Nieuwe Mediawet vanaf januari 2028 werpt nu al schaduw vooruit op lokale omroepen

Op dit moment werkt het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aan een nieuwe Mediawet. Eind november 2024 maakte het ministerie bekend dat de inwerkingtreding van het nieuwe mediastelsel een jaar is opgeschort tot 1 januari 2028.

Dit betekent dat de zendmachtigingen van alle 230 lokale omroepen in Nederland bij wet per 31 december 2027 zullen worden ingetrokken, waarna 80 nieuwe streekomroepen per 1 januari 2028 van start gaan. Zowel bij Centraal +, de per 31 maart 2021 door het Commissariaat voor de Media aangewezen huidige lokale omroep van Wassenaar, als bij Midvliet, die tot genoemde datum 10 jaar lang als lokale omroep voor Wassenaar fungeerde, werpt de langverwachte wijziging in de Mediawet momenteel nadrukkelijk zijn schaduw vooruit.

Door Jos Knijnenburg

De gemeenteraad van Wassenaar nam op 15 december 2020 het besluit om het Commissariaat voor de Media conform de huidige Mediawet te adviseren om voor de wettelijk vastgelegde periode van vijf jaar, het Leidse Unity.nu , na een kortstondige fusie met branchegenoot Sleutelstad omgedoopt tot ‘Unity met het nieuws van Sleutelstad’ en sinds vorig jaar augustus opererend onder de naam Centraal+, te benoemen als officiële lokale omroep van Wassenaar. 

Het advies van de Wassenaar kwam tot stand nadat de raadsleden kennis hadden kunnen nemen van een uitgebreid vergelijkend onderzoek tussen Midvliet, actief in Leidschendam-Voorburg, Stompwijk en ook al 10 jaar in Wassenaar en het toenmalige Unity.nl. Een nieuwkomer in Wassenaar die gelieerd was aan de Stichting Lokale Media Wassenaar. Beide gegadigden om voor vijf jaar lokale omroep voor Wassenaar te worden, werden in het vergelijkende onderzoek door de politieke wasstraat gehaald op onderdelen als het productaanbod, zoals de content in hun nieuwsvoorziening, kwaliteitseisen voor wat betreft de beoefende journalistiek, redactie en bedrijfsvoering. 

In de ogen van de raad scoorde Unity.nu beter dan Midvliet en dus werd er een advies richting het Commissariaat voor de Media verzonden om de Leidse omroep te benoemen als lokale omroep voor Wassenaar, waartoe het commissariaat formeel per 31 maart 2021 besloot. Naast Wassenaar is de omroep ook als zodanig actief in de gemeenten Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest en Voorschoten. 

Midvliet, dat Wassenaar per genoemde datum als verzorgingsgebied verloor, ging verder als lokale omroep voor Leidschendam-Voorburg en Stompwijk. De gemeenteraad van buurgemeente Leidschendam-Voorburg richt, na een uitgebreide bespreking in commissieverband, op 11 maart a.s. het vizier op 2026 en 2027, omdat de plaatselijke zendmachtiging van Midvliet begin 2026 afloopt. Er wordt een procedure in gang gezet waarbij ook andere gegadigden voor een lokale zendmachtiging dan Midvliet, zich tot uiterlijk juli kunnen melden. 

Bij meerdere gegadigden brengt de raad in november een advies uit aan het Commissariaat voor de Media, dat in december een besluit neemt. De nieuwe Mediawet die op 1 januari 2028 van kracht wordt, werpt haar schaduw in onze buurgemeente vooruit, want er s geen sprake van een concessie voor vijf, maar maximaal twee jaar. Maar ook Centraal+, dat in elk geval nog tot maart 2026 opereert als lokale omroep in Wassenaar, heeft de blik nadrukkelijk op de toekomst gericht. Het afgelopen jaar is voor Centraal+, dat zich presenteert als streekomroep voor zoals zij het zelf stelt “de Leidse regio en Wassenaar”, heeft met name door haar positie in het lokaal Leidse krachtenveld met nieuwsplatform Sleutelstad en door een felle strijd om broodnodige subsidiegelden van zowel het Stimuleringsfonds van de Journalistiek als van Leiden als haar belangrijkste broodheer, een heftige tijd achter de rug. 

In 2023 fuseerden Sleutelstad en Unity. Ze wilden samen één publieke streekomroep vormen voor de stad en aangrenzende gemeenten. Na interne conflicten trok Sleutelstad zich terug uit de nieuwe organisatie en ging verder als Leidse omroep. Het ongelukkige huwelijk tussen de twee duurde aanzienlijk korter dan de verbintenis tussen de ambtelijke organisaties van Wassenaar en Voorschoten. Die kwamen alleen niet in een vechtscheiding terecht zoals bij Sleutelstad en Unity. Die werd in de Leidse media, breed uitgemeten. ‘Unity met het nieuws van Sleutelstad’ koos in augustus niet alleen blauw als nieuwe huiskleur, maar doopte zichzelf om tot Centraal+. 

Afgelopen oktober slaakten zowel Centraal+ als Sleutelstad een noodkreet richting Leiden voor geld. Nadat Sleutelstad in december een forse subsidie van Leiden kreeg toegewezen waren de rapen helemaal gaar. Medewerkers en vrijwilligers van Centraal+ stuurden medio januari een gepeperde brief aan het Leidse college en de raad, die is terug te vinden op de site van de gemeente Leiden. Een brief waar zogezegd geen woord Spaans in staat. Inclusief een stevige sneer richting Leiden dat het liet afweten bij de zeer succesvolle actie van meerdere lokale omroepen ‘Sint voor ieder 1’. Het bestuur van maakte bij monde van de voorzitter in het kort daarop gehouden Leidse commissiedebat van zijn hart geen moordkuil. Onlangs werd bekend dat ook Centraal+ kan rekenen op een ruimhartige subsidie, gekoppeld aan een serie voorwaarden voor de nieuwsvoorziening. Het geeft hoe dan ook lucht om uit te groeien tot een streekomroep die past bij de nieuwe Mediawet.