Open Dag Unmanned Valley toont publiek het “best bewaarde geheim van Katwijk”

Verleden, heden en toekomst van het voormalige Marinevliegkamp Valkenburg stonden afgelopen zaterdag centraal tijdens de Open Dag van Unmanned Valley in de voormalige hangaarzone op het vliegveldterrein. De Katwijkse wethouder Jacco Knape (Economie) omschreef het hier gevestigde test- en ontwikkelcentrum voor drones dat in 2018 van de grond kwam als “het beste bewaarde geheim van Katwijk”, omdat de faciliteiten in en nabij het centraal gelegen pand, in tegenstelling tot directe buurman De Theaterhangaar, om redenen van veiligheid en toegankelijkheid, voor het grote publiek nog altijd onbekend terrein vormen.

Door Jos Knijnenburg

De Stichting Historie Vliegveld Valkenburg zorgde zaterdag met haar aanwezigheid op Unmanned Valley en de openstelling van het permanente bezoekerscentrum voor een blik op het verleden. Dat verleden is in het gebouw waar tot de sluiting van het vliegkamp onderdelen van vliegtuigen (op het laatst de Orions) werden onderhouden en dat nu een broedplaats voor de modernste drone technologie is, nog op tal van plekken terug te vinden. Op het dak staan twee enorme rotors te draaien. Het is testopstelling voor zogeheten horizontale windmolens die bij grootschalige toepassing mogelijk een aanvulling kunnen gaan vormen op bestaande windmolenparken. Met dien verstande dat horizontaal gegenereerde windenergie zorgt voor een stuk minder impact op de skyline. De glazen corridor binnen het complex van Unmanned Valley op de eerste verdieping biedt een wijds uitzicht over het vliegveldterrein, waar de komende decennia het nieuwe Valkenhorst moet verrijzen. De voormalige opstelplaats voor de vliegtuigen pal voor het gebouw van Unmanned Valley en de daar achter gelegen voormalige start- en landingsbaan vormt nu een uitgestrekt testveld voor drones. De organisatie had naar eigen zeggen gerekend op enige tientallen belangstellenden, maar uiteindelijk hadden zich meer dan 500 mensen voor de Open Dag aangemeld. Unmanned Valley-directeur Theo de Vries benadrukte dat de gebouwen die zich binnen de hangaarzone over een oppervlakte van ongeveer 4,5 hectare bevinden, ondanks de ontwikkeling van Valkenhorst, blijven bestaan. Het heden betekent voor wat Unmanned Valley betreft, dat zich hier inmiddels 26 bedrijven hebben gevestigd, gelieerd aan ongeveer 60 bedrijven, instellingen en overheden. Daartoe behoren partners uit zeer uiteenlopende sectoren. Van Staatsbosbeheer, Dunea, KPN, de gemeente Rotterdam, de regio Holland-Rijnland en ruimtevaartorganisatie ESA tot tal van kennisinstituten zoals universiteiten en hogescholen. De Vries schetst aan de hand van lichtbeelden een scala aan hedendaagse en toekomstige toepassingen van drones. Spectaculair is het onderzoek dat in samenwerking met de ANWB wordt gedaan naar het gebruik van drones om items waarbij de tijd een kritieke factor vormt zoals bloed, medicijnen en zelfs organen, door de lucht te transporteren tussen ziekenhuizen. Inmiddels zijn er testen met bollenkwekers gaande om zieke gewassen vanuit de lucht te determineren en om zo zeer gericht en dus minder vervuilend, tot ziektebestrijding te kunnen overgaan. Bij de inspectie van schade aan windmolenparken en grote vliegtuigen bewijzen drones hun nut. Het snel toenemende luchtverkeer van drones naast de reguliere luchtvaart, los van alle vogels die van het luchtruim gebruikmaken, brengt een groeiend dilemma inzake de veiligheid met zich mee. En dus wordt er ook volop gewerkt aan herkenningssystemen van drones waarbij radartechnieken onmisbaar zijn. Unmanned Valley is veel meer dan alleen een bouw- en ontwikkellocatie van de onbemande luchtvaart. Een zeer belangrijk onderdeel vormt ook de opleiding en training van dronepiloten. Inmiddels volgen op Unmanned Valley ongeveer 45 studenten een studie, waarbij vanaf september 2025 een gespecialiseerde dronebouw- en vliegopleiding wordt geboden. Het testen van drones en de training van piloten wordt steeds belangrijker. Zo is er inmiddels aan het vliegen met drones een scala aan wettelijke eisen verbonden. Voor het goed kunnen leren vliegen en het testen van de luchtvaardigheid van de drones zijn faciliteiten om in de open lucht veilig te kunnen vliegen een must. Het enorme, maar nu nog tijdelijke testveld op Valkenhorst heeft in combinatie met de indoor mogelijkheden, er volgens directeur De Vries toe geleid dat Unmanned Valley binnen de sector inmiddels het grootste opleidingscentrum van Nederland is. Hoewel het in de bedrijfsruimtes van de meeste bedrijven die zich op Unmanned Valley hebben gevestigd, zaterdag oorverdovend stil is, geldt dat niet voor het inpandige opleidingscentrum waar studenten enthousiast vertellen over hun passie voor het werken en het toepassingen van drones. We zien letterlijk stapels technische schoolboeken over drones en wat daarbij komt kijken, maar het accent ligt hier naast de theorie toch duidelijk op praktische vaardigheden. Dat wordt goed duidelijk bij een bezoekje aan Hangaar 1 in een uithoek van het vliegveldterrein. Hier mogen bezoekers zelf ervaren hoe het is een drone te besturen. Voorafgaand hebben we zelf even in de simulatieruimte achter enorme beeldschermen kunnen constateren dat we het even bij fietsen houden. Dronepiloten van drie turven hoog lijken het vak sneller te leren dan hun vaders. Dan wordt het publiek gevraagd in de uit netten opgetrokken kooi plaats te nemen. Een bescheiden student ontpopt zich tot een soort Max Verstappen en laat een drone met oorverdovend lawaai zo snel door de hangaar vliegen dat het ding voor het oog bijna onzichtbaar wordt. Als de drone toch crasht tegen een dakspant en als een baksteen naar beneden valt, blijft de piloot stoïcijns, drukt op wat knoppen op het console, waarna de drone weer tot leven komt.