‘House of Cards’ in Wassenaar

Het was niet de inhoud die het debat over het Centrumplan in de gemeenteraad van 19 december bepaalde. Centraal stonden het afgedwongen vertrek van VVD-raadslid Monique van Deursen waardoor het voorstel geen meerderheid kreeg, de audio-opnames gemaakt tijdens een bijeenkomst van de Vrienden van Wassenaar en vergeefse pogingen van wethouder van Doeveren om de oppositiepartijen Groen Links en Lokaal Wassenaar achter zijn plannen te krijgen. Vervolg op 16 januari.

Door Jan H. de Roij

Al dagenlang was er achter de schermen overleg tussen partijen over de positie van Monique van Deursen (VVD) in dit debat. Heeft zij als eigenaresse van een pand in het centrum een zodanig belang bij de besluitvorming over het Centrumplan dat zij moet afzien van deelname aan het debat en de stemming? Het was dan ook niet verrassend dat Jeroen Gankema (LW) het debat opende met deze vraag. Uit juridisch advies zou blijken dat als een Raadslid direct of ‘middelijk’ betrokken is bij een onderwerp hij zich moet onthouden van de beraadslagingen en deelname aan de stemming. Henri Hendrickx (HvW) voegde daaraan toe dat alleen het Raadslid beslist over al dan niet deelname; niet-deelname kan niet worden afgedwongen. Maar er kan dan wel een situatie ontstaan waarin het besluit uiteindelijk voor vernietiging wordt voorgedragen. Charlotte Rogge (VVD) betoogde dat er geen sprake is van belangenverstrengeling en mw van Deursen de fractiediscipline op dit onderwerp volgt. Toch vroeg zij een schorsing aan voor fractievoorzittersoverleg. Toen iedereen weer zijn plaats had ingenomen, bleef de stoel van Monique van Deursen leeg. Later bleek uit een persbericht van de VVD dat zij was afgetreden als gemeenteraadslid. Vanwege “aantijgingen van de oppositie” kon zij niet anders dan haar werk neerleggen.

Afgezien van dit persoonlijke drama voor dit door de hele Raad gewaardeerde gemeenteraadslid, ontstond door ‘de lege stoel’ voor wethouder Laurens van Doeveren een politiek probleem. De stemverhouding tussen coalitie en oppositie was plotseling 10 – 10 geworden. Wilde hij tijdens de raadsvergadering een meerderheid achter zijn voorstel krijgen, had hij een deel van oppositie nodig. Hij deed dan ook zijn uiterste best om te bewegen in de richting van GroenLinks en Lokaal Wassenaar. Voor Sonja Hibbert (GL) niet genoeg. Volgens haar zijn in het huidige plan, dat 7 jaar oud is, recreatiespreiding, mobiliteit en klimaatbestendigheid onvoldoende uitgewerkt. Er zijn wel intenties, maar geen concrete plannen - en geld - om bijvoorbeeld het toerisme in Meijendel terug te dringen. Ook wilde zij niet meestemmen met een motie van Saskia Ettema (CDA) die pleitte voor de inrichting van een bezoekerscentrum als toegangspoort voor de Hollandse Duinen. De fractievoorzitters van de coalitie deden vooral hun best om Jeroen Gankema (LW) over te halen voor het plan te stemmen, want hij zou “op de wip zitten”. Hij vond het plan echter te breed en te duur. Bovendien is hem gebleken dat niet alle ondernemers in het winkelgebied het plan omarmen. Opmerkelijk was dat voor beide partijen de beweging in hun richting zijdens de wethouder in zijn antwoord geen reden was om een tweede termijn in de beraadslagingen te gebruiken om tot ‘een deal te komen’. Men had geen behoefte aan een tweede termijn.

Het gevolg was dat toen het plan in stemming werd gebracht bleek dat 10 oppositieleden tegen stemden en de coalitiepartijen voor, maar vanwege de ene lege VVD-zetel waren dat ook 10 stemmen. Het gevolg is dat op 16 januari het voorstel opnieuw in stemming zal worden gebracht en dan zal de VVD de lege zetel ongetwijfeld gevuld hebben.

Het debat werd verder overheerst door de ‘Hendrickx-tapes’. Zowel Henri Hendrickx (HvW) als Jeroen Gankema (LW) vroegen zich af of er toezeggingen zijn gedaan richting de pandeigenaren die financieel bijdragen aan het Centrumplan. De wethouder had in de Commissievergadering verklaard dat dat niet het geval is. Hendrickx haalde de wethouder echter aan die bij een bijeenkomst van de Vrienden van Wassenaar verklaard zou hebben dat men bij de vergunningverlening ruimhartiger zal zijn en meer in de meewerkstand. Volgens de fractievoorzitter van Hart voor Wassenaar kan dat niet, omdat men gebonden is aan het bestemmingsplan. Hij verklaarde de uitspraken van de wethouder “op tape te hebben”. Hendrickx verklaarde dat niemand van zijn fractie de audio-opnames had gemaakt. Hij weigerde echter te zeggen wie dan wel. De fractievoorzitters, mw Ettema, Krabbendam, van Smirren en mw Rogge zetten grote vraagtekens bij deze handelswijze en vroegen zich af of dit juridisch wel kan. Wethouder van Doeveren herhaalde in een reactie dat wat hij tijdens de bijeenkomst van de Vrienden op een vraag van Pesman had geantwoord, namelijk dat de pandeigenaren die bijdragen niets ‘terugkrijgen’. Hij heeft uitleg gegeven over het ruimtelijke beleid en hoe hij voornemens is de leegstand aan te pakken. Hendrickx had inmiddels al een motie op tafel liggen. In die motie suggereert hij dat de pandeigenaren “een tegenprestatie” verwachten en dat het college derhalve alleen na instemming van de gemeenteraad verplichtingen zoals vergunningen richting hen mag aangaan. Ben Paulides (DLW) had geen goed woord over voor deze motie: “die stelt de integriteit van het college ter discussie”. In feite zou het om een motie van wantrouwen gaan. De motie zal op 16 januari in stemming worden gebracht.

Wethouder van Doeveren en de meeste Raadsleden zullen de vergadering ongetwijfeld beduusd hebben verlaten. Niet alleen vanwege de ‘Hendrickx-tapes’ en het vertrek van Monique van Deursen, maar ook omdat de kloof tussen coalitie en oppositie zo diep geworden is dat geen enkel redelijk compromis meer mogelijk lijkt.