Lud de Bruijn: “Een pakje sigaretten van de dropping van 31 augustus 1941 heb ik nog steeds”

Hij is geboren en getogen in Wassenaar en uit zijn huwelijk met Anneke Visser (van de bakker in de Langstraat) zijn 4 kinderen geboren. Inmiddels hebben ook 8 kleinkinderen zijn aandacht. Hij is met recht een bekende verschijning mede doordat hij met zijn broers Jos en Nico het Wassenaarse architectenbureau van zijn vader had voortgezet en hij nog dagelijks al fietsend in het dorp is te aanschouwen. 

Een paar jaar geleden gaf hij een drukbezochte lezing in het gebouw van de Nederlandse Protestanten Bond aan de Lange Kerkdam maar ook over zijn ervaringen in de Tweede Wereldoorlog zou hij moeiteloos een avond kunnen vullen. De Wassenaarse Krant sprak hem in de aanloop naar 4 en 5 mei. Aan het woord de erudiete Wassenaarder: Lud de Bruijn (1930).

Door Jan Pieter Becker

“We woonden aan de Kerkstraat (nummer 114) recht tegenover de Sint-Willibrorduskerk en ik herinner me de eerste oorlogsdag nog precies. Net toen het licht begon te worden was er een ontzettende herrie, ik ging naar beneden, naar de slaapkamer van mijn ouders en in de lucht was het vol met vliegtuigen. Ik zei tegen mijn vader: “Verrek dat zijn Duitsers”. Maar mijn vader ging daar niet in mee. “Nee”, zei hij “het is een oefening”. Mijn vader en mijn zus Annie zijn toen naar het strand gefietst waar Nederlandse militairen op vliegtuigen schoten. De oorlog was begonnen en rondom vliegveld Valkenburg was het een chaos, Duitse vliegtuigen zakten in de aarde omdat de landingsbaan nog niet gereed was”.

“Onze zolder werd in beslag genomen door Nederlandse militairen, waarbij de borstwering werd opgevuld met zandzakken. Ook werd een zware mitrailleur geïnstalleerd. Achter ons huis was vrijwel nog geen bebouwing en zo konden ze alles goed overzien. De Duitsers zaten al in de Schaapskooi. De tweede dag wilde een sergeant op verkenning en ik wilde wel mee. De militair droeg een verrekijker op zijn borst, die werd kapot geschoten. Deze heeft wel zijn leven gered”.

“Een bijzondere herinnering heb ik aan 31 augustus 1941. Engelse vliegtuigen gooiden o.a. bij de Haagse Schouw, ter gelegenheid van de verjaardag van onze koningin Wilhelmina, pakjes sigaretten naar beneden, als mentale ondersteuning. Heb toen een pakje gevonden en meegenomen. Dat lege pakje sigaretten van de dropping heb ik nog steeds (zie foto).”

“Ben, toen het lastig werd om naar school te gaan, ik zat op de HBS in Leiden, gaan helpen in de tuinen van de kerk. In één van de kelders was een radiootje verstopt. Mijn vader zat in het kerkbestuur en daardoor had ik er een makkelijke entree. Een jaar lang heb ik naar de radio-uitzendingen geluisterd en kon zo de opmars in Rusland volgen. Via via wist ik een kaart van Rusland te bemachtigen en daarop hield ik bij hoe het leger oprukte. Die kaart heb ik overigens nog steeds. Ook heb ik planken aangebracht boven het gewelf van de kerk. Hierdoor konden mensen onderduiken tijdens razzia’s”.

“Het toenmalige Jeroenhuis, nu de Warenar, was geconfisqueerd door de Duitsers, het was hun ‘Wehrmachtsheim’, hun ‘thuisbasis’ voor ontspanning. Wekelijks waren er bijeenkomsten, vaak met meer dan 100 militairen. Op Dolle Dinsdag, september 1944, waren de Duitsers in paniek, ik maakte toen op het kerkhof stenen schoon en had een kruiwagen geplaatst onder het raam van de ‘Wehrmachtsheim’.Via de hulp van de Nederlandse kok kon ik eten bemachtigen en in het Knekelhuis van de begraafplaats opslaan. Ik nam van alles mee, lepels vorken, zelfs gedetailleerde Duitse schietkaarten. Ook deze heb ik nog steeds in mijn bezit”.

“Het was oorlog maar ik zag geen gevaar bij de dingen die ik deed, zelfs niet bij het naar de radio luisteren. Alles was natuurlijk gevaarlijk maar ik heb geen gevaar gevoeld. Ik vond het vooral heel erg spannend”.

“Alle klokken waren door de Duitsers uit de kerk gehaald maar één klokje hadden Piet en Kees Kortekaas achterover gedrukt. Op Bevrijdingsdag hebben we dat klokje teruggehangen, zij hadden hoogtevrees dus ik moest het doen. Het was het Angelusklokje en, heel bijzonder, dat klokje slaat nog steeds, iedere dag, om 12.00 uur”.