Lezenswaardig jaarverslag 2024 van de Historische Vereniging Oud Wassenaer

De Historische Vereniging Oud Wassenaar timmerde in de eerste maanden van 2025 mede dankzij de viering van 80 jaar Vrijheid aardig aan de weg, maar kijkt in het voorjaar traditiegetrouw even achterom naar het voorafgaande jaar in het jaarverslag. De editie 2024 is inmiddels ook online verschenen (via www.oudwassenaer.nl onder het kopje ‘vereniging’) en daarmee voor iedereen in te zien. Een zeer lezenswaardig jaarverslag van een vereniging met mooie verhalen en verrassende weetje over Wassenaar.

Door Jos Knijnenburg

De Historische Vereniging Oud Wassenaer maakte enige jaren met haar website een enorme sprong voorwaarts. Oudwassenaer.nl is niet alleen zeer overzichtelijk en toegankelijk, de site omvat inmiddels een gigantische hoeveelheid verhalen en informatie over het dorp. De vereniging telt iets meer dan 300 leden, en dat zijn er maar 100 minder dan de aanzienlijk luidruchtiger Vereniging van Vrienden van Wassenaar, die afgelopen mei bij zo ongeveer elke politieke meeting in Raadhuis De Paauw nadrukkelijk van zich liet horen.

Het jaarverslag 2024 van de Historische Vereniging Oud Wassenaer laat overigens zien dat ook zij die interesse hebben voor het verleden, ook oog hebben voor het heden en zeker ook voor de toekomst. Een mooi voorbeeld is de uitgebreide bijdrage van Jacques Schiferli onder de titel ‘Het NIAS-gebouw in Rijksdorp in het nauw’. Een kop die al aangeeft dat hier iets aan de hand is, en dat het niet alleen gaat om omkijken naar het verleden — een belangrijke corebusiness van een historische vereniging — maar juist ook om de toekomst. In dit geval de plannen om de functie van het complex te veranderen van onderzoeksinstituut in zorgeenheden en de implicaties daarvan voor zowel de fysieke ruimte als de omliggende buurt.

Maar het verhaal omvat veel meer. We maken kennis met een verschijnsel dat we op steeds meer plaatsen in het dorp tegenkomen: Ad Hoc-bewoning. Beetje sjieke benaming voor anti-kraak. Schiferli laat de lezer kennismaken met een Ad Hoc-bewoner als rondleider en informant. En wie dacht dat er ooit alleen in De Pauwhof schrijvers logeerden, zal verrast zijn dat ook midden in Rijksdorp fundamenten voor boeken zijn gelegd.

Schiferli bericht in het jaarverslag ook over de oogst van het maandelijkse Historisch Informatiepunt in de openbare bibliotheek, waarbij iedereen kan binnenlopen met historische vragen over het dorp. Komt er zomaar iemand binnenlopen met eigen fotoboeken of een collectie bidprentjes. Mede door gesprekken met bezoekers wordt er iedere keer weer een klein stukje van de puzzel van de geschiedenis van Wassenaar gelegd. “Een puzzel die nooit afkomt”, zo is te lezen.

Met Cees Neisingh heeft de Historische Vereniging een specialist aan boord die alles weet van Wassenaar en de Tweede Wereldoorlog. Inmiddels is er ook een kleine werkgroep actief die zich bezighoudt met onderzoek naar de verhalen achter de messing struikelstenen die inmiddels op vele plekken in het dorp zijn te vinden. In Leidschendam-Voorburg verscheen onlangs een prachtig boek over dit fenomeen in de buurgemeente; in Wassenaar wordt jaarlijks een fraaie brochure gepubliceerd. Mooi om in het jaarverslag 2024 te lezen dat voor de broodnodige stoffelijke ondersteuning van de brochure Struikelstenen 2025 er al een gift op de balans van de vereniging staat.

Met Marcel Spierings heeft de historische vereniging sinds enkele jaren een secretaris binnengehaald die niet alleen specialist is als het gaat om de scouting in Wassenaar, maar ook zeer behendig met de pen is. Spierings heeft in deze krant veelvuldig gepubliceerd over de historie van de plaatselijke scouting, die nog altijd springlevend is, maar schrijft in het jaarverslag ook over de bijzondere vragen die de Historische Vereniging soms krijgt.

Zo zochten de makers van televisieseries als ‘De Erfgenaam’ (RTL) en ‘Verborgen Verleden’ (NTR) contact met de vereniging, omdat genealogische sporen — zoals die van presentatrice Bridget Maasland — naar Wassenaar leidden. Van een heel andere orde was de vraag naar de omvang van de weerhaan op de toren van de Willibrorduskerk. Iemand naar boven sturen met een meetlint was geen optie. Een filmpje van de uitbater van het bekendste ‘schilders- en behangershuis’ van Wassenaar, wijlen Ben Voorham, bood uitkomst. Daarin was te zien hoe de weerhaan voor onderhoud naar beneden werd getakeld en onder een arm werd afgevoerd. “De buren aan de Kerkstraat kunnen weer rustig slapen.”