Politiek jaaroverzicht 2025

In 2025 hebben we weer voor u als geïnteresseerde lezer verslag gedaan van de politieke ontwikkelingen in Raadhuis de Paauw. In plaats van in dit jaaroverzicht de verschillende politieke onderwerpen de revue te laten passeren, proberen we met enige duiding en achtergrond een nog completer beeld van de Wassenaarse politiek te geven.

Door Jan H. de Roij

Als ik denk aan 2025, denk ik in de eerste plaats aan wethouder Laurens van Doeveren. Ongetwijfeld zou hij politicus van het jaar zijn geworden, als we een verkiezing hadden georganiseerd. Niet alleen wist hij wekelijks in het nieuws te komen, hij heeft ook een grote impact gehad op de politiek het afgelopen jaar. Denk daarbij aan de renovatie van de Wassenaarse Slag (€ 5 miljoen), de herontwikkeling van het centrum (€ 5,5 miljoen) en de verbouwing van raadhuis de Paauw (€ 12,3 miljoen). Ook is hij de man die aan de financiële knoppen draait waardoor de gemeentelijke lasten voor de inwoners de hoogste in ons land blijven en het aangaan van leningen werkelijkheid is geworden – naar verluidt zal de leenbehoefte in 2032 € 30 miljoen belopen. Zijn keuzes op talrijke onderwerpen maakt hem controversieel. Zowel binnen als buiten de politiek waren er grote verschillen van mening over onderwerpen als Wassenaarse Slag en Centrumplan. Naast oprechte zorgen over met name de kosten, werd hij ook geconfronteerd op sociale media en in de gemeenteraad met feitelijk onjuiste verwijten. In zijn verweer bleef hij vaak steken in technische en financiële ‘mantra’s’ waardoor gemeenteraadsleden menigmaal het gevoel kregen dat hun vragen niet beantwoord werden. De grootste lijdensweg voor van Doeveren was afgelopen jaar zonder enige twijfel het dossier de Paauw. De wethouder slaagde erin het zichzelf zo moeilijk te maken dat iedere vergadering het vertrouwen bij de oppositie in hem verder afnam. Ik roep het even terug in uw herinnering. Hij presenteerde aan de Raad, terwijl dat niet had gehoeven, een plannetje om extra uitgaven voor de verbouwing van de Paauw te financieren uit een nog te verkrijgen subsidie. Dit trok bij veel partijen een doos van Pandora open vol met aarzelingen over het project, detailvoorstellen en twijfels over de financiële haalbaarheid. Na maanden gedoe bleek echter dat het project deels niet door kon gaan vanwege congestie op het elektriciteitsnet en omdat er geen extra geld nodig bleek te zijn. De zeperd van het jaar kunnen we wel zeggen. Desondanks bleek vanwege zijn impact op de politiek voor de VVD Laurens van Doeveren de ideale kandidaat om lijsttrekker te worden bij de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen.

Als ik denk aan 2025, denk ik ook aan het uiteenvallen van de coalitie- en oppositieblokken. Begonnen we het jaar nog met oppositiepartijen diep in de emotie over het uiteenvallen van de vorige coalitie, hetgeen de VVD werd verweten, zagen we bij Lokaal Wassenaar en GroenLinks toch geleidelijk aan rationele politiek de overhand krijgen. Daarentegen bleef de fractievoorzitter van Hart voor Wassenaar zich wentelen in ‘het vermeende onrecht’ met de daarbij horende wilde uithalen. De overige oppositiepartijen hadden daar genoeg van en Hart kwam steeds vaker alleen te staan. Lokaal Wassenaar en met name GroenLinks gingen het gesprek aan met het college om voor hen belangrijke punten binnen te slepen. En met succes. Ook omdat de coalitie steeds minder kon rekenen op de steun van de voorman van DLW, Ben Paulides. Door zijn tegenstem of zijn wegblijven bij vergaderingen moest de coalitie op zoek naar steun bij de ‘redelijke oppositie’. Tegelijkertijd zagen we dat de coalitiepartijen zich middels amendementen en moties steeds meer gingen profileren en zich minder aan schenen te trekken van de coalitiedwang. Waarschijnlijk lokken hen de ‘vleespotten’ van de verkiezingen. Dieptepunt voor de coalitie vormde wel de onverwachte aanval van Paulides op wethouder van Doeveren door een motie van ‘geschaad vertrouwen’ in te dienen na een debat over de kosten van het centrumplan. In de ogen van PvdA, D66, CDA en VVD maakt dit DLW een nog onbetrouwbaarder partner. Feest dus voor de ‘redelijke oppositie’ die de coalitie tegen ongetwijfeld een politiek prijs aan een meerderheid kan helpen tot de verkiezingen. Doordat de kans gering is dat Hart en DLW na de verkiezingen zullen deelnemen in een toekomstig college, kun je daardoor al uittekenen uit welke partijen de volgende coalitie zal bestaan.

