Huis accepteren, is tuin accepteren

Ik ben bewoner van een huurwoning in Oostdorp en ik woon hier sinds 2006. Een van de redenen dat ik voor zowel deze woning als deze omgeving heb gekozen, is het gegeven dat er veel groen in de wijk is (en de directe omgeving). Gezien de toenemende weerstand van groepen mensen waar het gaat om het accepteren van groen in de woonomgeving, zou ik graag een volgend voorstel doen:

Wanneer mensen een huis krijgen aangeboden wordt het misschien voor alle partijen wat gemakkelijker om er de volgende mededeling aan toe te voegen:‘Dit is uw nieuwe woning. 

Deze staat in een groene omgeving. Houdt u daar rekening mee! Het zou kunnen dat u dit groen als overlast zult ervaren! Conform het beleid van de gemeente wordt dit niet verwijderd! Maar realiseert u zich wel, dat dit groen onderdeel is van onze bakermat die ervoor zorgt dat wij op deze aarde een bestaan kunnen hebben.’

Hieronder volgt de beweegreden van mijn voorstel en de onderbouwing.

Wat is een tuin

Iemand zei laatst: ‘Vraag een kind een tuin te tekenen, en er verschijnen bloemen, gras vogels, planten en bomen op het papier.’Defenitie van ‘tuin’ volgens o.a. het woordenboek van Van Dale; ‘Stuk grond, meestal bij een huis, waar bloemen, planten en bomen groeien’.

De nieuwe huurder

Het is bekend dat de woningnood momenteel groot is. En, dat – zeker in het geval van sociale huurwoningen – mensen niet altijd in de situatie zijn om te kiezen waar ze het liefst willen wonen, en dat verhuurders geen onbeperkt keuzeaanbod hebben. En het is begrijpelijk, dat het ineens hebben van een tuin, onwennig kan zijn, en activiteit en beschikbare tijd veronderstelt, en dat veel mensen dat misschien niet hebben, zeker als je alleen woont zoals de meesten in deze wijk. Ik begrijp, dat je mensen niet kunt verplichten (zo lijkt het althans) om hun tuin te onderhouden op een manier waarbij de natuur de leidende factor is. En het is natuurlijk ook onmogelijk om mensen – die bij het accepteren van een woning de daar bijbehorende tuin eigenlijk niet willen accepteren – in een flat te stoppen. 

Maar, het lijkt mij dat het kan helpen wanneer er bij het aanbieden van een woning wordt verteld, dat het iedereen vrij staat om binnen grenzen met zijn/haar tuin te doen wat hij/zij wil. Als mensen stenen willen? Ok, maar hen moet duidelijk zijn, dat die keuzevrijheid ook geldt voor mensen die een groene tuin willen, en dat dat, net als de bomen in het openbare groen, bepaalde consequenties voor omwonenden met zich mee brengt. Het lijkt mij dat mensen die een huis in een groene buurt/omgeving accepteren, ook de omgeving moeten accepteren. En wat al helemaal achterwege moet blijven, is om daar tegen in opstand te komen. Zeker niet wanneer het passanten betreft; daarmee wordt bedoeld, bewoners die na een relatief korte periode weer vertrekken.

De onevenredige verdeling van de problemen

Ik heb echter sterk het idee dat steeds meer mensen natuur als vervelend of hinderlijk ervaren. Je krijgt de indruk dat natuur als ‘opdringerig’ wordt gezien, want het groeit, breidt zich (ongecontroleerd) uit, en in een tuin moet je dat bijhouden. En een hoop mensen willen dat tegenwoordig niet meer, om de meest uiteenlopende redenen. En zo is er geleidelijk aan iets heel vervelends ontstaan, namelijk dat mensen die een stenen tuin hebben, last hebben van de groene tuin ernaast of even verderop in de omgeving. Het wordt soms zelfs zo gebracht, als iets dat er onverwacht ineens blijkt te zijn, en het de schuld van de ander is, terwijl dit al jaren de gang van zaken was: Overhangende takken, bladval, katjes, ‘onkruid’ tussen de tegels, groene stenen, schaduw, vogelpoep, insecten etc. Het zijn juist de dingen waarvoor die mensen in de eigen ‘tuin’ nou eenmaal geen planten etc. willen, maar stenen. Al met al: Dit kunnen we beschouwen als een probleem op individueel niveau. 

