Een verantwoorde begroting vraagt om keuzen

Op 4 oktober heeft de gemeente Wassenaar de begroting voor 2025 gepresenteerd. Voor gemeenten is financieel zwaar weer op komst. Vooral door bezuinigingen op de bijdragen van het Rijk met ingang van 2026; het ‘ravijnjaar’. In deze krant is daar al eerder over geschreven. Een grote meerderheid van gemeenten kampt met dit probleem. Dit vraagt om keuzen. Een paar daarvan hebben we besproken tijdens een ontmoeting in de bibliotheek, een belangrijke voorziening in Wassenaar, met de verantwoordelijke wethouder, Laurens van Doeveren.

Door Ad Zopfi

De wethouder is direct duidelijk over de insteek bij deze begroting. “Ondanks de onzekere en uitdagende financiële vooruitzichten door bezuinigingen vanuit het Rijk, blijft de begroting voor 2025 sluitend en heeft het college al veel maatregelen genomen om het ravijnjaar op te lossen. Om de tekorten op te vangen wordt bezuinigd, onder andere op ‘eigen’ kosten zoals inkoop en externe inhuur. Daarnaast blijft het gemeentebestuur investeren in een levendig en groen Wassenaar.”

De begroting is mede sluitend omdat de inkomsten van de gemeente uit heffingen zijn verhoogd. Bij de bespreking van de Kadernota -waarin 5 miljoen euro aan tekort wordt opgelost dankzij tal van maatregelen- in juni is daar al uitvoerig over gesproken en geschreven. Naast een inflatiecorrectie stijgen gemeentelijke belastingen. De bijdrage van het Rijk neemt na 2026 jaarlijks wel iets toe, maar met minder dan de inflatie. Bovendien is er sprake van taakverzwaringen voor gemeenten, waar geen of onvoldoende extra middelen van het Rijk tegenover staan. Het rioolrecht en de afvalstoffenheffing stijgen en heffingen worden maximaal kostendekkend gemaakt. De wethouder: “Wij hebben bewust gekozen voor een evenwichtige aanpak om te voorkomen dat bepaalde groepen onevenredig worden getroffen door de bezuinigingen. Samen dragen we de lasten, en wij doen dat op een manier die evenwichtig is en waarbij geen enkele groep door het ijs zakt. Ik ben er ook trots op dat belangrijke voorzieningen als het zwembad, de sporthal of de bibliotheek hier niet dichthoeven”

Evenals in 2024 is er sprake van een klein saldo voor alle structurele uitgaven. Voor incidentele uitgaven zoals sanering van de grond van de gemeentewerf wordt wel geld uit de reserves voorgesteld. De opbrengst bij verkoop van deze grond voor woningbouw zorgt dan weer voor forse incidentele inkomsten. In 2024 was de onttrekking uit de reserves € 2,4 mln. en in 2025 is de onttrekking uit de reserves begroot voor € 1,5 mln. Ook in 2026 is rekening gehouden met zo’n bijdrage vanuit de reserves. De wethouder: “In 2025 betreft dit vooral bestemmingsreserves, ofwel posten waarvoor in het verleden geld opzij is gezet. De algemene reserve bedraagt in 2026 zo’n  € 51 mln., waarvan € 8 mln. als weerstandsvermogen is aangemerkt. De financiële positie van de gemeente blijft daarom sterk” .

Dienstverlening en goede voorzieningen komen inwoners ten goede. Daarom investeert de gemeente in voorzieningen zoals scholen, sport, bibliotheek, zwembad en theater. Dergelijke investeringen versterken ook de vermogenspositie van de gemeente. Gemeenten die niet investeren ‘verarmen’. De wethouder: “Investeringen dragen bij aan de leefbaarheid en vitaliteit van Wassenaar. Denk aan voorzieningen zoals sportaccommodaties, kwalitatief onderwijs, en aantrekkelijke woonprojecten die bijdragen aan het welzijn van onze inwoners en de aantrekkelijkheid van het dorp. Zo blijft Wassenaar een fijne gemeente om in te wonen, te ondernemen en te recreëren. Dat is belangrijker dan het geld op de bank te stallen.”

In gemeenteland zijn de financiële marges klein. De maatschappelijke opgaven zijn groot en worden in de meeste gevallen door alle politieke partijen (h)erkend en onderschreven. Er is weinig aanleiding voor grote, principiële verschillen in standpunten. In het verleden is het in Wassenaar vaak gegaan over financiën als een bedreiging voor de zelfstandigheid van de gemeente. We mogen gerust aannemen dat de provincie als toezichthouder dan vooral naar de bestuurscultuur kijkt.

Het is in deze tijden met een bezuinigende Rijksoverheid en kostenstijgingen als lokale overheid lastig om over de jaren heen een consistent financieel plaatje te presenteren. In die zin is de begroting een momentopname. Het moet natuurlijk wel een verantwoorde momentopname zijn. Daar is de wethouder van overtuigd. “Met deze begroting blijven we binnen de kaders die de provincie als financiële toezichthouder hanteert en blijft Wassenaar stabiel. We zullen blijven investeren in Wassenaar, maar altijd binnen de kaders van een sluitende begroting. Dat is de randvoorwaarde voor goed bestuur.”

De begroting wordt dinsdag 5 november a.s. behandeld in de gemeenteraad. Gelet op de verhoudingen binnen de gemeenteraad mag een pittig debat worden verwacht.