Thematiek uit boek ‘Alles moet weg!’ raakt ook winkelstraat in Wassenaar

Het nieuwe boek van schrijver en journalist Peter de Waard ‘Alles moet weg!’ heeft als ondertitel ‘Het einde van de winkelstraat’ en beschrijft de lotgevallen van 25 winkelketens die opkwamen, niet zelden in commercieel opzicht tot grote hoogte stegen maar inmiddels weer ter ziele zijn gegaan en zorgden voor gaten in het winkelbestand. Helaas een thematiek die ook aan Wassenaar niet is voorbijgegaan.

Door Jos Knijnenburg

Het boek ‘Alles moet weg!’ kwam vorige maand uit en dus ontbreekt een uiteenzetting over de in zwaar weer terechtgekomen winkelketen Blokker, dat vorige week maandag uitstel van betaling aanvroeg, in het boek. De Wassenaarse vestiging in de Langstaat van Blokker, het concern dat van oudsher een groot assortiment aan huishoudelijke producten in de schappen heeft liggen, heeft precies in deze branche een roemruchte geschiedenis. Want wie kent niet het legendarische plaatselijke warenhuis Van der Geest dat (sinds 1934) op deze plek in de Langstraat was gevestigd. Een winkel waar “alles te koop was wat voor het dagelijks leven nodig is”. Een nazaat van oprichter Jan van der Geest gaat in 1977 een samenwerking met het Blokkerconcern aan en in 1998 wordt de zaak verkocht aan Blokker. Het nieuws dat Blokker begin vorige week uitstel van betaling aanvroeg, zorgde in de media voor de zoveelste keer voor een golf aan bespiegelingen over de toekomst van de fysieke winkelstraat. De concurrentie van webshops en andere concerns, een verouderde formule en alsmaar stijgende kosten, het vormen rode draden in de lotgevallen van winkelketens die De Waard in zijn boek beschrijft. 

Oprichter Jaap Blokker van de bekende Nederlandse winkelketen was begin deze eeuw in de race voor de overname van een ander icoon uit de Nederlandse winkelstraten, de Hollandse Eenheids Maatschappij beter bekend als de Hema. Toen twee andere potentiële overname kandidaten van de Hema meer dan een miljard euro boden kwalificeerde Blokker dat als ‘waanzin’ en haakte af. Uitgerekend de Wassenaarse vestiging van de Hema in de Langstraat, hemelsbreed gevestigd op luttele tientallen meters afstand van de Blokker, vierde afgelopen zaterdag het zilveren jubileum van de zaak. Slingers, ballonnen, bubbels en uiteraard aanbiedingen voor klanten. Vreugde en verdriet in de winkelstraat dus. Opmerkelijk, de Hema verkeerde de afgelopen 25 jaar dat het in 1926 opgerichte concern in Wassenaar was gevestigd, meerdere malen in zwaar weer. In 2020 leek de winkelketen, waarvan de rookworst en tompouce door velen tot nationaal erfgoed zijn verklaard, een speelbal te zijn geworden van durfinvesteerders. Maar zie, inmiddels is ‘Frans van finance’ uit de Hema tv-commercials niet meer van de buis af te slaan. Onder de slingers in de Wassenaarse vestiging lag de nieuwste folder, een special met verzorgingsproducten gemaakt door de redactie van succesblad ‘Linda’. Eén van de concurrenten van de Hema is discounter Zeeman dat het nog altijd goed doet in de winkelstraat, ook in Wassenaar. 

CEO Mares legde eerder uit dat zijn goedkope textiel in zeer grote aantallen wordt ingekocht en maar enkele varianten heeft. De discounter wil bewust dat zijn winkel een nette, maar goedkope uitstraling heeft. Het concern met de thuisbasis in Alphen aan den Rijn ontbreekt uiteraard in het boek ‘Alles moet weg!’, want de Zeeman is immers geen zinkend schip. Wel gaat De Waard in zijn boek uitgebreid in op het wel en wee van de Free record Shop. De in 2017 overleden oprichter Hans Breukhoven woonde jarenlang tot aan zijn emigratie naar Londen (in 2012) in Wassenaar. Breukhoven opende ook een vestiging van zijn enorme platen- en CD imperium dat op haar hoogtepunt zo’n 250 winkels in Nederland en België telde, in de Langstraat, nabij de kruising met de Kerkstraat. In 2013 ging de Free Record Shop failliet. De teloorgang van winkelketens, in sommige jaargetijden is het extra zuur. De ondergang van de grote speelgoedzaak van een bekende keten in de Langstraat is vanaf zondag extra voelbaar als Sinterklaas weer in Wassenaar is aangekomen. Maar gelukkig is het niet alleen maar kommer en kwel met de Wassenaarse vestigingen van bekende concerns. Van de Etos en Kruidvat tot ICI Paris XL en Hunkemöller, Van Holland & Barrett tot de Pearle, ze zijn ook in Wassenaar te vinden. Aangevuld met oer-Wassenaarse zaken al heet Bins nu De Koning, gaat Theil als Shuz door het leven, is Groen het hedendaagse Cornelissen, Saton de voortzetting van Graafstal en zo kunnen we nog even doorgaan. Succesvolle horeca maar ook de centraal gelegen bibliotheek annex Filmhuis versterken het centrum als huiskamer van het dorp. In ‘Alles moet weg!’ staat los van de beschreven lotgevallen van 25 verdwenen winkelketens ook een uitgebreide inleiding over het wel en wee van de hedendaagse en toekomstige winkelstraat. Veel hiervan is herkenbaar in Wassenaar, dat momenteel mede met de uitvoering van het veelbesproken Centrumplan de versterking van de dorpskern daadwerkelijk gestalte gaat geven.