Rotonde op ANWB-complex herbergt de tweede Openbare bibliotheek in Wassenaar

Het zal de meeste Wassenaarders zijn ontgaan, maar sinds ruim een jaar heeft Wassenaar niet één, maar twee Openbare Bibliotheken binnen de gemeentegrenzen. Naast de Openbare Bibliotheek in de Langstraat heeft nieuw beleid van buurgemeente Den Haag geleid tot de vestiging van een Openbare Bibliotheek in het iconische ronde gebouw op het ANWB-complex aan de Wassenaarseweg, beter bekend als de ‘Rotonde’.

Door Jos Knijnenburg

Het is deze week 11 maanden geleden dat de gemeenteraad van Wassenaar akkoord ging met het nieuwe bestemmingsplan en een bijbehorend beeldkwaliteitsplan voor het ANWB-terrein. De plannen moeten de herontwikkeling mogelijk maken van de ANWB-kantoren in een grootschalig wooncomplex dat de naam ‘Residentie Parkzicht’ heeft gekregen. Het gros van de kantoren moet wijken voor nieuwbouw maar het oorspronkelijke hoofdkantoor van de ANWB (met het logo op het dak) dat in 1960 werd geopend en de Rotonde, die in 1962 door ere ANWB-voorzitter prins Bernhard in gebruik werd gesteld, blijven bestaan. Beide gebouwen hebben immers de status van Rijksmonument. In planologisch opzicht is het ANWB-complex enigszins vergelijkbaar met het befaamde Gallische dorpje uit de strips van Asterix en Obelix. Het geheel ligt immers in Wassenaar, maar wordt aan drie zijden omgeven door het Haagse Benoordenhout. Wie het terrein via de hoofdingang aan de Wassenaarseweg en daarmee vanuit Den Haag betreed, wordt nadrukkelijk geconfronteerd met het bekende blauwe bord dat ondubbelzinnig duidelijk maakt dat men de gemeentegrens met Wassenaar passeert. 

Het Haagse Benoordenhout kijkt met argusogen kijkt naar de plannen om hier tussen de 400 en 425 appartementen te realiseren. Vooral de maximale bouwhoogte is de buurt een doorn in het oog en dat hebben de Wassenaarse politici begin 2024 in Raadhuis De Paauw in de aanloop naar de raadsvergadering van eind februari geweten. Haagse insprekers achter het spreekgestoelte en een heus spandoek op het bordes. Beelden die in het fraaie glossy Wijkblad Benoordenhout het zoveelste opstandige artikel over het ANWB-dossier illustreerden. Los van de appartementen die op het ANWB-terrein moeten komen, vooralsnog wonen er in een deel van de kantoren (in elk geval tot juni 2026) alleen ontheemden, voorziet het plan Residentie Parkzicht ook ruimte voor een beperkte aantal maatschappelijke voorzieningen ten behoeve van de wijk. Het idee is om die in hoofdzaak in de Rotonde te situeren. De Openbare Bibliotheek Benoordenhout is in een beperkt deel op de begane grond van de Rotonde gesitueerd en via een trap komt men op de eerste etage, waar zich een leestafel met kranten en tijdschriften bevind. Die voorziening staat pal naast een ANWB-winkel die nog volop in bedrijf is. 

Op die eerste etage is pas goed het unieke karakter van de Rotonde te zien. Vanuit de Rotonde heeft men door de enorme raampartijen een weids uitzicht op het (ook monumentale) parkeerterrein met historische wegwijzers uit heel Nederland.  De ANWB-winkel vormt nog een echo uit het verleden, toen de ronde ruimte rondom was voorzien van teakhouten balies, waar leden van de ANWB zich konden vervoegen voor kaarten, gidsen, de Internationale Reis- en Kredietbrief of het ANWB-handboek. 

Later kon men er ook terecht voor internationale treinreizen en zelfs vliegtickets. In de rotonde was oorspronkelijk ook de ANWB-alarmcentrale gevestigd voor reizigers die in de problemen kwamen en het vormde het hart van de telefonische wegeninformatie, waarbij vanaf 1964 verkeersinformatie ook via de radio werd verstrekt. 

De alarmcentrale groeide in de rotonde al snel uit haar jas en werd verplaatst naar een kantoorvleugel aan de Van Alkemadelaan. De functie van de informatiebalies veranderde door andere kanalen, maar de Rotonde bleef lang een ontmoetingsplek voor de ANWB en haar leden. 

De Openbare Bibliotheek Benoordenhout, waarin ook van alles wordt georganiseerd, past als zeer laagdrempelige buurtvoorziening prima in de Rotonde, al zal de definitieve bestemming van het monumentale gebouw vooral afhangen van hoe Residentie Parkzicht zich ontwikkelt. De wijk Benoordenhout had tot voor enkele jaren terug een eigen Openbare Bibliotheek midden in de wijk. Nadat die zoals veel wijkbibliotheken vanwege bezuinigingen werd gesloten, is Den Haag het recent over een totaal andere boeg gaan gooien. Verspreid over de hele stad hebben tal van wijken weer een eigen bibliotheekvoorziening gekregen.