Maar nu het probleem dat ons in feite allemaal aangaat, dus op collectief niveau

De ‘overlast’ die de stenen tuin geeft lijkt in eerste instantie alleen visueel. Maar de problemen van de verstening van Nederland zijn alom bekend, en dan heb ik het over de problemen in geval van teveel water dat in korte tijd moet worden afgevoerd. En de hitte die in warme zomerperioden flink hoger kan oplopen, wordt vastgehouden en kan simpelweg niet zo snel meer weg. Voeg daarbij het gegeven dat het leven van vogels en insecten in het gedrang komt doordat de natuur steeds verder wordt teruggedrongen, en we komen aan thema’s die worden bestudeerd bij grote maatschappelijke organisaties en tenslotte een rol gaan spelen in de nationale en internationale politiek.

Zoals het was, en wat de nieuwe invulling bracht

Als huurder ben ik er een groot voorstander van dat iedereen met zijn/haar ‘tuin’ kan doen wat hij/zij zelf wil, zij het binnen bepaalde grenzen. Ik herinner mij van de eerste jaren dat ik hier woonde, dat het uitzicht vanuit het achterraam van mijn slaapkamer een beeld was van een oase van groen, van verzorgd groen. De afzonderlijke tuinen van de diverse huizen werden gescheiden door beplanting, meestal in de vorm van een lage heg. In de loop van de jaren hebben we echter gezien hoe de ene tuin na de andere door nieuwe bewoners werden omgetoverd in een tegelplein omheind door een manshoge houten schutting. Het was wonderbaarlijk met wat voor een ijver de eens zo mooie en verzorgde tuinen in afvalbakken werden geperst en afgevoerd. De bedoeling is waarschijnlijk dat men een onderhoudsvrij ‘straatje’ achter het huis heeft, wat alleen dienst doet voor recreatieve invulling bij zomers weer. Dus een klein deel van het jaar.De redenen om tegels achter je huis te hebben in plaats van een ‘groene’ tuin kunnen voor degenen die dat kiest legitiem zijn: geen last van inlopen met vuile schoenen, geen bladeren in de herfst, geen schaduw op ongewenste plekken, geen onderhoud (wat inderdaad af en toe best lastig is), geen uitgaven voor gereedschap en beplanting, meer ruimte voor meubilair, scootertje, zwembadje, opberghok, barbequeset, enorme terrasparasols, terrasverwarming, tuinverlichting, plastic ‘planten’ in plastic potten etc. etc. Dat is allemaal prima en gevolg van het feit van de keuzevrijheid die we allemaal hebben. (Overigens kan een verhuurder natuurlijk wel de grenzen daarvan bepalen.)Maar gebleken is dat het daar niet bij blijft met het streven naar kaalslag. Ik heb al langere tijd uit de woorden van bepaalde bewoners in de buurt indirect kunnen opmaken, dat natuur en groen hen totaal niet interesseert, en ingeval de natuur te nadrukkelijk aanwezig is, deze als zeer hinderlijk wordt ervaren. Gelukkig blijkt dit een kleine minderheid te zijn. Op dit moment is de situatie zo, dat er wordt gezinspeeld op het weghalen van heggen en van (decennia oude) bomen vanwege de bladval. Het gemak en de onverschilligheid die daarmee gepaard gaan, verraden een onnadenkendheid die voortkomt uit een gemaksgeöriënteerde levenshouding, die ervan uitgaat dat je alles naar je hand kunt zetten en dat alles maakbaar is. Dat is de omgekeerde wereld. Deze mensen moeten niet in een tuindorp wonen als Oostdorp – met haar karakteristieke invulling en aankleding – maar in een flat of in een deel van Wassenaar (of een ander dorp/andere stad) waar groen niet of minder nadrukkelijk – of zo ‘dwingend’ – aanwezig is.

Acceptatie is noodzaak

In een tijd waarin de natuur enorm in de knel is gekomen, kunnen er van mensen eenvoudige offers worden gevraagd, die ertoe bijdragen het weinige wat er nog is (en is rap tempo minder wordt) te beschermen, of toch in ieder geval bewust te accepteren. Dat kan op een passieve manier, we hoeven niet allemaal boomknuffelaar te worden. Het begint bij het besef dat we er zelf deel van uitmaken en dat het HET ENIGE IS waardoor er leven op aarde mogelijk is.

W. Hendriks
Oostdorp