De geheimzinnige theekoepel van Backershagen staat te koop

Langs de Rijksstraatweg in Wassenaar, verscholen tussen bomen en glooiingen van het oude landgoed Backershagen, prijkt een merkwaardig bouwwerk: de achthoekige theekoepel. Wie er langs rijdt, ziet slechts een elegante verschijning op een kunstmatig opgetrokken heuvel. Toch schuilt er achter dit rijksmonument meer dan louter een sierlijk tuinpaviljoen.

Door Anton Overklift Vaupel Klein

De koepel werd in 1771/1772 door Cornelis Backer gebouwd als onderdeel van de verfraaiingen die de 18de-eeuwse buitenplaatsen zo geliefd maakten. Oorspronkelijk was Backershagen slechts een boerderij, maar het groeide uit tot een statig buitenhuis met park en waterpartijen. Prins Frederik van Oranje-Nassau liet het domein in de 19de eeuw verder vormgeven door landschapsarchitect Eduard Petzold. Het huis zelf ging in 1974 verloren door brand, maar de theekoepel bleef gespaard en herinnert nog altijd aan de grandeur van weleer.

Het gebouw is zorgvuldig ontworpen: een gepleisterde onderbouw, een houten verdieping met leien koepeldak, bekroond door een kleine balustrade. Binnen treffen we een betimmerde bovenzaal met wandbespanningen en schilderingen die het buitenleven verbeelden. Opmerkelijk is dat de toegang tot deze zaal door middel van houten panelen onzichtbaar gemaakt kan worden — een speelse vondst die bijdraagt aan de geheimzinnige uitstraling.

Als rijksmonument wordt de koepel gewaardeerd om zijn ouderdom, zijn bijzondere typologie en zijn strategische ligging als markant punt langs de Rijksstraatweg. Het bouwwerk is geen praktisch gebruikspaviljoen, maar eerder een toonbeeld van prestige, uitzicht en verfijnde tuinkunst.

De mysterieuze aantrekkingskracht van de koepel bleef niet onopgemerkt. In 1918 verscheen zelfs een jongensboek met de titel De geheimzinnige Koepel, geschreven door C. Joh. Kieviet (bekend van Dik Trom). Geïllustreerd door Pol Dom bracht het verhaal een fictieve dimensie aan het toch al intrigerende bouwwerk. Zo raakte de koepel niet alleen verankerd in de architectuurgeschiedenis van Wassenaar, maar ook in de Nederlandse jeugdliteratuur.

Tot op de dag van vandaag weet de theekoepel van Backershagen zijn bezoekers te boeien: deels monument, deels raadsel, en voor wie er oog voor heeft, een poort naar de verbeelding.

De geheimzinnige Theekoepel staat sinds 19 september 2025 te koop voor 1.200.000 euro: https://www.funda.nl/detail/koop/wassenaar/huis-rust-en-vreugdlaan-1-a/89531649/