Het jubileumboek dat Danny Verbaan

‘Altijd op zoek naar water’ is meer dan alleen de titel van het jubileumboek dat Danny Verbaan schreef ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan van Duinwaterbedrijf Dunea. Het vormt niet alleen het credo dat in de geschiedenis van het bedrijf als rode draad kan worden gezien, maar ook het motto voor de toekomst. Puur cijfermatig bekeken is Dunea, dat jaarlijks circa 85 miljard liter aan bijna 1,4 miljoen mensen in 17 gemeenten levert een bijzonder bedrijf. Maar met een hoofdkantoor in Zoetermeer, een enorme productielocatie in Scheveningen, twee mega ondergrondse rivierwatertransportleidingen in de bodem van de provincie en 2.420 hectare duingebied in beheer waarvan het gros binnen de gemeente Wassenaar is gelegen, is het in geografische zin een uniek bedrijf.

Door Jos Knijnenburg

Auteur Danny Verbaan(1962) leverde als journalist decennialang bijdragen aan de ook in Wassenaar veelgelezen Haagsche Courant (tegenwoordig AD/Haagsche Courant) en heeft een passie voor geschiedenis. Hij is schrijver van meerdere boeken, waaronder een werk over Maison Kelder, het befaamde Haagse bakkersbedrijf dat ooit in Wassenaar meerdere vaste afzetpunten kende van de wereldberoemde hazelnoottaarten. ‘Altijd op zoek naar water’ is blijkens de ondertitel het verhaal van Dunea en haar voorgangers (waaronder het nutsbedrijf van de gemeente Wassenaar) en dat is een zeer toepasselijke titel. 

Precies vijftig jaar geleden verscheen het jubileumboek van de toen 100-jarige Haagse Duinwaterleiding onder de titel ‘Meijendel duin-water-leven’ waarin, naast de waterwinning, vooral het duinonderzoek naar alles wat er leeft en groeit in de duinen van Meijendel centraal stond. In ‘Altijd op zoek naar water’ tapt Danny Verbaan uit een ander vaatje. Zeker, er zijn hoofdstukken over ‘Koning Konijn’, ‘Planten of juist omzagen’ en ‘Nieuwe natuur’ (dat vaak een gevoelig onderwerp in Wassenaar is geweest), maar in het fraai gedocumenteerde jubileumboek blijft de schrijver bij zijn leest. 

In 229 bladzijden wordt de lezer in heldere bewoordingen door 150 jaar waterwinning geloodst met een doorkijkje naar de toekomst. Want de vraag naar drinkwater neemt nog altijd toe en onder de kop ‘Een nieuw kantelpunt’ wordt uiteengezet hoe Dunea letterlijk en figuurlijk op zoek is naar nieuwe bronnen van drinkwater. Zo staat aan de rand van het Valkenburgse Meer een installatie waarmee wordt onderzocht of de plas een rol kan spelen bij de productie van drinkwater, maar ook de Vliet is hierbij als alternatieve optie in beeld. Welke het wordt? Dunea-directeur Wim Drossaert in het onlangs uitgekomen boek: “Dit jaar gaan we dat bekendmaken”. Daarmee raken we een wezenlijk kenmerk van het jubileumboek. Niet alleen gebaseerd op grondig onderzoek van bestaande bronnen, maar een werk dat in alles duidelijk de journalistieke achtergrond van de schrijver ademt. Want ‘Altijd op zoek naar water’ raakt veelvuldig de actualiteit. 

Zo schreef Hielke Biemond, als regiojournalist al jaren de oren en ogen binnen de gemeente Katwijk voor het Leidsch Dagblad, vorige week dinsdag nog een uitgebreide verhandeling over de impasse in de strijd rond het behoud van de verkrotte militaire barakken aan westkant van de Wassenaarseweg. Een heikele kwestie waarvan het boek de visie van Dunea belicht. Verrassend is het verhaal over de treinramp uit april 2023 in Voorschoten, waarbij Dunea tot haar verbijstering constateerde dat de in een weiland ontspoorde trein op enkele meters afstand van de ondergrondse Tweede Bergambachtleiding (de 1,6 meter dikke watertransportleiding waardoor rivierwater naar het duingebied Berkheide wordt gepompt) tot stilstand was gekomen. Er wordt uitgebreid onderzoek naar mogelijke schade aan deze vitale schakel in de drinkwaterketen gedaan. Diezelfde leiding is circa 20 jaar geleden met en soort open hartoperatie ook in Wassenaar dwars door de Groene Zone aangelegd. 

Het boek van Danny Verbaan, waarin uitgebreid wordt beschreven hoeveel voeten dat in de aarde heeft gehad, is verplichte leerstof voor alle plannenmakers die overwegen iets op of nabij het leidingtracé te gaan doen, bijvoorbeeld de aanleg van een milieustraat om maar eens wat te noemen. Interessant, zeker voor een gemeente als Wassenaar waarbinnen de Haagse en Leidse regio bestuurlijk en beleidsmatig belangrijke partners vormen, is het verhaal over de aanvankelijk strikt van elkaar gescheiden Haagse en Leidse waterbedrijven. De stamboom met alle nutsbedrijven waaruit in 2009 Dunea ontstond maakt duidelijk hoe beiden elkaar toch vonden. De naam Dunea verwijst naar het Engelse ‘dunes’ (duinen) en het Franse l’eau (water). Nooit geweten. Maar ook niet dat ooit in de Wassenaarse gemeenteraad hondenbezitters het voor het zeggen hadden, zo blijkt uit een smakelijke anekdote over het aanlijnverbond van honden in de duinen, waarvoor een oud-directeur door de burgemeester op Raadhuis De Paauw werd ontboden. 

Het boek staat vol mooie verhalen. Zoals hoe het is om in de duinen te wonen, maar ook de belevenissen van duinwachters in het gebied. Het hoofdstuk ‘De strijd om Meijendel’ gaat niet over de actuele discussie over de recreatiedruk, maar over vroegere bedreigingen als woningbouw en wegenaanleg. Het boek ‘Altijd op zoek naar water’ is niet in de winkel te koop. Wie interesse in een exemplaar heeft kan het beste contact opnemen met bezoekerscentrum De Tapuit dat in de voormalige boerderij Meijendel is gevestigd. Zie ook dunea.nl.