Digitale schatkamer van Beeld & Geluid omvat rijkdom aan Wassenaarse parels

Op 26 mei jl. kwam het overgrote deel van het archief van de Nederlandse publieke televisie en radio online beschikbaar. De digitale ‘schatkamer’ van het Instituut Beeld & Geluid beslaat meer dan een eeuw – tot 2020 – aan televisie en radio en is via de site schatkame.beeldengeluid.nl gratis en zonder reclame voor iedereen doorzoekbaar. Dat is mede mogelijk door de toegevoegde ‘metadata’, informatie over de uitzendingen. Zo kunnen bijvoorbeeld nieuwsitems uit NOS Journaals of actualiteitenrubrieken snel worden gevonden. Het audiovisuele archief met alleen al 500.000 uur televisie maakt dat een onmetelijke hoeveelheid professioneel vervaardigde beelden, ook van ver voor de opkomst van het internet, nu digitaal beschikbaar zijn. We namen een duik in het telvisie-archief van de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) op zoek naar Wassenaarse beeldfragmenten. Een kleine bloemlezing.

Door Jos Knijnenburg

Op Tweede Pinksterdag waren we nog even in Kasteel Oud Wassenaar, dat door de schaarse verlichting van binnen en naargeestige muziek uit een luidspreker, meer weg had van een spookkasteel. Posters en flyers om geld te storten voor het onderhoud maakten het beeld compleet. In het NPO-archief zijn talloze beelden uit de glorietijd van het kasteel te vinden, waaronder vele afleveringen van de hier opgenomen en anno 2026 traag ogende talkshow van Ursul de Geer. Vermakelijker zijn de Wassenaarse uitzendingen van Glamourland, zoals het bezoek (1-5-1995) van presentator Gert-Jan Dröge aan Karina van Puttkamer in Villa Rust & Vreugd. Locaties in Wassenaar die veelvuldig door de publieke omroep zijn bezocht zijn Duinrell (op 30-3-2010 was in Eén Vandaag een bijzonder gesprek met Graaf Hugo te zien), de draf- en renbaan Duindigt (schittert in talloze uitzendingen van Studio Sport en de 6-delige serie ‘De mensen van de paardenrenbaan’) en De Horsten. De kennismaking van het koningspaar met Wassenaar is te zien in het NOS Journaal (16-4-2003), de doop van prinses Alexia (19-11-2009 levert 1,5 uur beelden uit de Dorpskerk op. Dominee Steenstra presenteert op 1-10-1993 ‘Het gezongen woord’ vanaf de oudste plek in het dorp en de ooit bliksemsnel uit Wassenaar verdwenen pastoor Oomens spreekt uitgebeid in een documentaire over het priesterschap (30-9-1975). Het baanbrekende Akkoord van Wassenaar passeert nog eens de revue in Nova (26-2-2009). De perfecte framing van Wassenaar als VVD-Bolwerk is te zien in Pownews (23-3-2017). De reportage (27-10-1993) van voormalig 2 Vandaag verslaggever (en thans royalty watcher) Jeroen Snel over de komst van 1000 asielzoekers naar de VROM-locatie (daar staat nu de Beatrixkazerne) op Clingendael met de reactie van gemeentevoorlichter Wim Issendonck, zal anno nu menig wenkbrauw doen fronsen. In de reportage ‘Over de grens’ (16-1-1994) wordt het verhaal van jonge, op Clingendael ondergebrachte asielzoekers verteld. Niet ver daar vandaan werd een aflevering (16-1-2008) van ‘Landroof’ opgenomen waarin toenmalig CDA-wethouder Nico Alkemade ter plaatse de confrontatie met bezorgde omwonenden van de Amonsvlakte aangaat. Daar moesten immers 639 bomen wijken voor twee extra golfholes van de naastgelegen golfbaan. En daarmee zijn we bij de belangstelling van de NPO voor de Wassenaarse politiek. Dan hebben we het even niet over Neelie Smit-Kroes in een aflevering (25-6-2009) van ‘Sterren op het doek’ op Raadhuis De Paauw of het portret (15-6-1965) van oud-burgemeester Geertsema. De cameraploegen stoomden bij echt grote issues onmiddellijk op naar Wassenaar. Scheefwonen in de voor tonnen verbouwde ambtswoning? Kijk naar de uitleg (25-2-2011) van PvdA-er en partner van Jan Hoekema, Marleen Barth. Eén Vandaag toont op 9-2-2011 de onrust in Wassenaar over de plannen van Harry Mens met Huize Den Deijl en monteert historie-duider Peter ten Arve scherp versus burgemeester Jan Hoekema. Ben Paulides geeft als kersverse ex-liberaal graag zijn visie op de commotie. Op 22-2-2012, alweer bij Eén Vandaag, uitgebreid aandacht voor de Wassenaarse seksrel. Volgens D66-er Fred Sanders “een storm in de glas water”, maar de gastvrije Ben Paulides neemt de filmploeg mee in zijn auto om te laten zien “waar het misgaat” in ons dorp. Het Jeugdjournaal toont op 12-7-2008 hoe ruim 92.000 dominostenen in de gymzaal van de Bloemcampschool omvallen. Ex-Adelberter Rob Kamphues presenteert op 16-3-2014 een Adelbert-aflevering van ‘De Reünie’ met oud-raadslid en bootverkoper Bernard Menken. Letterlijk historisch is een aflevering (12-3-1978) van ‘Van Gewest tot Gewest’ over Wassenaar met een portret van Adri van der Kleij. ‘Nu we er toch zijn’ (18-12-2009) test de gastvrijheid van Wassenaar.