Gouden jubileum fenomeen lokale omroep gaat vooraf aan vorming streekomroepen

Vijftig jaar geleden werden de eerste lokale omroepen opgericht en afgelopen woensdag stond de NOS in een speciale tv-uitzending stil bij dit jubileum. Komende maandag verschijnt het boek ’50 jaar lokale omroep. Het verhaal van lokaal’. Elke gemeente heeft op grond van de Mediawet een lokale omroep die daartoe een tijdelijke concessie heeft. Voor Wassenaar was dat jarenlang Midvliet uit Leidschendam-Voorburg, maar enkele jaren geleden viel de keus op Unity uit Leiderdorp dat onlangs na een afgeketste fusie met het Leidse Sleutelstad een doorstart maakte als streekomroep Centraal+.

Door Jos Knijnenburg

Het verschijnsel puur lokale omroep heeft zijn langste tijd gehad. Binnen een afzienbare tijd, waarschijnlijk vanaf 2027 worden alle lokale omroepen samengevoegd tot ongeveer tachtig streekomroepen. Centraal+, sorteert met een verzorgingsgebied dat momenteel bestaat uit de gemeenten Leiden, Leiderdorp, Zoeterwoude, Voorschoten, Oegstgeest en Wassenaar derhalve goed voor op de toekomst. Rondom Wassenaar heeft momenteel naast Leidschendam-Voorburg (inclusief Stompwijk) met Midvliet ook Katwijk met RTV Katwijk nog een eigen lokale omroep. 

De noodgedwongen regionalisering en daarmee schaalvergroting van omroepen met een puur lokaal verleden gaat vaak niet zonder slag of stoot. Naast de genoemde strijd in het Leidse tussen Unity en Sleutelstad en Wassenaar dat van de mediakar Midvliet waar Wassenaar vanaf sprong, was het al in 2021 hommeles tussen RTV Katwijk en Bollenstreek Omroep, die destijds samen een streekomroep zouden gaan vormen. 

Nu de talloze bestaande puur lokale omroepen in Nederland zoals de zaken er nu voorstaan, binnen enkele jaren opgaan in tachtig streekomroepen met als doel om de plaatselijke informatievoorziening verder te professionaliseren, wordt er deze week ook achterom gekeken. In de jaren negentig, voorafgaand aan de opkomst van het internet, was er ook in Wassenaar sprake van een lokale omroep. De uitzendingen gingen niet rechtstreeks de ether in, maar vonden een beperkt aantal malen per jaar plaats via een informatiekanaal op het plaatselijke kabelnet. 

Hoewel de uitzendingen in de lokale pers van tevoren werden aangekondigd waren er nogal wat dorpsgenoten die, al dan niet bewust, vergaten om te kijken. Geen nood, want de uitzendingen van Wassenaar TV werden geregistreerd op videobanden die bij de Openbare Bibliotheek konden worden gehuurd. Banden waren op een gegeven moment ook te koop via een fotozaak. De echte liefhebbers lieten echter tijdens de uitzending gewoon een videootje meelopen. 

Zo’n dertig jaar later is duidelijk dat de makers die met beperkte middelen moesten werken, tijdens sommige momenten plaatselijke tv-geschiedenis hebben geschreven. Ze schroomden niet hun Wassenaarse kijkers voor de camera te vragen wat die ervan vonden hun dorp op tv te zien. Rubrieken als ‘Door de lens gezien’, ‘Brokjes’, ‘Filmblik’, en ‘Wass-jes’ waarbij de makers kriskras heel Wassenaar aandeden, van Duindigt tot Valkenburg en van het strand tot de polders, het leverde niet zelden vermakelijke beelden op. Van B en W op de dansvloer, tot een hilarisch interview met Louis van Gaal op het complex van Blauw-Zwart en kerkorganist Rien Calis die met koor in een videoclip optreedt. Onder de titel ‘Politieke lading’ komt de plaatselijke politiek, ver voordat vergaderingen online gingen en collega Jan onze lezers ging informeren, aan de orde. 

In een uitgebreide reportage over een spectaculair PvdA-plan om in Wassenaar eens echt goed door te pakken met nieuwbouw, monteerden de makers interviews met de jonge ambitieuze sociaaldemocraat Jan van Noort en de wethouders Pruijs (VVD) (“maximaal 40 woningen per hectare want we gaan voor kwaliteit”) en Wensveen (CDA) (“We bouwen ook voor de regio”) subtiel door elkaar heen. Beelden van de laatste nog lege weilanden langs de Deijlerweg en aan de randen van het Weteringpark zonder het Weteringbos, maken het tijdsbeeld compleet. 

Vaste gast op Wassenaar TV is Anice van Halmaete (“Ik ben al een tijdje 32 geweest”) uit Zuid (gespeeld door Beppo Everts) die plaatselijke ontwikkelingen op de (hoge) hak neemt. Het is de tijd waarin Wassenaar haar afval optimaal wil scheiden en dorpsgenoten om de haverklap worden verrast met weer een aparte bak. Bij de chemobox zit een lange gebruikshandleiding die eindigt met de suggestie om naast zaken als batterijen en medicijnen er alles in te doen “dat u niet vertrouwt”. En jawel, daar vliegt de WOZ-aanslag van de met rubberen handschoenen en parelketting uitgedoste Anice de chemobox in.