Streep door windmolens bij Valkenburgse meer; noodzaak lokale energie opwek blijft

Onlangs werd bekend dat het niet mogelijk is windmolens te plaatsen bij het Valkenburgse meer. Er is onvoldoende ruimte. Wellicht een opluchting voor velen. Maar achter deze mededeling zit veel meer. Het plaatsen van deze windmolens is een onderdeel van de energiestrategie van de regio Holland Rijnland.

Door Ad Zopfi

In 2014 spraken de provincie en de gemeente Katwijk af dat de gemeente verantwoordelijk zou zijn voor het realiseren van windmolens bij het Valkenburgse Meer. In 2023 droeg Katwijk deze taak terug over aan de provincie, omdat er geen mogelijkheden bleken te zijn. De provincie liet dit recent opnieuw onderzoeken, met dezelfde uitkomst. Hierdoor kunnen Katwijk en Valkenhorst niet profiteren van stroomopwekking uit de eigen buurt en zal er elders in de regio Holland Rijnland gezocht moeten worden naar plekken voor meer windmolens of zonnepanelen.

Het onderzoeksrapport kent een voor Wassenaar pikant detail. Als er al plek zou zijn voor een (kleine) windmolen bij het Valkenburgse meer dan is dat uitgerekend een stukje Wassenaars grondgebied. Maar die plek is gereserveerd voor zandwinning. De kostprijs van de opgewekte energie is bij een kleine molen ook (te) hoog.

Windenergie levert een belangrijke bijdrage aan de doelstellingen voor duurzame elektriciteit. Dat het plan niet door kan gaan, komt slecht uit omdat de energievraag juist toeneemt. 

Holland Rijnland zit pas op 20% van de ambitie om in 2030 zelf 1,14 TWh (terawattuur) regionaal op te wekken. Provincie en regio moeten samen op zoek naar een alternatief. Dat zal niet eenvoudig zijn, mede omdat de bezwaren tegen windmolens toenemen.

Met windmolens voor de kust is de discussie in onze regio over windenergie vooralsnog deels buiten beeld gebleven. Dat zijn overigens landelijke windparken en staan dus los van de afspraken over regionale of lokale opwek.

Naast wind-, zonne-energie, energiebesparing en warmtenetten is uitbreiding van de energie-infrastructuur nodig om in de stijgende stroomvraag te voorzien. Zelfs met energiebesparing en warmte uit de eigen regio blijven deze uitbreidingen noodzakelijk.

Het blijft ook nodig op regionaal/lokaal niveau na te denken over meer energie opwek, met behulp van o.a. zonnepanelen en windmolens. Grootschalige opslag van energie kan opstoppingen op het elektriciteitsnet voorkomen.

De regio Rotterdam-Haaglanden heeft in de regionale energiestrategie opgenomen kansen te zien om 2,8-3,2 TWh duurzaam op te wekken. Het landschap is heel belangrijk en daarom wil de regio vooral zonne-energie op daken, parkeerplaatsen, waterbassins en langs spoorwegen.

De gemeente Wassenaar heeft in het verlengde van de regionale strategie een lokale strategie vastgesteld. Daarin is aangegeven dat de lokale opwek tot 2030 vooral gericht is op zonnepanelen op grote daken. Daar heeft de Wassenaarse Energiecoöperatie, een particulier initiatief, een belangrijke rol in. 

Daarnaast is kleinschalige energieopwekking in ons dorp een belangrijk onderdeel van de strategie. Of dat toereikend is moet blijken. Netwerkcongestie kan hierbij een factor worden. Evenzo landelijk beleid inzake terug levering van energie. Lokale energie opslag, zoals recent gerealiseerd bij de nieuwe sporthal, kan een oplossing bieden.

Zo’n mededeling over het niet doorgaan van windmolens maakt ons weer alert op de opgaven die er liggen. Evenzo dat oplossingen niet gemakkelijk voorhanden zijn. En we op kleine schaal daar zelf een rol in hebben.