Deze schoone landelijke gemeente

Door Carl Doeke Eisma

Van 1915 tot 1942 verscheen de Amsterdamsche Dameskroniek. Dit moet een tijdschrift van hoog niveau geweest zijn gezien de redactrices ervan. Ik kwam namen als Carry van Bruggen, Lizzy Ansingh en Anna van Gogh-Kaulbach tegen en dat zegt wel wat. In de rubriek Haagsche Polsslag die op 5 november 1932 een plaatsje kreeg in dit tijdschrift komt ons dorp ter sprake. Ik neem een deel van die tekst over.

“Dat lijkt brutaal. Of liever, dat is brutaal. Schrijven onder den titel: ‘Haagse Polsslag’ en het dan hebben over Wassenaar. Dus – zoo zullen de Wassenaarders zeggen – dus hoort Wassenaar, ons Wassenaar, bij den Haag? Dus zijn we óók al een stuk ven de Residentie? Neen. Het is een feit, dat den Haag nog nooit moeite heeft gedaan om Wassenaar te annexeeren. Wij hebben naar alle kanten onze grijpvingers uitgestoken. Wassenaar heeft nog nooit iets van ons te vreezen gehad. Laat ik nu maar dadelijk erkennen: Wassenaar, ons vóórstadje, is iets heel kostelijks voor de residentie. Wij, Hagelingen, zijn toch wel in zeer bijzondere mate met natuurschoon gezegend. En onze omgeving is al niet minder schoon. Daarvan spant Wassenaar verre de kroon. Het is nog maar weinig jaren geleden, dat er met deze schoone landelijke gemeente vrijwel geen enkele communicatie bestond, thans echter kan men er op alle mogelijke manieren komen. De gele tram brengt er u in luttel tijds. Men moet Wassenaar feitelijk in drie deelen onderscheiden. Het eigenlijke dorp, het villa-stadje en het natuurschoon. Wassenaars duinpartijen zijn inderdaad van een onuitputtelijk schoon. Ginds ligt het plaatsje verscholen in het groen met zijn kerken en kerkjes, met zijn trotsche villa’s en zijn intiem-kleine huisjes, met zijn vrede en zijn rust. En hier staan de duinen, onafzienbaar en vol bekoring, hier slingeren zich de weggetjes in al onverwachter kronkelingen, hier zingen hoog in de lucht de vogels en uit de verte klinkt het monotone lied van de zee. Meen niet, dat men hier ‘ver van de wereld’ is. Wie menschen wil zien en druk verkeer, die kieze plaats bij den Leidschen Straatweg aan de zoom van ’t dorp. Dit is de drukste verkeersweg van het land! Dit is Wassenaar, dat zich hoe langer hoe meer uitbreidt en dat daar toch droomend ligt in tuinen van bloemen, bij duinen van wilde schoonheid.”

Als ik al niet in Wassenaar in zo’n intiem-klein huisje woonde, dan zou ik mijn uiterste best gaan doen om er te gaan wonen. Wat een dorp!