Duingebied Meijendel is volgens Weekblad Elsevier meest afgelegen plek in Zuid-Holland

Vlak voor de kerst kwam het duingebied Meijendel ineens prominent in het NOS Journaal (zie foto) en vrijwel alle andere media terecht omdat medewerkers van Duinbedrijf Dunea er voor het eerst in de historie sporen van een otter hadden waargenomen, waarna het dier ook op bewegende beelden kon worden vastgelegd. Daags na de kerst zette Weekblad Elsevier de duinen van Meijendel om een heel andere reden in de spotlights. Het betreft hier volgens het opinieblad de meest afgelegen plek van de provincie Zuid-Holland. Meijendel verkeert volgens Elsevier landelijk gezien in goed gezelschap want ook fraaie natuurgebieden als de Oostvaardersplassen, de Soesterduinen, de Schoorlse duinen, de Leenderheid en de Meinweg wordt gekwalificeerd als locaties waar het nog stil, weids en donker is.

Door Jos Knijnenburg

Wie het grauwe grijze weer rondom de kerst binnen heeft willen ontwijken door de TV aan te zetten, heeft één dezer dagen wellicht een bijzondere aflevering van de Friese documentaireserie Fryslan Doc voorbij zien komen. Daarin werd uitgebreid stilgestaan bij de mogelijkheden om anno 2024 in het donker, ondanks de enorme hoeveelheid lichtvervuiling in Nederland en met name in de Randstad, bij helder weer nog te kunnen genieten van de sterrenhemel. Waar vakantiegangers zich in het buitenland vaak kunnen vergapen aan een overvolle sterrenhemel compleet met melkwegstelsels is het in Nederland niet zelden behelpen geblazen. Vanuit Wassenaar gezien wordt het nachtelijk duister bij bepaalde weersomstandigheden verdreven door het licht van kassen met groeilampen vanuit het Westland, delen van het Groene Hart maar ook vanuit het gebied tussen Valkenhorst en het Valkenburgse Meer. 

Toegegeven, wie in het donker één van de hooggelegen uitzichtpunten op de toppen van duinen in Meijendel bezoekt, kan de contouren van de overbelichte skyline van Den Haag of de ogenschijnlijke toeristische kermis in Scheveningen onmogelijk ontgaan. Maar in de wat lager gelegen delen van het duingebied is het in de avond en nacht een stuk donkerder, afgezien van de nabijheid van de verlichting rond een voorziening als Duinoord. Weekblad Elsevier ging voor haar laatste editie van dit jaar in elke Nederlandse provincie op zoek naar de pel die voldoet een een bijzonder profiel. Zo ver mogelijk buiten de bebouwde kom, zo weinig mogelijk wegen en spoorlijnen in de buurt, niet onder een aanvliegroute van een luchthaven, geen ontsierende windmolens of elektriciteitsmasten in de omgeving. Maar ook waar het stil is met ‘s nachts zo weinig mogelijk lichtvervuiling. De Randstad vormt samen met Vlaanderen en de Povlakte in Italië de top 3 van gebieden in Europa met de meeste lichtvervuiling. 

Een ander criterium dat elsevier hanteert is stilte, dat wil zeggen de afwezigheid van geluid dat niet bij de omgeving past. Die laatste toevoeging is wel van belang. In grote delen van Meijendel is bij bepaalde weersomstandigheden niet zelden continu een geruis te horen, maar dat is afkomstig van de Noordzee. Onder geluidshinder valt uiteraard ook het geluid van vliegtuigen, maar dat wordt eigenlijk alleen als hinderlijk aangemerkt in de nabijheid van een luchthaven. De aanwezigheid van een vliegtuigstreep hoog in de lucht zal dan ook de rust niet ernstig verstoren. Elsevier signaleert dat waar er in het Waddengebied moeiteloos gebieden zijn aan te wijzen waar bezoekers nog stilte en ruimte kunnen ervaren, is dat in het drukke westen een stuk ingewikkelder en als met er maximaal één per provincie wil aanwijzen, dan wordt het in Zuid-Holland puzzelen. Meijendel wordt met haar uitverkiezing door Weekblad Elsevier hoog op het zadel gehesen, maar wie op bepaalde dagen er naar toe gaat om die stilte en rust te ervaren, kan niet zelden constateren dat meer mensen op hetzelfde moment dat plan hebben opgevat. “Wie even afwijkt van de gebaande paden, maakt kans Nederland op z’n rustigst te ervaren”, zo schrijft Elsevier. 

Het is de vraag of dat advies ook voor een gebied als Meijendel opgaat. Los van het gegeven dat het overgrote deel hier verboden terrein voor wandelaars en andere bezoekers betreft, wordt wandelen buiten de gebaande paden door de beheerder niet op prijs gesteld. Het NOS Journaal kwam vorige week bij de melding van het nieuws over de waarneming van een eenzame otter in Meijendel impliciet ook op het thema rust en ruimte terecht door een parallel te trekken met de opkomst van een ander zoogdier dat leeft in natte biotopen en inmiddels op sommige plekken iets te goed gedijt, de bever. Zover is het met de otter nog lang niet, maar wie weet. Ooit was het een sensatie toen het hert de duinen betrad.