Deel van Wassenaarse kunstcollectie behoort tot de kroonjuwelen van Raadhuis De Paauw

In onze editie van vorige week maakte de gemeente Wassenaar bekend dat in de aanloop naar de renovatie en restauratie van het interieur van Raadhuis De Paauw de gemeentelijke kunstcollectie wordt herijkt. Het Raadhuis zal vanaf mei voor een periode van circa 2,5 jaar worden gesloten. Het huis van de gemeente wordt tijdelijk het domein van werklui in diverse disciplines want de boel gaat grondig op de schop. De lokale politiek krijgt zoals bekend tijdelijk onderdak in het politiebureau aan de Hofcampweg, het Gemeentekantoor wordt een opvanglocatie voor ontheemde ambtenaren en ook het gemeentearchief zal moeten verhuizen.

Door Jos Knijnenburg

De sluiting van het raadhuis is een goed moment om ook de gemeentelijke kunstcollectie, waarvan slechts een beperkt deel permanent te zien is, eens kritisch tegen het licht te houden. Iedereen die weleens is verhuisd kent het gevoel. Wanneer je verplicht bent om al je spullen op en in te pakken, ontstaat onmiskenbaar het gevoel van ‘hebben we dit nog wel nodig en kan het niet weg’. Bij een gemeentelijke kunstcollectie, die voor een belangrijk deel in de kelder van raadhuis De Paauw is opgeslagen, gaat het natuurlijk net even anders.

Een externe kunsthistorica heeft de collectie onderzocht en een advies uitgebracht welke werken kunnen worden afgestoten. Daarbij spelen twee criteria een rol. Allereerst de vraag of de kunstwerken wel een duidelijke band met Wassenaar hebben. Een logische vraag want het gaat om een gemeentelijke collectie. Daarnaast zijn de kunstwerken die tussen 1949 en 1987 zijn vervaardigd in het kader van de landelijke Beeldende Kunstenaarsregeling (BKR), waarbij kunstenaars werk vervaardigden in ruil voor een inkomen, kritisch tegen het licht gehouden. De Wassenaarse kunstenaar Rob Blöte (1931-2021) wiens schoorsteen aan het Ammonslaantje dankzij de BKR flink rookte, ontpopte zich in talloze journalistieke publicaties, in twee boeken en tijdens vele vaak door hemzelf georganiseerde culturele manifestaties, tot één van de bekendste pleitbezorgers van de BKR. De gemeente wil nu werk afstoten van kunstenaars van wie zij meer dan 10 BKR-werken bezit. Wat de lezers van onze krant vorige week niet meekregen, maar wel de raadsleden (die per brief door het college zijn geïnformeerd), is een opsomming met man en paard van af te stoten werken. Verreweg de meeste af te stoten BKR-werken zijn vervaardigd door drie kunstenaars: Lies Was, Louis Vorkink en Bart de Graaf.

Waarmee we vanzelf bij de vraag komen wat die gemeentelijke kunstcollectie nu precies omvat. De basis daarvan werd gelegd in de jaren zestig van de vorige eeuw en in 2009 kreeg de collectie een flinke impuls door een uitbreiding met een veertigtal werken van kunstenaars uit de Nieuwe Haagse School, afkomstig van het echtpaar Ton en Roeli Knoester. Tot de bekendste representanten van de gemeentelijke kunstcollectie kunnen we de portretten van achtereenvolgende Wassenaarse burgemeesters rekenen. Ze hangen in de voormalige commissiekamer van het raadhuis, zeg maar rechts van de Spiegelzaal. Immers, met een straatnaam alleen komen eerste burgers in ons dorp niet weg.

Een aantal burgervaders zijn vereeuwigd door Wassenaarder èn één van de beste portretschilders van Nederland, Sierk Schröder (1903-2002). Bijgaand het portret dat hij in 1970 maakte van burgemeester W.J. (Molly) Geertema (1961-1971). Kijk vooral eens op de schitterende site sierkschroeder.com. Een andere kunstzinnige eredivisiespeler in Wassenaars kunstcollectie middels getekende portretten is Paul Citroen (1896-1989) die we bij leven konden uittekenen in zijn markante huis aan de Oostdorperweg 100. In de collectie een portret dat hij maakte van generatiegenoot, typograaf, grafisch ontwerper èn Wassenaarder Piet Zwart (1895-1977). Een man met een enorme portfolio ontwerpen, van postzegels tot lantaarnpalen en natuurlijk zijn beroemde Bruynzeelkeuken.

De gemeentelijke kunstcollectie omvat ook een reeks werken die betrekking hebben op het Koninklijk Huis van bekende moderne kunstenaars zoals Marthe Röhling en Jeroen Henneman. Corneille, één van de voormannen van de Cobra-groep, is ook in de collectie vertegenwoordigd. Naast tekeningen en schilderijen omvat de Wassenaarse kunstverzameling ook kunstvoorwerpen, zoals van de vermaarde glaskunstenaar en Wassenaarder Andries Dirk Copier (1901-1991). Zijn oeuvre is gigantisch en zo ook zijn biografie die enkele stoeptegels weegt. Tot de gemeentelijke collectie behoort ook werk in de openbare ruimte, zoals het fleurige keramiek van Jan Snoeck en de fontein ‘Vanitas’ die sinds 1990 een vijver in het Weteringpark siert.