Herdenking Haagsche Schouw

Afgelopen zaterdagmiddag werd voorafgaande aan de Nationale Dodenherdenking de strijd om de brug bij de Haagsche Schouw, die in mei 1940 deel uitmaakte van de Slag om de Residentie, op indrukwekkende wijze herdacht bij het oorlogsmonument aan de Haagsche Schouwbrug. De gevechtshandelingen op en rond de brug over de Oude Rijn waarbij tientallen veelal zeer jonge Nederlandse rekruten om het leven kwamen, maken onlosmakelijk ook deel uit van de Wassenaarse oorlogsgeschiedenis.

Door Jos Knijnenburg

De huidige A44 liep tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit Wassenaar via de brug bij de Haagsche Schouw noordwaarts. De oeververbinding vormde destijds ook een vitale schakel in het tracé van de Gele Tram die Den Haag via Wassenaar met Leiden verbond. De Slag om de Residentie, waarbij de Duitsers massale luchtlandingen uitvoerden op en rond de luchthavens rondom Den Haag, om te pogen in één klap alle weerstand te breken door de regering, het leden van het Koninklijk Huis en het opperbevel van de strijdkrachten gevangen te nemen, werd deels ook in Wassenaar gestreden. Niet alleen kwamen Duitse parachutisten die het vliegveld Valkenburg moesten innemen ook in Wassenaar Noord aan de grond, maar ook kwamen Nederlandse soldaten vanuit Wassenaar in actie om de bezetters partij te geven. 

Niet alleen het vliegveld was voor de Duitsers belangrijk, maar ook de autoweg tussen Den Haag en Amsterdam, waarbij de brug over de Oude Rijn ter hoogte van de Haagsche Schouw een strategische sleutelrol vervulde. De thans Leidse brug vormde destijds een verbinding tussen het grondgebied van Oegstgeest aan de noordzijde en Voorschoten aan de zuidkant. Naast de burgemeesters van Leiden en Valkenburg zijn het dan ook de eerste burgers van Voorschoten en Oegstgeest die jaarlijks de herdenking bij de Haagsche Schouw bijwonen (zie bijgaande foto). 

De Stichting Dodenherdenking Leiden slaagt er vrijwel elk jaar in om een prominente spreker aan de gastenlijst toe te voegen. Eerder waren dat politiek leiders zoals oud NAVO-topman Jaap de Hoop Scheffer en voormalig minister van Defensie en VVD-kopstuk Joris Voorhoeve die het woord voerden tijdens eerdere edities van de herdenking bij de Haagsche Schouw. Afgelopen zaterdagmiddag hield de voormalige luitenant-generaal en oud-commandant van de Nederlandse strijdkrachten, Mart de Kruif als hoofdspreker een gloedvol betoog. Hij schroomde daarin niet om de oorlogsgebeurtenissen bij de Haagsche Schouw en de huidige gespannen situatie in Europa die inmiddels tot een totaal andere visie op Defensie heeft geleid, moeiteloos aan elkaar te smeden. 

Mart de Kruif, die tijdens zijn militaire loopbaan ook optrad als leider van de internationale NAVO-alliantie in Afghanistan, werd de afgelopen jaren één van de bekendste duiders in de media als het gaat om de stand van zaken aan frontlinies of analyses van gevechtssituaties. Maar niet alleen De Kruif maakte zaterdag indruk. Traditiegetrouw worden de namen van alle gesneuvelden bij de Haagsche Schouw tijdens de jaarlijkse herdenking één voor één genoemd door iemand die een bijzondere relatie heeft met de hier omgekomen soldaten. Een eervolle taak die zaterdag deels door de jonge Tim van Aalst mocht worden uitgevoerd, een rechtstreekse nazaat van de moedige majoor Mulder, die als commandant van het 22e Depotbataljon, een cruciale rol vervulde bij de herovering van de Haagsche Schouw op de Duitsers. En zo verbonden Mart de Kruif en de jonge Tim aan de Haagsche Schouw het verleden en heden aan elkaar.