Alle protestantse erediensten worden vanaf uiterlijk 2030 in de Dorpskerk gehouden

Na de Wassenaarse katholieken, die sinds de onttrekking van de Jozefkerk uit de eredienst en de recente stopzetting van de (nederlandstalige) eucharistievieringen in De Goede Herderkerk, alleen nog kerken in de Sint Willibrorduskerk als ‘centrale kerk’, is nu ook voor de Protestantse Gemeente Wassenaar een soortgelijke kogel door de kerk. Op dit momenten kerken de plaatselijke protestanten bij toerbeurt nog in de Messiaskerk, de Kievietkerk en de dorpskerk, maar uiterlijk 2030 zullen alle erediensten in de Dorpskerk worden gehouden.

Door Jos Knijnenburg

In de oktober/november-editie van ‘Gemeente Nieuws’, het equivalent van het katholieke maandblad ‘De Augustinus’, wordt de monumentale Dorpskerk waar over enkele jaren alle erediensten worden gehouden, bestempeld als “een huis voor iedereen”.

Het parochiebestuur van de H. Augustinus maakte in februari 2018 bekend dat de Sint Willibrordus “niet voor 2022” voor de katholieken de centrale kerk zou worden. Dat laatste bleek een goede inschatting, want uiteindelijk werd de Jozefkerk, net geen 60 jaar na de ingebruikname, op 20 maart 2022 aan de eredienst onttrokken.

Een half jaar eerder waren de handtekeningen onder de verkoopovereenkomst gezet, waarmee formeel het traject werd ingezet naar een herontwikkeling als nieuw gezondheidscentrum.

Net als bij de katholieken is de Protestantse Gemeente Wassenaar bepaald niet over één nacht ijs gegaan bij haar keuze om de toekomstige erediensten te concentreren in één kerkgebouw. De kerkenraad keek eerst zorgvuldig naar kwalitatieve criteria zoals ruimte, bereikbaarheid, toegankelijkheid, capaciteit, akoestiek en spirituele beleving.

Daarbij kwam naar voren dat de Dorpskerk met haar lange historie, het kerkhof, ruimte, centrale ligging en bekendheid in het dorp op veel aspecten het beste scoorde. Dat bleek uit een interview met kerkrentmeester Hans van Kesteren, dat Gemeente Nieuws in april van dit jaar publiceerde.

Punt was wel dat ook de Messiaskerk op veel punten goed scoorde. Ook bleek toen al dat de Kievietkerk in Zuid vanwege de beperkte capaciteit niet in aanmerking kwam als toekomstige hoofdkerk van de Protestantse Gemeente Wassenaar.

De afgelopen maand vierde juist dit gebedshuis met een uitgebreid programma het eeuwfeest, want op 24 september 1925 werd het kerkgebouw feestelijk in gebruik genomen.

De genoemde kwalitatieve criteria voor de keuze van één kerkgebouw voor alle erediensten laten natuurlijk onverlet dat bij een dergelijke, voor veel gemeenteleden emotionele beslissing, ook een meer stoffelijk argument – de financiën – een rol speelt.

In de nieuwe Gemeente Nieuws wordt daar niet omheen gedraaid. In deze tijden van maatschappelijke ontkerkelijking en teruglopend kerkbezoek hebben de financiën uiteindelijk de doorslag gegeven.

Voor de Messiaskerk, die afgelopen weekend tijdens de jaarlijkse bazaar traditioneel massaal werd bezocht, levert de verhuur aan de kinderopvang goede inkomsten op.

Voor de Kievietkerk, waar we afgelopen juli nog getuige waren van een succesvolle boekenmarkt van Amnesty, wordt in samenspraak met de buurt gekeken op welke wijze extra inkomsten mogelijk zijn. Dat gebeurt naast de opbrengsten van de zendmasten – waartoe overigens meer Wassenaarse kerktorens heden ten dage te gelde worden gemaakt – en de huiswerkbegeleiding in Zuid.

Voor de Dorpskerk geldt dat naast het kerkhof, de uitvaartdiensten en de exploitatie van de met glas overdekte koorruïne, extra opbrengsten lastiger zijn te genereren.

Duidelijk is dat een keuze voor de Messiaskerk als hoofdkerk een bres in toekomstige begrotingen zou slaan. Dat laat onverlet dat er ook met de keuze van de Dorpskerk juist daar nog wel het nodige moet gebeuren op het gebied van comfort, toegankelijkheid en sanitaire voorzieningen.

Een toekomstbestendige kerk in een gebouw dat ook nog eens als het oudste en belangrijkste monument van Wassenaar door het leven gaat, stelt belangrijke moderne eisen aan zoiets als verduurzaming.

Daarbij gaat het niet alleen om voor bezoekers ook in de winter een aangename temperatuur te kunnen realiseren waarbij ook muziekinstrumenten goed functioneren, maar ook om het voorkomen van te grote temperatuurverschillen om condensvorming tegen te gaan. Daar houden houten gewelven en orgels niet van.

Een speciale werkgroep buigt zich over de aanpassingen die nodig zijn om van de Dorpskerk “een huis voor iedereen” te maken en hoopt de opties in het voorjaar van 2026 op een rijtje te hebben.

De realisatie van de aanpassingen zal wel een paar jaar in beslag nemen.