Vingers aflikken bij Grand Dessert tentoonstelling

Het Kunstmuseum Den Haag trakteert bezoekers vanaf de laatste week van november tot en met 6 april op een tentoonstelling om van te smullen: Grand Dessert. Onder de sprankelende leiding van gastconservator Janny van der Heijden, bekend van Heel Holland Bakt, wordt het dessert in al zijn vormen getoond.

Door Loes Rietvelt

Het is een boeiende mix van historische objecten, kunstwerken, korte films en boeiende verhalen dompelt deze expositie je onder in de rijke en smakelijke wereld van zoetigheid. De expositie benadrukt niet alleen de visuele pracht van desserts, maar biedt ook een kritische blok op de herkomst van suiker en de rol van slaverij in de productie. Daarnaast zijn er interactie-elementen zoals geurervaringen en een kinderzaal, wat het aantrekkelijk maakt voor bezoekers van alle leeftijden. Kortom, een perfecte balans tussen bewondering voor de kunst van desserts en een besef van de complexe geschiedenis erachter.

De term “dessert” komt van het Franse woord deservir, wat “afruimen” betekent. Na de hoofdgerechten werd in vroegere tijden de tafel opnieuw klaargemaakt voor een spectaculaire finale: het grand dessert. Dit moment was een uiting van overvloed en verfijning, vaak bestemd voor de elite. Deze traditie wordt op prachtige wijze belicht in de tentoonstelling, met een rijk gedekte tafel die een koninklijk buffet voorstelt. Heel oude menukaarten, antieke puddingvormen en zorgvuldig bewaarde kookboeken brengen het verleden tot leven. Een van de blikvangers van de tentoonstelling is een zaal gevuld met kunstig vervaardigde puddingvormen, verder zijn er nagerechten van eenvoudige ontwerpen tot indrukwekkende exemplaren die eruitzien als ware kunstwerken. Ook is er een buffet met minutieus nagemaakte toetjes, die bijna te mooi zijn om waar te zijn. Elk detail, van glinsterende suikerbloemen tot de perfecte glazuurlaag, toont vakmanschap en toewijding van de makers. Het is een ode aan de creativiteit die bij het bereiden en presenteren van desserts hoort. 

Naast alle heerlijkheden aan desserts verkent Grand Dessert ook de schaduwzijde van de geschiedenis. Een deel van de tentoonstelling is gewijd aan de oorsprong van suiker en chocolade, met een nadruk op de rol van tot slaaf gemaakten. Door deze belangrijke historische context toe te voegen, nodigt de tentoonstelling bezoekers uit om verder na te denken over de zoete lekkernijen die we vaak als vanzelfsprekend beschouwen. De samenwerking tussen Janny van der Heijden en hedendaagse kunstenaars geeft een extra dimensie aan de tentoonstelling. In video’s gaat Janny in gesprek met kunstenaars waarvan werk in Grand Dessert te zien is. Eén van de meest intrigerende installaties is een video van bewegende jellies, die hypnotisch wiegen en glanzen. Daarnaast zijn er schilderijen van rijkelijk gevulde tafels met fruit, gebak en andere lekkernijen, die een link leggen tussen kunst en culinaire tradities. 

Een bijzonder aspect van de tentoonstelling is de aandacht voor familie-erfgoed. Kookschriften, doorgegeven van overgrootmoeder op dochter, en prachtig gebonden kookboeken tonen hoe recepten en technieken generaties lang gekoesterd zijn. Deze objecten vertellen verhalen van familietradities en de evolutie van smaken. Grand dessert biedt meer, de geur van desserts kan letterlijk worden opgesnoven. Leuke bijkomstigheid, de lekkernijenverzameling is ook heel geschikt voor jonge kinderen. Er is een speciale kinderzaal ingericht waar zij niet alleen kunnen kijken, maar ook voelen.

Bezoek Kunstmuseum Den Haag en laat je meeslepen door deze heerlijke reis door de geschiedenis van het toetje. Of je nu van pudding, taart of kunst houdt, Grand Dessert heeft voor iedereen iets bijzonders in petto en dankzij de persoonlijke touch van Janny van der Heijden in de vorm van de vele video’s, wordt het geheel op charmante wijze aan elkaar gesmeed.