Oplopende financiële tekorten in Wassenaar

Het college kwam in de Jaarrekening over 2023 en de Voorjaarsnota 2024 met slecht nieuws. De financiële tekorten lopen op. Vorig jaar sluiten we af met een tekort van bijna 1 miljoen en nu al moet voor dit jaar een tekort van 2,3 miljoen worden genoteerd. Een opmaat naar de bespreking volgende week over de Kadernota waarin bezuinigingen en lastenverzwaringen worden aangekondigd. En we hebben ruzie met Voorschoten.

Door Jan H. de Roij

In de Commissie Bestuur en Middelen van deze week werden de Jaarrekening 2023 en de Voorjaarsnota 2024 besproken. Vooral het debat over de Jaarrekening beloofde interessant te worden. Immers aan de uitgaven en inkomsten in 2023 lag een begroting opgesteld in 2022 door het vorige college ten grondslag. Tijdens de val van dat college is weliswaar de verhoging van de OZB met 20% geschrapt, maar grosso modo is de begroting in tact gebleven. Dat betekende dat, nu uit de cijfers blijkt dat er een tekort zal zijn van € 920.000, de partijen naar elkaar gingen wijzen als zijnde daarvoor verantwoordelijk. Volgens wethouder Laurens van Doeveren wordt het tekort veroorzaakt door een niet voorziene voorziening voor bovenwettelijk verlof - blijkbaar hebben onze ambtenaren te weinig verlof opgenomen - en “de begrote inkomsten toerismebelasting van het vorige college zijn in 2023 niet binnengehaald” (zie: Uitgelicht). Dit was natuurlijk tegen het zere been van de toen verantwoordelijke wethouder Financiën, Hendrickx. Volgens van Doeveren was echter aanvankelijk de bedoeling om de Toerismebelasting met 50% te verhogen en daarmee een verdubbeling van de totale inkomsten te genereren. Toen werd dat percentage teruggebracht naar 22% in de veronderstelling dat er toch een verdubbeling van de inkomsten zou plaatsvinden, omdat het aantal overnachtingen zou toenemen. Dat is niet het geval en dus is het gevolg een tekort van uiteindelijk structureel € 200.000. Volgens Hendrickx is de gemeente door “partijen die de cijfers over het aantal overnachtingen aanleverden” op het verkeerde been gezet en was de gemeente niet in staat dit te controleren. Bovendien vindt hij dat het college het ontstane gat zou kunnen wegwerken met onder andere een tariefverhoging. Dat vond de wethouder dan weer geen goed idee.

Volgens de fractievoorzitter van Hart voor Wassenaar zou er geen tekort zijn geweest als zijn voorstel om de OZB met 20% te verhogen in november 2022 was overgenomen. Hans Mulder (VVD) was niet echt onder de indruk van het tekort, omdat Wassenaar jarenlang een overschot op de Jaarrekening heeft laten zien. Hij was blij dat een groot deel van de aanvankelijk in november 2022 geschrapte uitgaven vanwege de verwerping van de OZB-verhoging toch zijn uitgevoerd. Volgens de oppositieleider heeft hij daarbij onvoldoende stilgestaan bij de financiële consequenties.

De Voorjaarsnota 2024 kreeg beduidend minder aandacht van de commissieleden. Met de voorjaarsnota geeft de gemeente inzicht in de eerste vier maanden van de lopende begroting 2024. Dus hoe ontwikkelen zich de inkomsten en uitgaven. Ook hier slecht nieuws. Het college spreekt over een paar grote onvoorziene ontwikkelingen die bijdragen aan een negatief resultaat. Het gaat dan wederom om de tegenvallende opbrengsten uit de Toerismebelasting en de hogere salarissen en stijgende rekeningen van de leveranciers. Het gevolg is een oplopen van het tekort dit jaar naar € 2,3 miljoen, terwijl oorspronkelijk een overschot van € 32.000 was begroot.

En dan is er ook nog ruzie met Voorschoten. Het betreft de samenwerking met de buurgemeente op ICT-gebied. Dit is goedkoper dan als Wassenaar dat zelfstandig zou doen. Dit jaar bleek Voorschoten niet te willen betalen voor de ICT-rekening van de eigen medewerkers en Wassenaar daarvoor verantwoordelijk te houden; blijkbaar ‘trekt’ Wassenaar deze samenwerking en stuurt Voorschoten rekeningen voor hun ICT-uitgaven. Van Doeveren vindt dat “onacceptabel en een gotspe”. Voorschoten heeft in hun jaarverslag dingen geschreven die feitelijk onwaar zijn en bestuurlijk onbehoorlijk, aldus de wethouder. Vanwege de openbaarheid van dat document en de door Voorschoten gebezigde taal, voelde Van Doeveren zich gedwongen om er in het openbaar op te reageren. Inmiddels heeft het college van de buurgemeente aangegeven toch tot betaling te willen overgaan.

??Toerismebelasting
Het vorige college heeft eind 2022 besloten tot een verdubbeling van de opbrengst van de toerismebelasting. Toenmalig wethouder van Sloten kreeg vanuit de sector bergen met kritiek over zich heen gestort toen hij dit besluit presenteerde, vooral toen bleek dat de verhoging van de OZB door de gemeenteraad van tafel werd geveegd, maar niet deze verhoging. Er is toen besloten om te zijner tijd deze verhoging te evalueren. Dat is nu gebeurd en daaruit blijkt dat de verwachte opbrengst van € 2,4 miljoen nog niet gehaald is. Als redenen worden aangevoerd de gedeeltelijke sluiting van het van der Valk hotel vanwege verbouwing, het tegenvallend aantal overnachtingen, en de inadequate registratie van het aantal overnachtingen in B&B’s en Airbnb’s. Het gevolg is dat de inkomsten voor 2024 en 2025 met € 400.000 neerwaarts zullen worden bijgesteld en vanaf 2026 structureel met € 200.000. De ondernemers werkzaam in de toerismebranche geven aan dat de verhoging van de belasting niet heeft geleid tot minder toeristen. Ze zijn vanwege de hogere kosten niet naar buiten Wassenaar vertrokken. Tegelijkertijd menen ze dat “het plafond is bereikt” en wensen geen verdere verhogingen. Dat zegt het college toe. De ondernemers zijn ontevreden over de totstandkoming van het besluit. Men voelde zich ‘overvallen’ en als melkkoe gebruikt. Blijkbaar schijnt er in die sector ook veel onduidelijkheid te bestaan over de “hoogte van de tarieven”. De les die de gemeente uit de evaluatie trekt, is dat de toerismesector vaker gecontroleerd zal worden. De aandacht zal met name uitgaan naar B&B’s en Airbnb’s.