Stichting Brandweermuseum Wassenaar brengt gebrek aan museale ambitie onder de aandacht

Vier dagen nadat de Stichting Brandweermuseum in een brief aan alle raads- en commissieleden over het nieuwe coalitieakkoord 2026-2030 ‘Samen bouwen aan Wassenaar’ constateerde dat daarin geen enkele aanleiding is “dat de gemeente museale initiatieven actief wil faciliteren, verbinden of structureel ondersteunen”, verscheen er een brief van B en W met de definitieve portefeuilleverdeling van de nieuwe wethouders. In het coalitieakkoord stond al dat de wethouder van Lokaal Wassenaar zich zou ontfermen over ‘Cultuur & Erfgoed’. Blijkens de portefeuilleverdeling vallen ‘musea’ binnen het takenpakket ‘Toerisme, Evenementenbeleid, Cultuur en Erfgoed’ van wethouder Wendy Frigge (Lokaal Wassenaar).

Door Jos Knijnenburg

De brief van Stichting Brandweermuseum Wassenaar en de brief met de portefeuilleverdeling van de net aangetreden wethouders, staan beiden op de agenda van de raadsvergadering van 7 juli a.s. Het is bepaald niet de eerste keer dat de Stichting Brandweermuseum Wassenaar aan de bel trekt over het gebrek aan museale ambitie in Wassenaar. Het Brandweermuseum in het souterrain van Raadhuis De Paauw, voortgekomen uit de bijzondere collectie van aannemer, architect, dorpschroniqueur, verzamelaar en last-but-not-least brandweercommandant Gerard van der Mark (1866 -1946), vierde in 2023 nog het eeuwfeest, maar was op 13 september 2025 voor de allerlaatste maal voor het publiek toegankelijk. Op de website www.brandweermuseum.nl is het museum virtueel nog te bezoeken, maar dat is een schrale troost. De unieke collectie is inmiddels betrekkelijk geruisloos vanuit Raadhuis De Paauw overgebracht naar Korpora, het erfgoedinstituurt voor publieke veiligheid in Apeldoorn dat naast collecties van de brandweer, ook die van bijvoorbeeld de politie beheert. Op 26 mei jl. liet het college middels een korte brief weten dat de archeologische collectie, die in vitrines in de hal van het souterrain van Raadhuis De Paauw was ondergebracht, wordt overgebracht naar het Provinciaal Archeologisch Depot in Alphen aan den Rijn. Tot die collectie behoren ondermeer vondsten van het grootste en meest langdurige archeologisch onderzoek dat in Wassenaar heeft plaatsgevonden, namelijk de opgravingen naar het vroegere Huis ter Weer op het tracé van de nooit gerealiseerde Noordelijke Randweg, tussen de Seringenlaan en het Polderpad, ter hoogte van de Twickelstraat. Op een vitrine in het raadhuis prijkte nog een illustere naam in de lokale archeologie, die van de Stichting Historisch Centrum Wassenaar. Die bestaat inmiddels niet meer. De stichting kampte met vergrijzing, maar ook met nieuwe Europese wetgeving die lokaal archeologisch onderzoek in een een wel heel strak keurslijf heeft geplaatst en hief zichzelf op. Het boek ‘Rijk aan bodemvondsten, de archeologie van Wassenaar’ uit 2015 dat onder auspiciën van de stichting werd uitgebracht, omvat een stevig fundament voor de toekomstige geschiedschrijving van Wassenaar. Ook de formeel op 25 oktober 2017 opgerichte Stichting Historisch Museum Wassenaar bestaat niet meer. Zij begon met een inventarisatie van lokale musea in omliggende gemeenten en deed uitgebreid onderzoek naar mogelijke huisvestingsmogelijkheden in particuliere en gemeentelijke panden in het centrum. Nog geen twee jaar later werd bekend dat geen geschikte en betaalbare ruimte kon worden gevonden. Mede gezien de “moeilijke financiële situatie waarin de gemeente schijnt te verkeren” en “de lage prioriteit die aan een lokaal museum wordt toegekend’ gaf men in oktober 2019 de pijp aan Maarten. Toch bleef de fakkel branden. Toen VVD, CDA, PvdA, D66 en DLW een coalitie vormden en een haalbaarheidsonderzoek naar een dorpsmuseum aankondigden, verscheen er een flyer waarin zowel de gemeente als het Brandweermuseum figureerden als initiatiefnemer. Immers, een “zelfstandig dorp” moet “de eigen geschiedenis koesteren”, waarbij “een eigen identiteit” nodig is. De Historische Vereniging Oud Wassenaer plaatste een uitgebreide notitie op haar website over hetgeen er allemaal bij komt kijken om een dorpsmuseum van de grond te krijgen. Belangrijk: doe het goed of doe het niet (zolder Warenar!). Want modern museumpubliek is gewend aan musea die veel te bieden hebben. Wassenaar verdient een museum met allure. Dat klinkt duur, maar het fysieke eisenpakket is zodanig dat Wassenaar zich eigenlijk moet schamen dat een dergelijke voorziening nog altijd ontbreekt in een dorp, dat straks met dank aan de bestuurlijke toekomst van Raadhuis De Paauw, ook haar schitterende gemeentearchief elders gaat onderbrengen. De Stichting Brandweermuseum Wassenaar wijst de raad op 7 juli a.s. nog eens op doelen als sociale samenhang, toerisme, educatie en lokakle identitieit die anno 2026 zo belangrijk worden geacht.