Lange politieke voorbereiding Omgevingsvisie ging vooraf aan oproep tot deelname enquête
AchtergrondTerwijl de leden van de nieuwe gemeenteraad deze week zijn begonnen aan een intensief traject ter voorbereiding op het raadswerk in de nieuwe collegeperiode 2026 -2030, worden alle Wassenaarders uitgenodigd om deel te nemen aan een enquête onder het motto ‘Denk mee over de toekomst van Wassenaar’. Hiermee wordt feitelijk het startsein gegeven voor de uitvoering van de wettelijk verplichte participatie, die nadrukkelijk onderdeel uitmaakt van de creatie van een Omgevingsvisie die de gehele gemeente Wassenaar geldt. Een document waarop Wassenaar de komende jaren keuzes gaat maken
Door Jos Knijnenburg
Afgelopen december, helemaal aan het einde van een over twee dagen uitgesmeerde raadsvergadering, kwam de zogeheten startnotitie over de participatie voor de Omgevingsvisie op tafel in de raadszaal. Voor wie het is ontgaan, op 1 januari 2024 is de nieuwe Omgevingswet ingegaan, welke gemeenten verplicht om een Omgevingsvisie vast te stellen. Dat de nieuwe wet al zo’n twee jaar van kracht is, is wekelijks in onze krant te zien in de officiële gemeenteberichten. De vroegere gepubliceerde aanvragen voor een bouw- of kapvergunning zijn omgedoopt tot ‘omgevingsvergunningen’.
De Omgevingswet verplicht de gemeente Wassenaar om vóór 1 januari 2027 een Omgevingsvisie vast te stellen. Op de speciale pagina hierover op de gemeentelijke website is echter een raadsbesluit uit december 2025 aan te klikken waarin staat dat de raad 1 april 2027 als ‘streefdaum’ hanteert om de Omgevingsvisie voor heel Wassenaar vast te stellen. Wethouder Koetser benadrukte tijdens de raadsvergadering van afgelopen december dat er met die verlate vaststelling geen man overboord is. Tegelijkertijd kan het moment van vaststelling natuurlijk niet eindeloos worden doorgeschoven.
Dat het opstellen van een Omgevingsvisie voor een fysiek zeer grote gemeente met zeer uiteenlopende deelgebieden geen senicure is, is inmiddels wel duidelijk. Wassenaar is al in 2023 begonnen met de eerste fase van het traject Omgevingsvisie. Dat moet er uiteindelijk toe leiden dat het begrip bestemmingsplan straks definitief tot het verleden behoort.
Hoewel we met de nu gelanceerde enquête pas aan het begin van de wettelijk vereiste participatie staan, zijn de eerste contouren van het uiteindelijke doel, een Omgevingsvisie voor heel Wassenaar, inmiddels ook al op de genoemde pagina op wassenaar.nl te zien. Want bijna een jaar geleden werd als bijlage van een informatieve brief aan de raad, een ‘Eerste proeve Omgevingsvisie 2040’ gepubliceerd. Opgesteld in opdracht van de gemeente Wassenaar door extern bureau BRO.
Deze eerste proeve is echter nadrukkelijk géén concept- of ontwerp-Omgevingsvisie, maar meer een bouwsteen van het fundament van de nieuwe Omgevingsvisie. Want de proeve is blijkens de literatuuropgave (met opgesomde beleidsdocumenten waar BRO uit kon putten) gebaseerd op bestaand gemeentelijk en deels regionaal en nationaal beleid. Punt is dat het hier voor een niet onaanzienlijk deel gaat om verouderd beleid (bijvoorbeeld het coalitieakkoord uit 2023, de Economische Visie uit 2016 etcetera), maar ook om deels ontbrekend lokaal beleid (energie, klimaatadaptie en duurzaamheid om een paar thema’s te noemen).
Deze kanttekeningen bij de eerste proeve van de Wassenaarse Omgevingsvisie maken al direct duidelijk waarom het geen sinecure is om, voorzichtig gezegd, komend jaar het stuk te kunnen vaststellen. Nog sterker, de Omgevingsvisie wordt zoals we steeds vaker horen een “levend document” dat na vaststelling frequent tegen het licht wordt gehouden of het nog wel passend is.
Maar terug naar de participatie waarin ook de bewoners bij de opstelling van de Omgevingsvisie worden betrokken. De nu uitgezette enquête vormt hierin een eerste, laagdrempelige, stap. De achterliggende gedachte is (volgens de startnotitie) dat de Omgevingsvisie niet alleen vanachter een bureau, maar samen met Wassenaarse bewoners, ondernemers en organisaties wordt gemaakt. Een nobel streven, maar dat kan in een gemeente vol mondige burgers weleens uit de hand lopen zoals we zagen bij het zeer uitgebreide (maar ook langdurige) participatietraject dat bij het Programma Noordrand werd doorlopen.
Zoveel tijd lijkt Wassenaar zich ten aanzien van de vaststelling van de nieuwe Omgevingsvisie niet te kunnen permiteren. Daarbij komt dat timemanagement de afgelopen raadsperiode, met dank aan de niet zelden overvolle agenda’s, niet het sterkste punt van de lokale politiek is gebleken. De Omgevingsvisie zal in elk geval een terugkerend agendapunt voor de raadscommissie Fysieke Leefomgeving zijn. De samenstelling van de raadscommissies vanuit de nieuwe raad staat voor mei op de agenda.