Opknapbeurt binnenkant Raadhuis de Paauw

Twee weken geleden is in de raadscommissie uitvoering gesproken over subsidies en extra investeringen in de Paauw. In de gemeenteraad van 13 mei zal het daar ook weer over gaan. Wat opvalt is dat deze, veelal technische discussies vooral gaan over geld. Wat we als Wassenaarse gemeenschap hebben aan deze investeringen blijft buiten beeld. Daarom een korte inleiding op de plek van De Paauw in de Wassenaarse gemeenschap, het geld dat nu aan wordt besteed en de mogelijke meerwaarde.

Door Ad Zopfi

De Paauw is dit jaar 100 jaar het bestuurscentrum van Wassenaar. Voordat de gemeente Wassenaar De Paauw in 1925 kocht en als raadhuis ging gebruiken heeft De Paauw verschillende eigenaren gehad. Veel namen komen terug in de straatnamen van de wijk waar het raadhuis nu ligt: Pieter Twent, Prins van Wied, Prinses Marie.

De Paauw werd in 1838 gekocht door prins Frederik, zoon van koning Willem I. Hij liet door landschapsarchitect Zocher een plan uitvoeren voor een meer landschappelijke aanleg van het landgoed. Zocher breidde ook het bestaande huis, gebouwd door Twent, uit met twee rechthoekige aanbouwen met halfronde erkers, een entreepartij met een veranda en aan de achterzijde een halfronde uitbouw, met uitzicht over de waterpartij. De belangrijkste bouwfase vond plaats rond 1850 toen De Paauw van een Hollandse buitenplaats in een volwaardig Pruisisch paleiscomplex werd getransformeerd.

In 2020 is de restauratie van de buitenzijde begonnen. Hierbij werd zoveel mogelijk gewerkt in de stijl van de periode dat prins Frederik het huis bewoonde. De nieuwe kleurstelling van de gevels, van wit naar de kleur van zandsteen met vergulde accenten, komt overeen met de situatie omstreeks 1850. De kosten van deze restauratie bedroegen zo’n 2,8 mln euro, waarvan uiteindelijk 1 mln euro via subsidies kon worden gedekt.

Na de opknapbeurt van de buitenkant is nu de beurt aan de binnenkant. Het krediet voor de restauratie van de binnenkant bedraagt zo’n 11,6 mln euro. Recent is een verhoging voorgesteld van 0,6 mln euro, te dekken uit subsidies. De totale kosten van alle werken aan de Paauw zelf, het park en procesbegeleiding tellen op tot 19 mln euro. Daarvan gaat 1,1 mln naar het park, is 0,6 mln bestemd voor parkeren in de ‘moestuin’ en 1,1 mln voor voorzieningen en aankleding. Over een aantal posten moet nog besloten worden. Kosten voor tijdelijke vergaderruimte e.d. zitten hier niet in. Veel geld, maar niet onredelijk veel. Mogelijk zelfs krap als je kijkt naar tijdsverloop en prijsstijgingen.

Aan het raadsbesluit om het krediet beschikbaar te stellen begin 2022 is een proces van enkele jaren vooraf gegaan. In dat proces was de allereerste vraag of de gemeente het pand in eigendom houdt en als bestuurscentrum blijft gebruiken. En zo ja of dat een klein of een volwaardig bestuurscentrum zou zijn. Dat laatste zou gepaard gaan uitbreidingen. Die er overigens ooit wel zijn geweest. Daarover is vervolgens een draagvlakmeting onder omwonenden en bezoekers uitgevoerd. Vrijwel niemand was voor uitbreiding van het gebouw. Vervolgens is gewerkt aan de plannen voor de restauratie. Een kleine horecavoorziening maakt deel uit van de plannen. September 2024 is een projectteam samengesteld dat in maart 2025 een voorlopig ontwerp heeft gepresenteerd.

Wat opvalt in dit hele proces is dat de functie van het gebouw als een centraal punt in de Wassenaarse gemeenschap maar een zeer beperkte rol lijkt te spelen. Ja de politiek en de beleidsambtenaren resideren er. Je kunt er trouwen en er wordt rekening gehouden met een (kleine) horecagelegenheid. De horeca moest van de Paauw een ‘gemeenschapshuis’ maken schreef het college in 2022. De vraag is of dat nog opgaat gelet op de plek (Muzenzaal) die nu bedacht is voor de horeca.

De vraag of je met het gebouw meer kunt doen, bijvoorbeeld gebruiken voor tentoonstellingen, rondleidingen, of meer in het algemeen openstellen voor het publiek, ook in het weekend, is nooit gesteld. Die vraag is best legitiem als je 19 mln euro uitgeeft. Wat kan en is nodig om het gebouw meer te doen zijn dan een statig decor in een park en een fraaie werkplek voor college, raad en een aantal ambtenaren?

Waarom geeft de gemeente, als het om dit pand gaat, niet meer invulling aan het eigen erfgoedbeleid dat in 2020 zo trots is gepresenteerd. Daar gaat het over de betekenis van gebouwd erfgoed voor iedereen, inspirerend gebruik en vitaal houden. Gebruik en exploitatie worden misschien wat ingewikkelder. Maar de inwoners van het dorp krijgen er iets voor terug: een park en een gebouw met een functie voor de gemeenschap. Een centrale plek om bijeen te komen. Van kunst te genieten, zoals bij de beeldententoonstelling in 2008. Als dat een plek krijgt in het proces, mag de beoogde investering ongetwijfeld op (nog) wat meer draagvlak rekenen.