“Ik neem uw zorgen serieus”

Aldus burgemeester Leendert de Lange tijdens een vraaggesprek over de gevoelens van onbehagen in ons dorp over het AZC. Na signalen van zorg komt er onmiddellijk “bijsturing”. Ook ging de burgemeester in op de totstandkoming van het besluit om in Wassenaar een regulier AZC te openen. Geen enkele politieke partij bleek daarop tegen.

Door Jan H. de Roij

Burgemeester, hoe is het AZC op Duinrell tot stand gekomen?
“Sinds enige jaren werden in het winterseizoen op Duinrell door het COA 930 vluchtelingen in de noodopvang opgevangen. Afgezien van een periode dat er ook ‘veilige landers’ werden gehuisvest, verliep deze opvang probleemloos. Vanwege een gebrek aan scholingsmogelijkheden voor kinderen van vluchtelingen, bestond de populatie al jaren uit voornamelijk alleenstaande mannen. Dat is dus niet iets nieuws. Eind mei 2023 bereikte ons het verzoek van het COA om de winteropvang een permanent karakter te geven en dus het hele jaar door vluchtelingen op te vangen. We zijn als college daarmee akkoord gegaan onder bepaalde voorwaarden zoals vluchtelingen die al wat verder zijn in de asielprocedure en geen opvang van ‘veilige landers’. Daarmee was vanaf maart 2024 sprake van een regulier asielzoekerscentrum met 930 plaatsen.”

Wat hebt u gedaan om dit besluit politiek en maatschappelijk te laten’ landen’? Zo hoor je het verwijt dat hierover in de gemeenteraad niet is besloten.
“Laat me eerst iets rechtzetten. Het is niet, zoals sommigen menen, dat de burgemeester het ‘AZC-besluit’ heeft genomen. Dat is het college van burgemeester en wethouders. Om verzekerd te zijn van politiek draagvlak heb ik alle fractievoorzitters in de gemeenteraad ‘aan de voorkant’ geconsulteerd. Iedereen, zonder uitzondering, heeft aangegeven ermee te kunnen instemmen. Vervolgens heb ik in een raadsinformatiebrief de gemeenteraad formeel van het besluit op de hoogte gesteld. De gemeenteraad heeft toen niet besloten om dit onderwerp te agenderen. Mocht de raad dat wensen, ben ik natuurlijk altijd bereid om het gesprek aan te gaan. Wat we verder hebben gedaan is het beleggen van een informatieavond voor de buurt. Daarbij hebben we heel breed uitgenodigd. De opkomst was helaas gering. Diegenen die wel aanwezig waren, reageerden positief op het besluit en boden zich zelfs als vrijwilliger aan. Er was geen enkele politieke of maatschappelijke indicatie dat we dat beter niet kunnen doen”

Veel mensen vinden 930 asielzoekers te veel voor een kleine gemeenschap als Wassenaar. Volgens de spreidingswet zou ons dorp er slechts 158 behoeven op te vangen. Waarom dit aantal?
“Dat aantal stamt uit de tijd van de winteropvang. Uit de evaluaties bleek dat goed te gaan. Er waren geen negatieve signalen. We hadden de ervaring opgedaan. Daarbij wil ik nog opmerkingen maken. De eerste is misschien een beetje flauw, maar Wassenaar wordt nooit door Den Haag gebeld om Ter Apel bij te springen, omdat iedereen beseft dat ons dorp al relatief veel opvang biedt. Belangrijker is echter dat een groter AZC over meer COA-begeleiders en -management kan beschikken dan een klein AZC. Een hele groep professionals staat de asielzoekers, maar ook de autoriteiten bij. Dat is belangrijk bij het reageren op en aanpakken van incidenten.”

Over incidenten gesproken. Ons bereiken berichten over gevoelens van onveiligheid in het dorp waar het AZC-bewoners betreft. Hoe kijkt u daarnaar?
“Zorgen moeten we niet bagatelliseren, maar serieus nemen. Het is mijn opgave als burgemeester ervoor te zorgen dat iedereen in ons dorp zich veilig voelt. Signalen van zorg worden aangepakt en dan volgt er bijsturing.”

Er zouden mensen zijn die de Luifelbaan niet meer in durven. Hoe stuurt u die zorg bij?
“Daar hebben we onmiddellijk op gereageerd door op ‘concentratiedagen’ (onder meer de dag dat asielzoekers hun leefgeld ontvangen) met BOA’s en medewerkers van het COA op de Luifelbaan te zijn en groepen asielzoekers te verspreiden en te sommeren naar het AZC te gaan. Bovendien wordt er in het AZC door het COA bij de asielzoekers op aangedrongen niet met hele groepen het dorp in te gaan.”

Kunt u nog meer voorbeelden geven?
“Na signalen dat vooral jonge vrouwen zich niet prettig voelen in de nabijheid van een groep jonge mannen uit het AZC is er een pilot gestart waarin jonge asielzoekers worden bekend gesteld met de ‘zeden en seksuele moraal in Nederland’. Ook is er cameratoezicht bij het AZC. Overigens is veel onrust gelegen in het feit dat asielzoekers weinig te doen hebben. Een klein aantal heeft werk, gaat naar school of doet vrijwilligerswerk. Dat aantal moet omhoog en daarom is het COA gestart met een ‘meedoenbalie’ voor een zinvolle dagbesteding.”

Uit de rapportage blijkt er met name veel incidenten plaatsvinden onder de 45 alleenstaande minderjarige asielzoekers. Wat wordt daaraan gedaan?
“Het klopt dat er veel onrust was bij deze groep. Veel incidenten van puberaal gedrag tot vandalisme. Het COA heeft daarop ingegrepen en acht onruststokers uit Wassenaar verwijderd. Het is nu een stuk rustiger.”

Tot slot
“Laat duidelijk zijn dat wij er bovenop zitten en incidenten buitengewoon serieus nemen. Waar nodig zullen we er wat aan doen. De bedoeling is dat Wassenaarders en vluchtelingen harmonieus met elkaar samenleven. Maar laten we in dit gevoelige dossier het wel over de feiten blijven hebben.”