of het vervangen van de overkoepelende stuurgroep, zoals voorgesteld door de burgemeester, door een gemeenteraad die het allemaal zelf gaat doen wel productief zal zijn. Tijdens de Raadsvergadering werden de verschillen tussen de partijen weer pijnlijk duidelijk. Zullen de fractievoorzitters wel in staat zijn een ‘actieplan’ op te stellen? Er is niemand die de Raad controleert en aanstuurt; dus kan het zo maar gebeuren dat er van een daadkrachtig actieplan weinig terecht zal komen. Het is immers duidelijk hoe HvW in deze wedstrijd zit. Voor de burgemeester zal het een zware avond zijn geweest.