Interview met Commissaris van de Koning Jaap Smit

Naar aanleiding van het fractievoorzittersoverleg donderdag 8 juni met de Commissaris van de Koning Jaap Smit mochten wij van De Wassenaarse Krant een aantal vragen aan hem stellen.

Door Roël Karamat-Ali en Ton de Best

Ons is medegedeeld dat u naar aanleiding van het onderzoeksrapport van Berenschot naar de sociale veiligheid en bestuurscultuur in Wassenaar een gesprek wilde met de fractievoorzitters. U gaf aan dat het nú de tijd is om de stap te maken van reflectie naar concrete gedragsverandering. Was het een goed gesprek?

Ja, ik heb hen uitgenodigd voor een goed en stevig gesprek. En het werd een goed, stevig en constructief gesprek. Daarbij gaf ik aan dat ik een beetje een déjà-vu heb. Het is niet de eerste keer dat ik. in bijna tien jaar in deze functie, met Wassenaar te maken heb. Dus we hebben ook wel een beetje met elkaar nagedacht: ‘hoe komt dit nu’? En ‘wat moet er nu gebeuren?’ Uiteindelijk hebben we daar op een hele goede manier met elkaar over gesproken. Ik heb daar mensen aan tafel gehad die zich als collectief verantwoordelijk voelen om hier als het gezicht van de Wassenaarse politiek, met elkaar aan te gaan werken.

Het zal niet makkelijk zijn, want het heeft ook te maken met een cultuur die al heel lang bestaat. Die ontstaat niet zomaar en om die te veranderen moet je ook de tijd nemen en elkaar daarop aanspreken. Tenslotte heb ik hen aangeraden om met iemand van buiten het gesprek te voeren over hoe men in Wassenaar met elkaar optrekt en met elkaar politiek bedrijft. Iemand die hen daarin gaat begeleiden.

Kijkt u wel eens naar gemeentevergaderingen? Wij kunnen ons voorstellen dat de Commissaris van de Koning meer te doen heeft dan alle gemeentevergaderingen te bekijken van de provincie Zuid-Holland?

Inderdaad, daar heb ik ook geen tijd voor. Ik ben blij dat ik eens een keer een avond naar iets kan kijken waar ik zelf zin in heb.

Waarom is een gemeente als Wassenaar, maar bijvoorbeeld ook Bloemendaal zo lastig te besturen?

Het is een combinatie. Er wonen buitengewoon mondige mensen en ze zijn allemaal redelijk tot hoog opgeleid en ze hebben tijd. Ze laten zich niet zo makkelijk door een ander de les lezen. Ze zijn ook op een prettige manier eigenwijs. Maar het is niet zo dat dit alleen voorbehouden is aan Wassenaar. Dat kom ik op andere plekken ook tegen. Eigenlijk zou je juist het voorbeeld moeten zijn voor heel veel gemeenten. Laat ons maar eens zien hoe het moet. Ik vind wel dat er een zekere verantwoordelijkheid ligt bij zo’n gemeenschap.

Wat vindt u ervan dat de burgemeester door sommigen wordt bekritiseerd in zijn rol als voorzitter van de raadsvergadering?

Ik vind het veel te gemakkelijk als het ergens niet helemaal vlotjes loopt om dan de pijlen op de burgemeester te richten. Daar ben ik niet zo van gediend en dat heb ik ook al hardop gezegd. Je kunt het heel makkelijk bij een burgemeester neerleggen, maar dat vind ik niet gepast. Leendert de Lange is gewoon een hele goede burgemeester, waar Wassenaar heel blij mee mag zijn.

Welke verwachtingen heeft u nu van de gemeenteraad?

Ik verwacht ervan dat zij, en daar heb ik ook wel vertrouwen in, met elkaar hun verantwoordelijkheid pakken en aan de gang gaan. En ik heb gezegd, volgens mij kom je hier waarschijnlijk niet helemaal in je eentje uit. Ik wil nadenken over de hulp die ik kan bieden om iemand te zoeken die als een soort gespreksleider met die fractievoorzitters aan de slag gaat en zorgt dat men met elkaar het goede gesprek voert. Ik zal nadenken over wie dat zou kunnen. Daar zal ik mezelf ook medeverantwoordelijk voor voelen. Dit viel wel in goede aarde, had ik het idee.

Is Wassenaar niet beter af als bijvoorbeeld een gemeente van Den Haag of met een nieuwe gemeentelijke herindeling?

Ik heb eens gezegd: “Wassenaar, hou op met dat voortdurend denken dat het herindelingsspook boven je hoofd waart, of dat ik erop uit ben Wassenaar te herindelen, want dat is helemaal niet het geval. Je roept het over jezelf af als je er een potje van maakt. Dus ‘get your act together’, ruim je rotzooi op, ga aan de slag en dan is er niks aan de hand!”

Stelt u bepaalde eisen aan een externe adviseur? Mag het een Wassenaarder zijn?

Nee, voor mij staat voorop dat het iemand is die voldoende gezag heeft en overwicht, en ook geaccepteerd wordt door de mensen met wie hij aan tafel moet zitten. Voor mij telt het resultaat, maar ik ga ervan uit dat degene die alle partijen adviseert een externe is en geen bekende uit de Wassenaarse samenleving.