Jubilerend Dunea opent tijdelijk museum pal naast bezoekerscentrum in Meijendel

Duinwaterbedrijf heeft ter gelegenheid van het 150-jarig bestaan vorige week donderdag een bescheiden pop-up museum met foto’s, prenten en allerlei attributen geopend in de Duinkamer naast bezoekerscentrum De Tapuit in de vallei Meijendel. Het tijdelijke museum is gratis toegankelijk voor publiek en blijft tot eind september in bedrijf. In het museum komen thema’s als natuurbeheer, cultuurhistorie, onderzoek, recreatie, handhaving, educatie en natuurlijk de waterwinning terug in teksten bij beelden en allerlei voorwerpen.

Door Jos Knijnenburg

De Duinkamer waarin het tijdelijke museum is gevestigd is eigenlijk het oude bezoekerscentrum. In 2012 openen toen nog kroonprins Willem-Alexander en zijn echtgenote het naastgelegen nieuwe bezoekerscentrum De Tapuit. Wassenaar heeft de komende weken naast Voorlinden en het Brandweermuseum dus even ook een tijdelijk museum binnen de gemeentegrenzen. Een permanent lokaal dorpsmuseum is er nog niet maar wie weet. Nadat de Stichting Wassenaars Historisch Museum op formeel op 25 oktober 2017 was opgericht, maakte zij twee jaar later in deze krant bekend zichzelf op te heffen. Een inventarisatie van musea in omliggende gemeenten, uitgebreid onderzoek naar de kosten, bemensing en mogelijke locaties voor huisvesting, alsmede tegen de achtergrond van de financiële situatie waarin de gemeente “schijnt te verkeren” en de “lage prioriteit” die aan een dergelijke voorziening wordt toegekend, noopten het bestuur de handdoek in de ring te gooien. 

Maar zie, in het coalitieakkoord van VVD, CDA, PvdA, D66 en DLW is toch weer opgenomen dat er een haalbaarheidsonderzoek naar een plaatselijk museum moet komen. Tijdens Monumentendag 2023 kregen we een wervende folder uitgereikt. “Het is voor een zelfstandig dorp belangrijk om zelfbewust te zijn en dat kan bij uitstek door de eigen geschiedenis te koesteren”, zo lezen we. Als plaatselijke krant ondervinden we dagelijks hoeveel belangstelling er is voor kennis over eigen straat, wijk en dorp. Maar goed, terug naar het tijdelijke museumpje van Dunea. Bij binnenkomst een groot schilderij uit vermoedelijk 1873 dat de Scheveningse watertoren, het nog altijd beeldbepalende gebouw van de waterwinning in de duinen, in aanbouw toont. 

Ons oog valt echter onmiddellijk op een oud kozijn met kleine en deels gebroken ruitjes (zie foto). Een raamwerk dat blijkens de begeleidende tekst “waarschijnlijk” onderdeel heeft uitgemaakt van het koninklijke buitenverblijf De Ruygenhoek op een steenworp afstand van de watertoren. Op de expositie van Dunea zijn er meerdere foto’s van te zien. Een toevallig aanwezige gepensioneerde jachtopziener wijst ons op het souterrain onder het huis, waarin hij ooit persoonlijk een grote hoeveelheid cokes moest scheppen. Wat ons betreft het ultieme bewijs dat de Oranjes er ook hier warmpjes bijzaten. In 2006 schreven we voor het eerst in deze krant over De Ruygenhoek, het landhuis dat tijdens de Eerste Wereldoorlog in opdracht van koningin Wilhelmina (1880 – 1962) op een 30 hectare omvattend terrein pal naast het huidige fietspad Katwijk-Wassenaar-Scheveningen werd gebouwd. De vorstin verbleef hier veelvuldig en na haar troonsafstand in 1948 woonde ze er langere tijd. De koningin, die al op tienjarige leeftijd tekenlessen kreeg, vervaardigde tijdens haar leven ruim 1000 schilderijen en tekeningen, waarbij ze zich onder leiding van haar belangrijkste leermeester Willem van Konijnenburg (1868 -1943) ontwikkelde tot een verdienstelijk kunstenaar. Haar werk was 55 jaar niet in het openbaar te zien, tot een expositie in Paleis Het Loo in 2006. 

In de uitgebreide catalogus ook werk met de duinen in Wassenaar en Scheveningen als lijdend voorwerp. De Ruygenhoek, dat na het overlijden van Wilhelmina onder andere werd gebruikt als vakantiehuis voor personeel van de paleizen Soestdijk en het Loo, ging in 1983 door een brand totaal verloren. Eind jaren negentig werd ook de vroegere bewakingspost en portierswoning die bijna in de schaduw van de watertoren stond, gesloopt. Het enige dat ter plaatse aan de jarenlange koninklijke aanwezigheid herinnert, is het ‘Wilhelminapaadje’ dat destijds een private toegang tot het nabijgelegen strand vormde. En thans natuurlijk het afgebladderde raamwerk dat in het tijdelijke museum van Dunea hangt. Zonder kroontje of koninklijk monogram maar wel met een mooi verhaal.