Teneinde baldadigheid en onkunde te overwinnen

Door Carl Doeke Eisma

Het achtkante gedeelte van de korenmolen aan het Molenplein in ons dorp is in 1668 gebouwd. Dit wordt op 24 mei 1668 in het huisarchief van de familie Van Wassenaer vermeld. Rond dat jaar zijn er ook enkele boerderijen gebouwd met de boerderij Welgelegen aan de Zijdeweg als voorbeeld. Wanneer deze boerderij precies gebouwd is, heb ik niet kunnen achterhalen. Voor zover mij bekend, is er geen trotseerbordje bewaard gebleven. Op zo’n bordje staat vaak het jaar waarin een boerderij gebouwd is. 

Het gaat hier oorspronkelijk om een langhuisboerderij. Dat wil zeggen dat de boerderij een verhoogd woongedeelte kent waar een lagere lange stal is aangebouwd. Het dak wordt niet door de muren gedragen maar door een houten skelet. Dit bestaat uit gebintbalken en dragers die meestal van eikenhout zijn. Hier zijn in een later stadium zoals in 1953, 1972 en 2023 de nodige veranderingen in aangebracht. Tot 1944 was hier sprake van een boerderij met een stal waar 45 koeien een plaatsje konden vinden. In dat jaar werd de boerderij door Maria en Wilhelmina Duyndam aan de Vereniging Nationale Dierenzorg verhuurd en in 1949 werd deze vereniging eigenaar van het pand. De vereniging die op 2 mei 1991 een stichting werd, is hier nog steeds gehuisvest. Een stichting heeft geen leden en mede daardoor is er sprake van veel minder administratieve rompslomp.

Die vereniging is opgericht door Elisabeth Maria Cornelia des Tombe (1875 tot 1936). De naam des Tombe komt van het plaatsje Tombe. Het gaat hier om een Franse adellijke familie van Hugenoten. Het welzijn van dieren heeft de rest van haar leven bepaald. Ze schreef hierover dat het haar doel was liefde en eerbied te wekken voor de natuur en alle leven en om baldadigheid en onkunde te overwinnen. Zo verzette ze zich ook toen al tegen het houden van dieren in dierentuinen en circussen. Ze hield hier lezingen over en op 18 december 1926 heeft ze het initiatief genomen om de Vereeniging Nationale Dierenzorg op te richten. Ze werd zelf secretaresse van het bestuur en er werd een beschermraad benoemd die uit de burgemeesters van ‘s-Gravenhage, Noordwijk, Voorschoten en Katwijk bestond. Het aanvankelijke adres was Wassenaarscheweg 42. Enkele jaren later werd dit Lange Voorhout 84 en in 1944 de Zijdeweg in ons dorp.

In 1976 werd de dierenambulance er officieel aan toegevoegd, zodat dieren ook buiten het terrein geholpen kunnen worden. Uitermate nuttig zoals ik laatst merkte toen er een jonge meeuw in onze voortuin lag omdat hij van een dak gevallen was. Mede namens die meeuw bedankt voor jullie goede zorg.