Als ik denk aan 2025, denk ik tevens aan de voorbereidingen op de gemeenteraadsverkiezingen. Opvallend daarbij is het verschil tussen de lokale en de landelijke partijen. Bij de lokale partijen - Hart, Lokaal en DLW- verandert er niet zoveel; het lijkt erop dat zij hun politieke aanvoerders behouden, waarbij Hendrickx en Paulides inmiddels wel ‘zetelplakkers’ kunnen worden genoemd. Daarentegen is er bij de landelijke partijen van alles aan de hand. Zowel het CDA, D66 en de VVD verliezen hun fractievoorzitter en door de samenwerking van PvdA en GroenLinks ontstaat daar een nieuwe dynamiek met waarschijnlijk Sonja Hibbert als lijsttrekker. De ontwikkelingen bij het CDA zijn opmerkelijk te noemen. In 2024 moest de populaire Saskia Ettema het veld ruimen om als fractievoorzitter plaats te maken voor Sabrina Everard en na een jaar laat zij weten andere ambities te hebben en niet langer beschikbaar te zijn. Naar het schijnt wordt wethouder Wim Koetsier de nieuwe lijsttrekker. Dat kan een ‘gok’ genoemd worden, want Koetsier is mede vanwege zijn lastige portefeuille en niet altijd ‘overtuigend’ optreden niet onomstreden, maar tegelijkertijd is het hem wel gelukt om het verkeersdossier uit het moeras te trekken door 30 km/u de norm te laten zijn; iets waar veel inwoners achter lijken te staan. Rogier Krabbendam en Charlotte Rogge, fractievoorzitters van respectievelijk D66 en VVD, stappen om persoonlijke redenen op. Zij kunnen hun drukke privéleven niet langer combineren met het veeleisende Raadswerk. De bij het grote publiek onbekende Paut Struik gaat de D66-kar trekken en Matthijs Stekelenburg doet als fractievoorzitter al een nieuwe assertieve VVD-wind door de Raadszaal waaien; Hendrickx is Dagobert Duck en Jeroen Gankema zou een soort Trump zijn door een schuldenplafond na te streven. Overigens de man die blijft zitten is burgemeester Leendert de Lange. Hij ontving medio 2025 zijn herbenoeming. Bovendien is hij ook toegetreden tot het dagelijks bestuur van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Hij zal het moeten doen zonder vaste gemeentesecretaris, want Karin Handstede is begin vorig jaar om onduidelijke redenen vertrokken en nog niet vervangen.

Als ik denk aan 2025, denk ik voorts aan wonderlijke ontwikkelingen in de Raadszaal. Laat ik eens wat zaken op een rij zetten. De gemeenteraad laat zich verrassen door een ‘ordevoorstel’ om wethouder Koetsier het woord te ontnemen en stemt massaal voor. De wethouder was bezig de vragen van de raadsleden over het 30 km/u-voorstel te beantwoorden en omdat de antwoorden een paar Raadsleden niet bevielen werd hem verder verboden om nog iets inhoudelijks te zeggen. Daarmee heeft de Raad een democratisch dieptepunt bereikt en opmerkelijk dat de hoeder van het proces, burgemeester de Lange, dit heeft laten lopen. Later zouden verschillende partijen hun excuses bij de wethouder hebben aangeboden – “ze voelden zich overvallen”- maar het kwaad was al geschied. Knap staaltje van zelfbeheersing dat de wethouder hier rustig onder is gebleven. Een andere zottigheid was het aannemen van een ordevoorstel om wethouder van Doeveren antwoord te laten geven op vragen. Niet omdat hij geen antwoord gaf, maar omdat de antwoorden een paar raadsleden niet beviel. Wat de Raad ook blijft achtervolgen is de kwestie ‘spreektijden’. Die zijn strikt gereguleerd en een ambtenaar is aanwezig in de Raadszaal om de tijden bij te houden. Herhaaldelijk komen met name wethouders in de problemen en hebben te weinig tijd om zorgvuldig de vragen te beantwoorden. Een enkele keer wordt dan besloten hem een paar minuten extra te geven. Toen dat een keer gebeurde nadat even daarvoor een verzoek van Hendrickx om zijn spreektijd te verlengen werd afgewezen, was een boze reactie het gevolg en het verwijt dat dat een voorbeeld was van een slechte bestuurscultuur. En dan is daar nog het vele weglopen. Hart voor Wassenaar loopt weg bij de bespreking van de Kadernota, zogenaamd omdat er niet vaak genoeg geïnterrumpeerd mag worden en een deel van de coalitiepartijen loopt weg bij het stellen van een groot aantal vragen van de oppositieleider over renbaan Duindigt. En dan is er nog het onvolwassen gedrag van twee politici tegenover deze krant en zijn ‘mensen’, ontaardend in smeercampagnes en persoonlijke aanvallen. We kunnen het hebben, maar beide heren moeten beseffen dat ‘ woorden ertoe doen’.