Vrienden van de Warenar

Vorige week donderdag vulde de grote zaal van de Warenar zich met een groot aantal belangstellenden voor het verhaal van wethouder Zoutendijk over de toekomst van de Warenar. Een avond georganiseerd door de Vrienden van Wassenaar. De wethouder werd vergezeld door de projectleider Herbestemming Warenar, Caroline Taets en architect Jorrit Mulder.

Door Ad Zopfi

Ommezwaai ten opzichte van eerdere plannen
De voorzitter van de Vrienden opende met een welgemeend ‘goed luisteren’ en ‘de Warenar is ook van ons’. De Vrienden vergaderen er immers vaak en houden er verkiezingsbijeenkomsten. In zijn inleiding legde de wethouder de nadruk op maatschappelijke en culturele waarden van de Warenar. Die spelen voor hem een grotere rol dan de financiën. De architect begon zijn verhaal met de cultuurhistorische waarde van de Warenar. In het perspectief van de discussies in het recente verleden een hele ommezwaai. Nog niet zo lang geleden waren sloop van onderdelen, grote verbouwingen en uitbreidingen nog nadrukkelijk in beeld. Nu ging het over terugbrengen van de oorspronkelijke indeling en details. Het kan verkeren. Wat niet veranderd is, is dat op korte termijn weinig gebeurt. De plannen die nu zijn gepresenteerd vergen nog wel anderhalf jaar uitwerking en vervolgens een of twee jaar uitvoering. Op de vraag wat dat betekent voor huurders en het theater werd geantwoord dat ‘tijdens de verbouwing de verkoop zoveel mogelijk doorgaat’. In deze fase valt daarover ook nog weinig te zeggen, maar het is zeker een punt om rekening mee te houden.

Drie varianten
De architect presenteerde drie varianten. Waaronder een variant waarin de oorspronkelijke zaal van het patronaatsgebouw in aangepaste vorm terug komt op de plek waar nu de garderobe, toiletten en trappenhuis zijn gesitueerd. Dat gaat ten koste van de balletschool op de 1e verdieping. In een andere variant kwam er in plaats van de hoge zaal wel een nieuwe tussenvloer. Ook voor het ‘voorhuis’ had hij voorstel, waarbij de oorspronkelijke indeling wordt teruggebracht. Het museum zou in het voorhuis of op zolder kunnen komen. Willen we over twee of drie jaar de nieuwe Warenar kunnen gebruiken dan moet de besluitvorming in de raad over de plannen en de investering de komende maanden soepel verlopen. De zaal was vooral kritisch. De kritiek richtte zich o.a. op ‘onnodig’ grote en dure ingrepen.

Warenar enige optie voor museum
Tegenover een kritische zaal bleef de wethouder volhouden dat het museum een vast onderdeel van het programma is en dat dit ook een financieel passend plaatje oplevert. De exploitatie van het museum baarde iedereen, behalve de wethouder, zorgen. Kleine lokale musea hebben het overal moeilijk, in financiële zin en qua bemensing. In Wassenaar is nog geen animo onder burgers om de schouders onder een museum te zetten. De wethouder benadrukt dat dit voorlopig de enige en laatste kans is om een museum te realiseren. Alternatieven zijn overigens niet onderzocht.

Onduidelijkheid over exploitatie
De exploitatie van het geheel bleef vooralsnog in nevelen gehuld. De investeringen liggen tussen € 5,2 en € 5,8 mln, afhankelijk van de variant. Van deze investeringen heeft € 3,5 mln betrekking op achterstallig onderhoud/verbetering en € 1,2 mln op verduurzaming. Er werd ook een overzicht van gemeentelijke exploitatiekosten getoond. Daarin zijn kosten en baten gesaldeerd gepresenteerd, als een gemiddelde over de gehele exploitatieperiode. Daardoor valt er weinig van te zeggen. De suggereren dat de lasten voor de gemeente nauwelijks toenemen. De wethouder benadrukte de betrouwbaarheid van de berekeningen en de juistheid van de cijfers. Op vragen waarom subsidie voor het theaterprogramma als dekkingsmiddel voor de kapitaallasten werd ingezet en wat precies de bijdrage (lees huur) zou zijn die in deze cijfers vanuit de exploitatie van de Warenar naar de gemeente zou kunnen vloeien, bleven antwoorden uit. De exploitatie van het museum was voor de wethouder ook geen probleem omdat die in de totale exploitatie verwerkt wordt. In het plaatje van de wethouder lijkt de Stichting Beheer Warenar de partij die in beginsel voor de financiële exploitatiekosten en – risico’s opdraait. Dat er sprake is van enige animositeit tussen wethouder en stichting is in dit licht niet vreemd. Ze zullen er uiteindelijke samen uit moeten komen, wil dit project succesvol verlopen. Opvallend is dat er nog geen organisatiemodel/businessplan voor het museum ligt terwijl de tijdens de presentatie wordt gesteld dat het financiële plaatje klopt en de baten voldoende zullen zijn om de kosten te dekken.

Accommodatiebeleid
Met het Van Heeckerenhuis als voorbeeld, werd de wethouder vanuit de zaal aangesproken op het in onderlinge samenhang zien van plannen voor verschillende gemeentelijke gebouwen, hun functie en gebruikers. Daarbij ging het o.a. over ‘kostendekkende’ en ‘betaalbare’ huren. Voorlopig kijkt de gemeente per object. De wethouder kondigde wel een nota accommodatiebeleid aan.

Participatie en samenwerking
De afsluiter vanuit de buurt ging over participatie en samenwerken. Dat begint met inventariseren wat betrokkenen belangrijk vinden. Op basis daarvan wordt een programma van eisen gemaakt en volgt de invulling. Nu lijkt de omgekeerde weg te zijn bewandeld al vond de architect dat niet. In zijn ogen is dit niet meer dan onderzoek naar inpassingsmogelijkheden. De zaal vond dat de plaatjes en toelichting iets anders suggereerden. Het is jammer dat een proces van enkele maanden niet meer heeft opgeleverd en dat ‘inspraak’ nog moet volgen. Het proces richting de gemeenteraad suggereert dat het richting besluitvorming gaat. Het is volstrekt onduidelijk of daarbij op enig moment ruimte is voor een expliciet ja of nee over het museum op basis van een businessplan.

Al met al een interessante avond. Niet alleen vanwege de informatie die werd gedeeld, maar vooral vanwege het kijkje in de keuken waar dit project tot stand moet komen. Over het algemeen is een (eenmalig) investeringsbesluit qua financiering en besluitvorming nog wel haalbaar. Aandacht voor de exploitatie is vaak een zorg van morgen. En daar gaat het vaak mis. Op deze avond bleef zicht op (de risico’s van) de exploitatie nagenoeg geheel uit. Bij Vrienden kom je daar nog wel mee weg. Bij de gemeenteraad waarschijnlijk niet.