Rijksdorp ongerust over geplande bouw naast historische villa

Door Anton Overklift Vaupel Klein

In het rustige Rijksdorp, verscholen achter de duinen van Wassenaar en bekend om zijn lommerrijke lanen en karaktervolle villa’s, zorgt een aangekondigd zorgbouwproject voor opschudding. De wijk telt nog geen tweehonderd inwoners, maar de plannen voor 78 appartementen voor ouderen met dementie zorgen voor een ongekende mobilisatie onder bewoners.

Transformatie van het NIAS-terrein
De nieuwbouw is gepland op het voormalige terrein van het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS). Centraal onderdeel van het plan is de verbouwing van de monumentale Del Court van Krimpenvilla uit 1922, waarin zorgstudio’s moeten worden gerealiseerd. Naast deze villa wil initiatiefnemer Thuismakers een tweede gebouw neerzetten, waarmee het totaal op 78 zorgappartementen komt. Thuismakers, een zorgontwikkelaar die het terrein in 2020 verwierf, diende halverwege 2023 de bouwaanvraag in. De gemeente heeft nog geen definitief besluit genomen, maar volgens wethouder Wim Koetsier lijkt een vergunning nabij. Hij liet eerder weten dat het college voldoende juridische grond ziet om de aanvraag zelfstandig af te handelen, zonder dat de gemeenteraad hierin hoeft te beslissen. VVD-raadslid Matthijs Stekelenburg volgt de kwestie nauwgezet en stelde hierover meerdere vragen.

Buurtvereniging luidt de noodklok
Binnen Rijksdorp is de weerstand vooral gericht op het nieuwe gebouw dat naast de historische villa moet verrijzen. Volgens bestuurslid Henriette Bronsgeest van de buurtvereniging past het plan niet binnen de schaal van de wijk. “Rijksdorp is gebouwd voor rustig, kleinschalig wonen,” zegt zij. “We hebben geen stoepen, nauwelijks parkeergelegenheid en smalle wegen. De extra verkeersbewegingen van personeel en bezoekers gaan onvermijdelijk tot problemen leiden.”

Discussie over het bestemmingsplan
Het debat draait voor een groot deel om de vraag of het plan past binnen het geldende bestemmingsplan. Als dat zo is, heeft de gemeente weinig ruimte om de vergunning te weigeren. Volgens Bronsgeest interpreteert het college de regels echter te ruim. “In het bestemmingsplan staat dat uitbreiding alleen mag als die ondersteunend is aan de bestaande villa. In deze opzet gaat het om twee losstaande gebouwen voor verschillende groepen bewoners. Dat valt niet te rijmen met de regels, en bovendien is het totale bouwvolume groter dan is toegestaan.” Daarnaast plaatsen bewoners vraagtekens bij de bestemming ‘maatschappelijk’, die het terrein al sinds jaar en dag heeft. Het NIAS vulde die functie tot 2016 in als onderzoeksinstituut. “De aanvraag gaat feitelijk om een woonproject,” stelt Bronsgeest. “Alleen bij zwaardere zorg – vergelijkbaar met verpleeghuiszorg – kun je spreken van een maatschappelijke functie. De ontwikkelaar biedt die hoge intensiteit van zorg juist níét aan, zo blijkt uit de stukken.”

Zorgaanbieder weerspreekt kritiek
Zorgorganisatie Bloezem, die onderdeel uitmaakt van dezelfde moedermaatschappij als Thuismakers, bestrijdt die lezing. Het bedrijf zegt dat intensieve dementiezorg wel degelijk de basis vormt van het plan. Daarmee zou het project volgens hen wél passen binnen de maatschappelijke bestemming van het terrein.

‘Het gaat niet om de bewoners, maar om de bouw’
In het debat klinkt soms de beschuldiging dat bewoners zich verzetten tegen de komst van kwetsbare ouderen in hun wijk. Bronsgeest verwerpt dat beeld resoluut. “Dementerende ouderen zijn bij ons meer dan welkom,” benadrukt zij. “En de restauratie van de bestaande villa vinden we zelfs een aanwinst voor het gebied. Het probleem zit uitsluitend in het tweede gebouw dat erbij moet komen. Als dat onderdeel vervalt, is er voor ons geen enkel bezwaar meer.”