Kavelpaspoort van fabriek Eli Lilly in Zijlhoek voorziet recreatieve bruggen over Zijlwatering
Met wat in buurgemeente Katwijk een ‘oordeelsvormende sessie’ wordt genoemd, is daar gisteravond de formele politieke besluitvoming door de raad begonnen over de vergunningsaanvraag door de Amerikaanse farmaceut Eli Lilly voor de bouw van een nieuwe productielocatie in de Katwijkse Zijlhoek, pal naast de Wassenaarse Zijlwatering en het Valkenburgse Meergebied. Eli Lilly, volgens de Financial Times de eerste farmaceut met een beurswaarde boven de 1 biljoen dollar, profiteert sterk van de wereldwijd groeiende vraag naar afslank- en diabetesmedicatie en investeert 2,6 miljard euro in de bouw van een fabriek, laboratoria en kantoren op een 20 hectare tellend terrein, waar alle Wassenaarse watersporters langsvaren op de route tussen de jachthaven en de Oude Rijn.
Door Jos Knijnenburg
Daar waar de vers aangetreden Wassenaarse gemeenteraad gezien de agenda’s deze week betrekkelijk rustig kon starten met de eerste commissieronde in de nieuwe raadsperiode, konden de collegae in Katwijk vol aan de bak met het mega-dossier over de vergunningaanvraag van Eli Lilly. Dat omvat zeer gespecialiseerde onderzoeken over in totaal 26 onderwerpen zoals verkeer, parkeren, natuur, archeologie, milieubelasting, ondergrondse infrastructuur, de bodem, waterhuishouding, stikstof en participatie van de omgeving.
Nu zijn ze in Katwijk met het dossier Valkenhorst wel gewend aan dossiers die veelomvattend en zeer complex zijn, maar bij Eli Lilly lijkt mede gezien het enorme economische en financiële belang de tijdsdruk een cruciale factor te gaan spelen. In een raadsvoorstel stelt het Katwijkse college dat de vergunningsaanvraag weliswaar “grotendeels compleet” is en dat onderdelen zoals de effecten op naburige woningbouwopgaven nog “niet akkoord” zijn, maar die hiaten verwacht men op zeer korte termijn te kunnen dichten. De planning voorziet zelfs in een ter inzagelegging eind juni en (bij geen bezwaren) zou er nog voor het einde van dit jaar een klap op kunnen gegeven.
Uit het participatieplan in het dossier blijkt dat het plan van Eli Lilly zoals dat op 3 november jl. bekend werd gemaakt, een betrekkelijk korte voorgeschiedenis heeft, zeker in vergelijking met het aangrenzende Valkenhorst waar al ruim 20 jaar over wordt gesproken, maar waar nog geen paal de grond in is gegaan. De ontwikkelaar voor het gebied Zijlhoek is pas in de zomer van 2024 benaderd door Eli Lilly.
Dat de Amerikanen voortvarend te werk gaan, blijkt ook bij een kijkje op de bouwlocatie. In de recent vervaardigde dossierstukken wordt op alle foto’s de locatie in de Zijlhoek consequent afgebeeld als een omvangrijk glastuinbouwgebied. Op dit moment oogt de 20 hectare omvattende plot van Eli Lilly echter als een lege ruimte, waar aan de randen de allerlaatste plukjes kassen worden gesloopt. Talloze camera’s rondom die leegte en permanent toezicht verraden dat hier iets bijzonders staat te gebeuren. En dat terwijl de Katwijkse raad zich gisteravond voor het eerst boog over de complexe vergunningsaanvraag die volgens het raadsvoorstel voorziet in “een ontwikkeling met een aanzienlijke ruimtelijke, economische en maatschappelijke impact op regionaal en landelijk niveau”.
En dan komen we uiteraard ook bij Wassenaar terecht. De aanvraag van Eli Lilly voldoet in elk geval aan het ‘kavelpaspoort’ dat Katwijk eerder dit jaar publiceerde. Daarin staat een voornemen dat Wassenaar al in de jaren negentig bij de aanleg van de recreatieve fiets- en wandelroute langs de Zijlwatering ventileerde, een onderzoek het doortrekken van het fiets- en wandelpad naar de Voorschoterweg. Maar dat niet alleen, om het Valkenburgse Meer als recreatiegebied verder te ontwikkelen voorziet het kavelpaspoort ook in de aanleg van twee nieuwe bruggen over de Zijlwatering voor recreatief verkeer.
Zover is het nog lang niet. Tot de vergunningsaanvraag behoort ook een zeer beknopt memo van Crux Engineering BV van afgelopen maart, met een geotechnisch en geohydrologisch oordeel over de mogelijke effecten van heiwerk, het trillen van damwanden en bemalingen bij de bouw van de fabriek op de stabiliteit van de oevers, onderwatertalud en zandwinning in het op 50 tot 100 meter afstand van de bouwplaats gelegen Valkenburgse Meer. Geen woord in de aanvraag over de oeverinstorting van 1 april 2025 die de zandwinning platlegde.
Voor wat betreft de verkeerseffecten van Eli Lilly op het omliggende wegennet, blijkt uit berekeningen dat het meeste verkeer zuidwaarts via de N343/Corbulotunnel gaat. Er wordt "geen significante verkeerstoename” op de N44 (Rijksstraatweg) verwacht.